103

Wat de Amerikaanse economie van Trump nodig heeft

NEW YORK – De verbazingwekkende overwinning van Donald Trump bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft één ding heel erg duidelijk gemaakt: té veel Amerikanen – vooral blanke mannen – voelen zich in de steek gelaten. En dat is niet alleen maar een gevoel: veel Amerikanen zijn écht in de steek gelaten. Dat kun je evengoed in de data zien als in hun woede. En zoals ik herhaaldelijk heb betoogd: een economisch systeem dat voor grote delen van de bevolking niets “oplevert”, is een mislukt economisch systeem. Wat moet de zojuist gekozen president Trump hieraan gaan doen?

De afgelopen vijfendertig jaar zijn de regels van het Amerikaanse economische systeem herschreven op manieren die een paar mensen aan de top goed van pas komen, terwijl de economie als geheel erdoor geschaad wordt, met name de onderste 80%. De ironie van de overwinning van Trump is dat het de Republikeinse Partij was waar hij nu leiding aan geeft die heeft aangedrongen op extreme mondialisering, en dat die partij tegen de beleidskaders was die het daarmee gepaard gaande trauma zouden hebben verzacht. Maar de geschiedenis doet er beslist toe: China en India zijn nu geïntegreerd in de wereldeconomie. Bovendien is de technologie zó snel vooruitgegaan dat het aantal industriebanen wereldwijd aan het afnemen is.

De implicatie is dat Trump op geen enkele manier in staat zal zijn een aanzienlijk aantal goedbetaalde industriebanen terug te brengen naar de VS. Hij kan de industrie wel terugbrengen, in de vorm van geautomatiseerde fabrieken, maar die leveren weinig banen op. En hij kan de werkgelegenheid wel terugbrengen, maar die zal bestaan uit slechtbetaalde banen, en niet uit de goedbetaalde banen van de jaren vijftig.

Als Trump serieus is over het aanpakken van de ongelijkheid, zal hij de regels opnieuw moeten herschrijven, op een manier die de hele maatschappij dient, en niet alleen mensen zoals hijzelf.