madgavkar16_alistairgettyimages_homeofficezoom Alistair/Getty Images

Het blijvende karakter van door de pandemie ingegeven economisch gedrag

MUMBAI/SAN FRANCISCO – Toen COVID-19 uitbrak, moesten bedrijven, werknemers en consumenten zich snel aanpassen om te kunnen blijven functioneren onder de beperkingen die de pandemie oplegde. Nu vaccins een hervatting van meer ʻnormaleʼ activiteiten mogelijk maken, althans in sommige landen, is de mate waarin deze veranderingen zullen beklijven een van de dringendste vragen waarmee bedrijven worden geconfronteerd.

Uit ons onderzoek blijkt dat het voortduren van door een pandemie veroorzaakte gedragsveranderingen zal afhangen van een combinatie van bedrijfsbeslissingen en overheidsmaatregelen, die op hun beurt de keuzes van consumenten en werknemers bepalen. Deze factoren werken niet altijd samen om de voorkeuren van de consument te doen beklijven. Uit enquêtes blijkt bijvoorbeeld dat 30 tot 50 procent van de consumenten van plan is duurzame producten te kopen. Maar dergelijke producten vertegenwoordigen doorgaans nog geen 5 procent van de totale omzet, deels omdat bedrijven er hogere prijzen voor vragen en overheden geen aankoopprikkels bieden.

De wereldwijde ontwrichting die door COVID-19 op gang werd gebracht, creëerde daarentegen een perfecte storm waarin sommige verschuivingen in het consumentengedrag gepaard gingen met veranderingen in de activiteiten van bedrijven en de regelgeving van de overheid. Veel van die gedragingen weerspiegelden in feite een versnelling van praktijken die vóór de pandemie veelbelovend waren, maar door kostenoverwegingen of wijdverspreid scepticisme geen ingang hadden gevonden. Doordat het virus de gelegenheid bood om ermee te experimenteren, werd de waarde ervan veel duidelijker.

Bovendien hielp de vooruitgang in digitale technologieën een breed ecosysteem te creëren om deze gedragsveranderingen te ondersteunen. Sommige bedrijven combineerden voor het eerst videoconferenties met augmented reality-technologieën om technici op de ene locatie in staat te stellen machines op een andere locatie te repareren. Andere bedrijven verhoogden hun investeringen in gerobotiseerde verwerking, waardoor het beheer van routinematig papierwerk een ander aanzien kreeg. De kostenbesparingen en het gemak die het gebruik van dergelijke hulpmiddelen met zich meebrengen, zullen waarschijnlijk het blijvende karakter van telewerken versterken en het aantal zakenreizen verminderen, naast andere veranderde praktijken.

Om te bepalen of dergelijke door de pandemie veroorzaakte verschuivingen blijvend zullen zijn, hebben we een breed scala aan gedragingen onderzocht. We hebben op elk gedrag een ʻhardnekkigheidstestʼ toegepast, waarbij we rekening hebben gehouden met de voorkeuren van consumenten en werknemers, maar ook met de acties van bedrijven – waaronder de innovatie die door digitale hulpmiddelen wordt ontsloten – en het overheidsbeleid.

Neem de online detailhandel. Veel consumenten die tijdens de pandemie uit noodzaak online boodschappen hebben gedaan, vinden dat gemakkelijk. Ondertussen hebben detailhandelaren hun online-investeringen opgevoerd, en meer product- en leveringsopties voor consumenten gecreëerd, waaronder click-and-collect-winkelen voor wie afkerig is van leveringskosten. De toename van het aantal gebruikers heeft zich tot dusver grotendeels doorgezet. Ook wijzigingen in de regelgeving hebben de online-consumptie ondersteund. De regering van de VS heeft bijvoorbeeld de beperkingen versoepeld op plekken waar mensen voedselhulp ontvingen, een kleine aanpassing die het gemak vergrootte en zakelijke voordelen opleverde.

Subscribe to Project Syndicate
Bundle2021_web4

Subscribe to Project Syndicate

Enjoy unlimited access to the ideas and opinions of the world's leading thinkers, including weekly long reads, book reviews, topical collections, and interviews; The Year Ahead annual print magazine; the complete PS archive; and more. All for less than $9 a month.

Subscribe Now

Andere nieuwe gedragingen zullen wellicht niet beklijven als de digitale hulpmiddelen en marktpraktijken niet voldoende worden aangepast om een betere gebruikerservaring te bieden. Om die reden zal online-onderwijs, met name voor jongere leerlingen, waarschijnlijk afnemen. De vaak onbevredigende ervaringen van studenten, docenten en ouders met afstandsonderwijs, met name in gezinnen die niet over digitale hulpmiddelen of adequate connectiviteit beschikten, doen vermoeden dat afstandsonderwijs slechts selectief zal worden voortgezet, en dan vooral in het hoger onderwijs en bij beroepsopleidingen.

Dat veranderde bestedingsgewoonten blijven hangen, wordt versterkt door de investeringen die mensen vooraf in nieuwe consumptiepatronen hebben gedaan. Consumenten die zich tijdens de pandemie ʻthuis nestelden,ʼ hebben bijvoorbeeld aanzienlijk geïnvesteerd in meubilair, duurzame consumptiegoederen en spel- en fitnessapparatuur. Ze zullen waarschijnlijk meer tijd blijven besteden aan activiteiten thuis, zoals koken en kijken naar de nieuwste hitseries op de grote tvʼs die ze kochten toen ze binnen opgesloten zaten.

Voor werknemers geldt een vergelijkbaar patroon. Voor sommigen kwam thuiswerken tijdens de pandemie tegemoet aan een al lang bestaand verlangen naar meer flexibiliteit en minder woon-werkverkeer, naast andere voordelen. Bij een recent McKinsey-onderzoek onder ruim vijfduizend voltijdse werknemers in negen landen zei 52 procent dat ze in de toekomst een hybride thuiswerkregeling zouden willen, een stijging met 22 procentpunten in vergelijking met vóór de pandemie, en 11 procent gaf de voorkeur aan een volledig externe werkregeling. Uit onze analyse van tweeduizend activiteiten in ruim achthonderd beroepen blijkt dat maar liefst een kwart van de werknemers in geavanceerde economieën drie tot vijf dagen per week op afstand zou kunnen werken zonder verlies van productiviteit. Op sommige plaatsen staan werkgevers dan ook voor de vraag hoeveel werk op afstand zij moeten toestaan.

Als dergelijke veranderingen in werk- en consumptiepatronen blijven bestaan, kunnen zij een domino-effect hebben op ander gedrag. Wij verwachten bijvoorbeeld dat de vraag naar recreatieve vliegreizen op korte termijn zal terugkeren naar het groeitempo van vóór de pandemie. De prijzen van vliegtickets en hotelkamers zijn alweer aan het stijgen, omdat diverse plekken de COVID-19-beperkingen hebben versoepeld en consumenten meer online op zoek zijn gegaan naar vakantiebestemmingen.

Maar de gevolgen op langere termijn van COVID-19 voor de reissector zijn minder duidelijk. In het verleden hebben hogere luchtvaarttarieven voor zakenreizen de lagere prijzen voor vrijetijdsreizigers effectief gesubsidieerd en hun keuze van bestemmingen uitgebreid. Maar als de vraag naar zakenreizen afneemt door meer afstandswerk en digitale samenwerking, zal de vrijetijdssector daar wellicht minder van profiteren.

De gedragsveranderingen die blijven hangen nadat de pandemie is weggeëbd, zullen nieuwe zakelijke kansen bieden aan bedrijven die de voorkeuren van de consument, de daarmee samenhangende veranderingen in de praktijken van de sector, de acties van concurrenten, en het beleid en de regelgeving van de overheid zorgvuldig evalueren. Uit ons onderzoek blijkt dat de gemiddelde jaarlijkse productiviteitsgroei tot 2024 met ongeveer één procentpunt kan toenemen als de blijvende trends die wij hebben vastgesteld, aanhouden.

Beleidsmakers kunnen de wereld helpen deze kans te grijpen door de digitale infrastructuur uit te breiden en te verbeteren, en ervoor te zorgen dat alle consumenten, werknemers en bedrijven er toegang toe hebben. Als de voordelen wijdverspreid zijn, kunnen de potentiële productiviteitswinsten leiden tot een robuust, rechtvaardig herstel.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/oxSubqBnl