6

Zal Londen Brexit overleven?

LONDEN – Brexit heeft een hongerige vos in de financiële kippenren van de Londense City losgelaten. Nog niemand weet welke toegang in het Verenigd Koninkrijk gevestigde firma’s tot de gezamenlijke financiële markt van de EU zullen behouden, en het uitroepen van algemene verkiezingen op 8 juni door premier Theresa May hebben het beeld verder vervaagd, ten minste op korte termijn. Maar er heerst een knagend gevoel dat de gang van zaken gaat veranderen, en dat er een prijs betaald zal moeten worden voor het verlaten van de EU.

Dus in het VK gevestigde firma’s voor financiële diensten, vooral zij die Londen als Europees hoofdkwartier gekozen hebben juist om toegang tot de hele Europese markt vanaf één locatie te krijgen, wegen hun opties. Het is zelfs zo dat regulatoren ze hiertoe dwingen, door ze te vragen hoe ze zelfs in het geval van een ‘harde’ Brexit van plan zijn de continuïteit van hun diensten aan hun cliënten te waarborgen. (de regering May heeft het overigens liever over een ‘schone’ Brexit, maar dat is een semantische kwestie).

Rivaliserende Europese centra ruiken hun kans om een gedeelte van deze bedrijvigheid terug te halen naar het continent (of naar Ierland). Andere regeringen hebben lange tijd aanstoot genomen aan de dominantie van Londen. Het was vernederend te moeten erkennen dat het belangrijkste centrum voor handel in euro-gedenomineerde instrumenten buiten de eurozone lag.

Nog maar een paar jaar geleden probeerde de Europese Centrale Bank te bewerkstelligen dat de financiële afhandeling van euro-instrumenten binnen zijn jurisdictie zou moeten plaatsvinden, maar dat werd tegengehouden door een uitspraak van het Europese Hof. Dit is ietwat ironisch: het weghalen van het Verenigd Koninkrijk uit de jurisdictie van de ECB is nu juist één van May’s voornaamste doelstellingen.

Dus delegatie na delegatie van ministers, burgemeesters, en verzamelde lobbyisten uit financiële centra bevolkt de beste hotels van Londen en biedt een welkome aanvulling in de exclusieve restaurants. Luxemburg, Frankfurt, Dublin en anderen houden ronkende presentaties over de concurrentievoordelen die hun steden hebben boven Londen: lagere grondprijzen, lagere bedrijfsbelastingen (wat plausibel klinkt wanneer uitgesproken met een Iers accent), restaurants met Michelinsterren, en Porsche-dealers – alle essentiële services die een vibrerend financieel centrum nodig heeft.

Sommige van deze presentaties hebben hier een daar een wrange glimlach veroorzaakt. De Franse president François Hollande werd verkozen op grond van zijn claim dat de financiële wereld zijn vijand was. Toch beloofde de socialistische prefect van het departement Parijs onlangs een ‘rood, wit, en blauwe loper’ aan elke hedgefonds-manager die een enkele reis met de Eurostar naar Gare du Nord neemt – een stekelige referentie aan de belofte van een rode loper voor Franse bankiers die vluchtten voor hoge belastingen, stakingen, en strikte arbeidswetten door voormalig Brits premier David Cameron.

Plotseling lijkt iedereen van de ‘masters of the universe’ die het mondiale financiële systeem in 2008 bijna wisten ten gronde wisten te richten te houden. Het kan verkeren.

Al deze promotionele activiteiten hebben weer eens de vraag opgeworpen welke combinatie van eigenschappen een succesvol financieel centrum precies moet hebben. Deze vraag is al vele malen gesteld, en managementconsultants hebben goed geld verdiend in het voorzien van de gewenste antwoorden.

Een studie van voor de crisis door McKinsey voor voormalig burgermeester van New York Michael Bloomberg adviseerde het regulerende systeem van Londen over te nemen, dat vlak daarna ontplofte. De analyse van hun eigen regelgeving door functionarissen uit Hong Kong, gedaan om manieren te vinden om de aantrekkingskracht van de stad voor internationale bedrijven te vergroten, vond dat schonere lucht en meer internationale scholen het gene zijn wat bedrijven echt willen. Geen van de twee liggen binnen de macht van de financiële autoriteiten (of in het geval van luchtvervuiling zelfs binnen die van de regering van Hong Kong).

Veel enquêtes die bedrijven vragen waarom ze een bepaalde locatie kiezen produceren feitelijke cirkelredeneringen. Ze antwoorden dat ze daar zijn omdat er andere bedrijven zijn, en zo makkelijk zaken kunnen doen met hun belangrijkste tegenhangers. Er blijken echter wel een aantal consistente thema’s te bestaan.

Buitenlandse bedrijven geloven graag dat ze niet anders behandeld worden dan binnenlandse concurrenten. Dus politiek gedreven regulering is een afknapper. Ook verlangen ze een onafhankelijk rechtssysteem dat eigendomsrechten in ere houdt. En ze willen toegang tot hoogopgeleid personeel.

Naar deze maatstaven blijven New York en Londen het goed doen. De nieuwste Global Financial Centres Index, die afgelopen maand gepubliceerd werd door Z/Yen, laat zien dat Londen bovenaan blijft staan, net voor New York. Maar beider ratings zijn vorig jaar scherp gedaald en het verschil met 3e plaats Singapore, die vorig jaar meer dan dertig punten was, is dit jaar nog maar twintig punten. Bijna alle Aziatische centra hebben hun ratings verbeterd, waarbij Peking het snelste stijgt, van de 26e naar de 16e plaats.

Als we specifiek naar Europa kijken is het enige andere financiële centrum in de mondiale top twintig Luxemburg, dat naar de 18e plaats afzakt, zes plaatsen lager dan vorig jaar. Frankfurt op de 23e plaats daalde dit jaar vier plaatsen, en Parijs staat al een aantal jaar op de 29e positie. Binnen Europa heeft Londen dus een grote voorsprong.

Zal Brexit dit beeld fundamenteel kunnen veranderen? Het blijft moeilijk te zeggen. Qua sleutelfactoren voor bedrijven zal het Londense nationaliteitsblinde regulerende systeem waarschijnlijk niet veranderen; noch zal het rechtssysteem dat doen. Dus deze voordelen zouden behouden moeten worden.

De belangrijkste factor van twijfel is waarschijnlijk het aanbod van hoog opgeleide werknemers. In Londen gevestigde financiële firma’s zijn er aan gewend om mensen vanuit de hele EU aan te nemen; de Britse autoriteiten zijn zelfs op gebied van niet EU-werknemers vaak flexibel geweest. Omdat de meeste aspirerende financiële professionals in Europa goed Engels spreken beschikten bedrijven over een diepe vijver om in te vissen.

Of deze vijver Brexit zal overleven zal de grootste politieke vraag voor de Londense City worden de komende onderhandelingen. De volgende premier van het Verenigd Koninkrijk –  die zeer wel May zelf zou kunnen zijn – zal hierop een goed antwoord moeten formuleren, anders zal Londen niet veel langer aan de top blijven staan.

Vertaling Melle Trap