101

Антиглобалистердің сабағы

НЬЮ-ЙОРК – Франциядағы сайлаудың екінші кезеңінде Эммануэль Макрон жеңеді дегеннен бүкіл әлем жеңілдеп қалды. Әйтеуір Еуропа Дональд Трамп бастаған АҚШ сияқты протекционизм соқпағымен жүрмейтін болды-ау деп терең дем алды.

Бірақ жаһанданудың жақтастары шампандарын тоңазытқышта сақтай тұрса болады, себебі «иллиберал демократияны» қолдаушылар әлі көп елде бас көтеріп келеді. Аттаншыл фанатик пен суайт өтірікшілердің АҚШ-та Трамптікіндей дауыс жинауы мүмкін, оның үстіне 7 мамырда Франциядағы сайлаудың екінші кезеңінде әсіреоңшыл саясаткер Марин Ле Пен додаға түсетінін де естен шығармаған жөн.

Кейбіреулер Трамптың біліксіздігі мен нашар басшылығы популизмге сеніп жүргендердің көңілін қалдырады деп ойлайды. АҚШ-тың Трампқа қолдау білдірген «Өнеркәсіп белдеуінің» тұрғындары төрт жылда кедейлене түсетіні анық, рационалды сайлаушылар мұны жақсы түсінеді.

Бірақ, ғаламдық экономикаға көңілі толмайтындардың саны (әсіресе оның орта таптағыларға не орта тапта болғандарға қатысты ұстанымын қолдамайтындар) саны артып барады деу қателік болар еді. Егер дамыған либерал-демократиялық елдер қазіргі статус-кво саясатын сақтап қалатын болса, мигрант жұмысшылардың бөлектеніп қала беретіні анық. Олардың көбі Трамп, Ле Пен немесе сол сияқтылар бұлардың жан азабын түсінеді деп сенеді. Сайлаушылар протекционизм мен популизмге өз беттерімен қарсы тұрады деген – бос қиял ғана.