A shop assistant fills the shelves with dairy products SIMON MAINA/AFP/Getty Images

Zet voedsel weer op het menu

BRASILIA – De voeding van de mens is van toenemend belang voor de wetenschap. Natuurlijk, er zijn eeuwen van wetenschap gewijd aan het garanderen dat er genoeg voedsel wordt geproduceerd voor een groeiende bevolking. Maar met steeds meer obesitas en dieetgerelateerde ziekten, en honger en ondervoeding die meer mensen treffen dan ooit tevoren, richten wetenschappers zich niet meer alleen op hoe de planeet te voeden, maar ook op wat deze te voeden.

The Year Ahead 2018

The world’s leading thinkers and policymakers examine what’s come apart in the past year, and anticipate what will define the year ahead.

Order now

Als bioloog bekijk ik voedsel en diëten vanuit een evolutionair perspectief. Simpel gezegd evolueert voedsel samen met de organismen die het consumeert. Neem de bescheiden appel. Op zichzelf is de fructose in dit fruit niet bijzonder gezond, en wanneer in grote hoeveelheden geconsumeerd verhoogt het de kans op diabetes, hartkwalen, en andere niet overdraagbare ziekten. Maar wanneer de fruitsuikers worden verteerd tegelijk met zijn vezels wordt de absorptie van fructose in het lichaam vertraagd, en is het fruit metabolisch gezonder. Door dit mechanisme wordt de appel – zoals de meeste fruit en groenten – een perfecter voedsel.

Een zelfde logica geldt voor diëten. Door de hele geschiedenis heen is voedsel gecreëerd en veranderd door smaken, kleuren, en voedingswaarden te combineren, terwijl diëten zich verschillend hebben ontwikkeld binnen families, culturen, en gemeenschappen. Maar onze voorouders kozen hun voedsel hoofdzakelijk vanwege gezondheidsredenen. Ongezonde diëten hielden het over het algemeen niet lang vol, vanwege de slechte resultaten.

Vandaag de dag echter lijken slechte diëten een langere adem te hebben. Natuurlijk en rauw voedsel worden vervangen door kant-en-klaar maaltijden en bewerkt voedsel. Deze trend richting voorverpakt magnetron gemak heeft geleid tot de erosie van regionaal specifieke diëten en heeft een meer homogeen – en ongezond – gemondialiseerd menu opgeleverd, dat wordt geassocieerd met obesitas, diabetes, hoge bloeddruk, en korter leven.

Een deel van deze verschuiving is onvermijdelijk: de manier waarop voedsel wordt geproduceerd, verkocht, en geconsumeerd heeft veel te maken met hoe en waar we leven. In veel landen heeft de combinatie van grotere dichtbevolktere gebieden en snel vergrijzende bevolkingen tot gedwongen veranderingen in de voedselproductie- en distributiesystemen geleid. Helaas hebben veel van deze aanpassingen een negatieve impact op de voedselkwaliteit gehad.

Gelukkig zijn er wereldwijd inspanningen gaande om de mensheid te helpen beter te eten. De  Verenigde naties hebben de jaren 2016 tot 2026 verklaard tot de ‘Decade of Action on Nutrition,’ en de Sustainable Development Goals van de VN moedigen holistische strategieën aan voor het verbeteren van de gezondheid, het uitroeien van honger, en het bevorderen van duurzame landbouw. Deze internationale campagnes komen tegelijk met een groeiende erkenning binnen de private sector dat het tegemoet treden van tekortkomingen qua voeding goed voor de zaken kan zijn. Zo proberen innoverende kleine boerenbedrijven door middel van lokale boerencoöperaties en regionale voedselnetwerken bijvoorbeeld de variatie in wat we eten te herstellen.

Maar mondiale bijeenkomsten en regionale engagementen zijn maar een deel van de oplossing. Als we de dieet-devolutie van de wereld willen corrigeren zijn er minimaal drie verdere maatregelen nodig.

Ten eerste moeten mensen en beleidsmakers duidelijk definiëren wat ‘voeding’ betekent. Te vaak verwarren mensen de studie naar ‘voeding’ met onderzoek naar ‘voedingsstoffen.’ Maar dat misverstand kan consumenten richting ongewenste voedseltrends bewegen, zoals diëten die natuurlijk voedsel vervangen door supplementen, poeders, of andere producten die op voedsel lijken. Het verbeteren van onze voeding behelst iets totaal anders: het balanceren van de inname van kwalitatief goed voedsel met de behoeften van het menselijk lichaam.

Ten tweede moet de bias in het wetenschappelijk onderzoek worden aangepakt. Economische belangen die massaproductie verkiezen boven lokaal geproduceerd voedsel rijden de onderzoeksagenda in het wiel. Het herstellen van de onafhankelijkheid van de voedingswetenschap is essentieel om consumenten en beleidsmakers betere voedingskeuzes te helpen maken.

Ten slotte vereist het verbeteren van voeding de verandering van ons gedrag, beleid, en de attitude qua voedsel. Dit klinkt wellicht vanzelfsprekend, maar mensen zijn het verband tussen hun gezondheid en wat ze eten grotendeels vergeten. Onze moderne voedselveiligheid is geen kwestie van overvloedige voedselproductie; de wereld weet al hoe dat moet. In plaats daarvan is de uitdaging nu om wat gezond is te balanceren met wat in de mode is. De diëten van de toekomst moeten net zoals de consumptie in het verleden weer op een lijn gebracht worden met natuurlijke hulpbronnen. Dit betekent het versterken of zelfs opnieuw uitvinden van voedseldistributiesystemen zodat producenten en aanbieders consumenten op een gezondere manier kunnen bedienen.

Tijdens dit tijdperk van geïndustrialiseerde voeding zijn mensen ver van de eettafel van hun voorouders afgedwaald. Mijn visie voor een smakelijkere en gezondere wereld houdt in dat voedsel in ere wordt hersteld als sociaal bindmiddel; dat we de tijd nemen om voedsel van een hogere kwaliteit te produceren; dat we de ingrediënten voor de maaltijden die we koken verstandig kiezen; en dat we genieten van voedsel in het gezelschap van anderen. Het belangrijkste is dat we constant over voedsel na moeten bliven denken – zelfs wanneer we geen honger hebben. Onszelf toeleggen op een betere voeding – en het consumeren van natuurlijk en minimaal bewerkt voedsel in grotere kwantiteiten – is wel het minste dat onze lichamen verdienen.

Vertaling Melle Trap

http://prosyn.org/YOOtUzg/nl;

Handpicked to read next