0

De kosten van homofobie

LONDON – Als homoseksuele man die in Nigeria woont is mijn grootste uitdaging de keuze tussen mijn seksualiteit en werk geweest.

In 2004 stond ik aan het begin van mijn acteercarrière. Ik kwam net van de universiteit en ik speelde in ‘Roses and Thorns’ een primetime soap op Galaxy Television, een van de meest populaire omroepen van Nigeria. Ik speelde de rol van ‘Richard’, de enige zoon van een rijk gezin, die een affaire had met de werkster.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Er werd gefluisterd over mijn privéleven en ik besliste dat het tijd was om uit de kast te komen. Dus ik stemde er in toe om in de best bekeken talkshow van Nigeria te verschijnen om over mijn seksualiteit e praten.

Mijn karakter werd ongeveer onmiddellijk uit de serie geschreven. En toen mijn werk wegviel, viel mijn financiële zekerheid ook weg. Zoals voor zoveel homoseksuele mannen en lesbische vrouwen was mijn keuze die tussen economische vrijheid en geestelijke gevangenschap.

Dit jaar hebben Nigeria en Uganda draconische anti-homowetten ingesteld die een wereldwijd debat over mensenrechten hebben veroorzaakt. Dit debat is nu ook bij de Wereldbank begonnen, waarvan de president, Jim Yong Kim, onlangs verklaarde dat ‘geïnstitutionaliseerde discriminatie slecht voor mensen en de maatschappij is’.

De verklaring van Kim heeft kritiek en controverse losgemaakt. We horen vaak de claim (zoals in Uganda en Nigeria) dat oppositie tegen officiële discriminatie tegen lesbische, homo, biseksuele en transgender (LHBT) mensen simpelweg een manier is om ‘Westerse’ waarden op te leggen aan Afrika. Maar dit veronderstelt dat homoseksualiteit ‘on-Afrikaans’ is. En ondanks het ontbrekende bewijs dat enig land of continent geen LHBT’s heeft (en ruim voorhanden bewijs van het tegengestelde), is het een aanname die een groeiend aantal Afrikaanse leiders omhelst.

In 2006 was de toenmalige Nigeriaanse president Olusegun Obasanjo een van de eersten om dit te doen. De president van Uganda Yoweri Museveni volgde zijn voorbeeld toen hij een anti-homo wetsontwerp in 2014 tot wet tekende. Andere leiders, van de president van Gambia Yahya Jammeh tot Robert Mugabe van Zimbabwe, hebben zich in dezelfde trant uitgelaten.

Deze officiële houding heeft aanzienlijk leed veroorzaakt voor de Afrikaanse homo’s en lesbiennes. De prijs van homofobie voor gays in veel Afrikaanse landen is pijnlijk duidelijk: wettelijke straffen, sociale uitsluiting en lynchpartijen.

Maar hier komt het punt dat de Afrikaanse leiders missen; wettelijke maatregelen zijn niet alleen een mensenrechtenkwestie, maar ook een economische zaak. Kim heeft helemaal gelijk en er is met onderzoek begonnen dat de economische kosten van homofobie meet door het verkennen van verbanden tussen anti-homosentiment en armoede in landen waar wetten en sociale attitudes relaties tussen gelijke seksen verbieden.

M.V. Lee Badgett, een econoom aan de University Massachusetts-Amherst presenteerde de eerste uitkomsten van een studie naar de economische implicaties van homofobie in India op een bijeenkomst van de Wereldbank in maart 2014. Badgett schat dat de Indiase economie in 2012 tot wel 23,1 miljard dollar heeft verloren alleen al aan directe zorgkosten door depressie, zelfmoord en HIV-behandeling-ongelijkheden veroorzaakt door anti-gay stigma’s en discriminatie.

Bovenop zulke concrete kosten kan homo zijn geweld veroorzaken, banenverlies, afwijzing door familie, pesten op school en druk om trouwen. Als resultaat hiervan hebben veel homoseksuelen minder opleiding, zijn ze minder productief, hebben een lager inkomen, een slechtere gezondheid en een lagere levensverwachting.

In Nigeria ben ik in 2005 het Independent Project for Equal Rights (TIERs) begonnen in antwoord op het stijgende aantal mensen die hun baan verloren vanwege verdenkingen over hun seksualiteit. Tijdens ons eerste jaar hebben we tientallen mensen hulp geboden. Een jonge man ‘Olumide’ werd tijdelijk onderdak geboden nadat zijn familie hem het huis uit schopte omdat hij homo is. Een ander, ‘Uche’ werd ontslagen uit zijn baan als chef nadat zijn seksualiteit onthuld werd. TIERs hielp hem met accommodatie en geld om een cateringbedrijf op te zetten. Alhoewel dit al bijna tien jaar geleden is, is het nog steeds niet veilig om hun echte namen te gebruiken.

Door heel Afrika worden de economische kosten van discriminatie groter, geheel in lijn met de groeiende druk op werkgevers, huiseigenaren, zorgverstrekkers, onderwijsinstellingen en anderen om LHBT-mensen uit te sluiten.

Nu zijn de Wereldbank en andere ontwikkelingsbureaus bezig om de mondiale ontwikkelingsprioriteiten in kaart te brengen die de Millenniumdoelen zullen opvolgen, die officieel eindigen in 2015, en die specifieke doelen omvatten voor het bevorderen van seksegelijkheid en het mogelijkheden geven aan vrouwen als strategie voor economische groei. Naar de toekomst kijkend zou de Bank LBGT-rechten hetzelfde moeten benaderen en wettelijke bescherming voor seksuele oriëntatie en genderidentiteit een voorwaarde moeten maken landen voor die leningen krijgen.

Het opbouwen van erkenning voor vrouwenrechten in de Millenniumdoelen corrumpeerde de Afrikaanse culturen helemaal niet door het opleggen van ‘Westerse’ waarden; in feite versterkte het veel Afrikaanse landen, die nu leidend zijn in de wereld qua representatie van vrouwen in de overheid. Door het najagen van gelijke bescherming voor LHBT’s kunnen internationale investeringen en hulp de economische prestaties verbeteren en het respect versterken voor basale mensenrechten.

De Wereldbank, die altijd bang is om zichzelf te verstrikken in ‘politieke’ vragen, benadrukt dat het geen mondiale mensenrechtenhandhaver is. Maar het erkent steeds meer zijn rol als stimulator in het helpen van Bankleden om hun mensenrechtenplichten te beseffen. LHBT-rechten zouden een testcase moeten zijn.

Hulp aan regeringen die toestaan dat specifieke sociale groepen worden buitengesloten kan zeer reële economische kosten met zich meebrengen. Als nieuwe leningen worden overwogen zouden stappen moeten worden genomen om te verzekeren dat de voordelen ervan zo inclusief mogelijk zijn.

Fake news or real views Learn More

Als de Bank, die Nigeria momenteel bijna 5,5 miljard dollar leent en elk van de komende vier jaar verwacht nog eens 2 miljard dollar extra toe te wijzen, deze in richting in slaat zouden andere geldschieters kunnen volgen. Afrika’s LHBT-mensen hebben zeer dringend zulke machtige bondgenoten nodig in hun strijd voor mensen- en economische rechten.

Vertaling Melle Trap