4

Vaccins versus supermicroben

LONDEN – De uitbraak van het zikavirus heeft, net zoals eerder ebola, het risico onderstreept dat infectieziekten kunnen betekenen voor de gezondheid van gehele landen – zowel als het belang van de vaccins om deze snel verspreidende epidemieën te bestrijden. Er zijn dan ook al inspanningen gaande om manieren te vinden om mensen tegen beide virussen in te enten.

Maar vaccins spelen ook een cruciale rol in de preventie tegen een veel dodelijker en veel voorspelbaarder dreiging: medicijnresistente infecties.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

In tegenstelling tot onverwachte, snel om zich heen grijpende uitbraken zoals de zika-epidemie, lijkt antimicrobiële resistentie meer op een auto-ongeluk in slow motion dat al begonnen is. Resistente pathogenen veroorzaken per jaar ongeveer 700.000 sterfgevallen. Wanneer het ons niet lukt om de nodige voorzorgsmaatregelen te nemen zullen ze tegen het jaar 2050 tien miljoen mensen per jaar doden.

Het ontwikkelen van nieuwe antibiotica en het inzetten van methoden om de levensduur van bestaande medicatie te verlengen zal helpen het aanbod van effectieve behandelingen in stand te houden. Maar vaccins bieden een unieke kans. Door het aantal infecties te verminderen beperken ze de noodzaak tot medicatie. En omdat het gebruik (of overmatig gebruik) van antibiotica hetgeen is dat tot medicijnresistentie leidt, zal de druk op de pijplijn van effectieve behandelingen zo verlicht worden.

Helaas moet de waarde die vaccinatie op dit gebied kan betekenen nog duidelijk ingezien worden. Als resultaat hiervan bewegen we te langzaam om de types vaccins te ontwikkelen die gebruikt zouden kunnen worden om antimicrobiële resistentie te voorkomen.

Het ontwikkelen van vaccins neemt veel tijd, vaak meer dan tien jaar. Het is een onderneming met een hoog risico, waarbij de ruime meerderheid aan potentiele vaccins de markt niet weet te bereiken. Als gevolg hiervan zijn veel vaccins niet commercieel levensvatbaar, zelfs wanneer ze van nut zouden zijn voor de maatschappij.

Er is dan ook geen vaccin beschikbaar voor de drie resistente bedreigingen die de US Centers for Disease Control and Prevention als ‘urgent’ beschouwt: Clostridium difficile, carbapenem-resistente enterokokken, en medicijnresistente Neisseria gonorrhoeae. Noch zijn er genoeg kandidaat-vaccins tegen deze pathogenen die klinisch getest worden.

Er zijn ook problemen geweest met het ontwikkelen van vaccins om tuberculose te bestrijden of – veel zorgelijker nog – multi-medicijnresistente-tbc. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft gewaarschuwd dat het Sustainable Development Goal dat tbc in 2035 uitgeroeid moet zijn niet behaald zal worden tenzij nieuwe medicijnen, betere diagnostiek, en verbeterde vaccins worden ontwikkeld. En toch blijft een nieuw vaccin nog vele jaren buiten bereik, speciaal gegeven het feit dat de financiering voor tbc-vaccinonderzoek de laatste jaren verminderd is.

Zelfs vaccins die wel al beschikbaar zijn worden niet breed genoeg ingezet om een grote impact te hebben op antibioticagebruik en -resistentie. Elk jaar doden infecties veroorzaakt door de Streptococcus pneumoniae meer dan 800.000 kinderen onder de vijf jaar. Deze sterfgevallen kunnen volledig voorkomen worden – door een vaccin dat al beschikbaar is in veel gedeelten van de wereld, het pneumokokken-conjugaat-vaccin. Universele vaccinatie zou miljoenen levens redden en 11,4 miljoen dagen van antibioticagebruik per jaar in kinderen onder de vijf voorkomen. Overeenkomstig kan het rotavirus-vaccin worden gebruikt om uitbraken van diarree te voorkomen, een van de belangrijkste oorzaken van kindersterfte in ontwikkelingslanden en een grote aandrijver van antibioticagebruik.

Vaccins hebben ook een belangrijke rol te spelen in het beschermen van vee en vis tegen infecties, door de toepassing van antibiotica in de landbouw te optimaliseren – waar overmatig gebruik ervan een belangrijke oorzaak is van groeiende resistentie.

Het maximaliseren van het potentieel van vaccins om antimicrobiële resistentie tegen te gaan vereist dus de bredere toepassing van bestaande vaccins bij mens en dier. Maar het omvat ook het ontwikkelen van nieuwe vaccins, dat op de korte termijn aangejaagd zou kunnen worden door een Global Innovation Fund van 2 miljard dollar voor onderzoek naar vaccins en andere levensvatbare alternatieven voor antibiotica dat nog in een vroeg stadium verkeert.

En op gebied waar onderzoek en ontwikkeling geen aantrekkelijke optie is moeten ontwikkelaars een kans krijgen om winst te maken uit nuttige producten. Afhankelijk van de karakteristieken van verschillende producten, zouden mogelijke interventies vroegtijdige marktverbintenissen en beloningen voor markttoetreding kunnen omvatten.

Vaccins hebben het potentieel om een grote impact te hebben op medicijnresistentie, maar wel wanneer ze onderdeel zijn van een brede serie interventies om het probleem te lijf te gaan. Gelukkig begint het bewustzijn van deze uitdaging eindelijk wortel te schieten.

Fake news or real views Learn More

Op de jaarlijkse ontmoeting van het Wereld Economisch Forum in Davos afgelopen maand engageerden 85 bedrijven, inclusief vaccinontwikkelaars, grote farmaceutische bedrijven, diagnostische ontwikkelaars, en biotech-firma’s zich aan verdere actie om medicijnresistentie te verminderen. En later dit jaar zullen de Wereldgezondheidsvergadering, de G-7 en de G-20 top, zowel als de Algemene Vergadering van de VN het onderwerp behandelen. Het momentum dat zich momenteel opbouwt in de publieke en private sector creëert een kans die we niet mogen missen.

Vertaling Melle Trap