84

Трамп неге Қытайды қорқыта алмайды?

КЕМБРИДЖ – АҚШ президенті Дональд Трамп соғыстан кейінгі әлемдік экономикалық тәртіпті тұрақсыздандыруды жалғастырып, әлемнің көп бөлігі еркін әрі терең дем алмай тұр.

Комментаторлар оның қазіргі заманғы либералды демократияда көшбасшылық пен толеранттықтың дәстүрлі нормаларына жасалған шабуылын сипаттау үшін лайықты сөздерді іздеуде. Жетекші БАҚ жеткілікті ақпаратсыз өз айтып тұрғанына кәміл сенген президентке тап болып, оның шын мәнінде жалған мәлімдемелерін өтірік сөз деп айта алмай тұр.

Бірақ кейбіреулер хаос және бос сөздің астында жаһанданудан Трамп әкімшілігінің бас тартуының экономикалық негіздемесі бар деп айтар. Бұл пікір бойынша, АҚШ Қытайға үстемдік бере отырып үлкен қателік жасады және күндердің күнінде американдықтар қатты өкінетін болады. Біз, экономистер, АҚШ-тың әлемдік көшбасшылықтан бас тартуын тарихи қате деп санаймыз.

Америка Құрама Штаттарында жаһандануға қарсы қозғалыстың тамыры наразы жұмысшылар мәселесінен әлдеқайда тереңірек екенін мойындау керек. Мысалы, кейбір экономистер американдық жұмысшыларға зиян келтіреді деген күмәнді негіздер бойынша Транс-Тынық мұхиты әріптестігіне (әлемдік экономиканың 40%-ын қамти алатын 12 елдің сауда мәмілесі) қарсы шыққан. Ал шынында, ЖЭС АҚШ-қа зиян келтірмей тұра, Жапонияның нарықтарын қаттырақ ашар еді. Одан бас тарту Тынық мұхит кеңістігінде Қытайға экономикалық үстемдік үшін есікті ашады.