130

De mondialisering en haar nieuwe ontevredenen

NEW YORK – Vijftien jaar geleden heb ik een klein boekje geschreven, getiteld Globalization and its Discontents, waarin ik de toenemende weerstand in de ontwikkelingslanden tegen mondialiserende hervormingen schetste. Het leek een mysterie: de mensen in de ontwikkelingslanden hadden te horen gekregen dat de mondialisering hun welzijn zou verhogen. Waarom namen zoveel mensen er dan toch een vijandige houding tegenover in?

Nu hebben tientallen miljoenen in de geavanceerde landen zich aangesloten bij de tegenstanders van de mondialisering op de opkomende markten en in de ontwikkelingslanden. Uit opiniepeilingen, inclusief een zorgvuldig onderzoek van Stanley Greenberg en zijn medewerkers in opdracht van het Roosevelt Institute, blijkt dat de handel voor een groot percentage Amerikanen een van de belangrijkste bronnen van ontevredenheid is. Soortgelijke ideeën komen in Europa aan de oppervlakte.

Hoe kan iets waarover onze politieke leiders – en veel economen – zeggen dat iedereen er beter van wordt zo door het slijk worden gehaald?

Eén antwoord dat je zo nu en dan te horen krijgt van de neoliberale economen die dit beleid hebben bepleit is dat de mensen werkelijk beter af zijn. Ze weten het alleen niet. Hun ontevredenheid is een zaak voor psychiaters en niet voor economen.