Somali girls wait in line to receive a hot meal at a food distribution point in Somalia's capital Mogadishu ROBERTO SCHMIDT/AFP/Getty Images

Sociale netwerken zijn cruciaal voor de voedselveiligheid

MINNEAPOLIS – In 2015, toen de Sustainable Development Goals (Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen) van de Verenigde Naties officieel werden aangenomen, begon de klok te lopen voor een ambitieus doel: het beëindigen van de honger in de wereld tegen 2030. Destijds leek dat doel haalbaar; in de 15 jaar daarvóór was het aantal ondervoede mensen op de planeet met de helft gedaald, een verbluffende prestatie die grotendeels kon worden toegeschreven aan de internationale investeringen in de agrarische en economische infrastructuur.

Exclusive insights. Every week. For less than $1.

Learn More

En toen nam de honger in de wereld weer toe; in 2016 steeg het aantal mensen dat niet genoeg te eten had weer naar 815 miljoen, tegen 777 miljoen een jaar eerder. Wat was er gebeurd?

Een deel van het antwoord is zo oud als de beschaving zelf: droogte, overstromingen, conflicten en ontheemding hebben de oogst geschaad en de productie ondermijnd. Maar een ongrijpbaarder factor is niet minder belangrijk: veel van de netwerken waarvan boeren altijd afhankelijk zijn geweest om deze rampen te kunnen doorstaan zijn verloren gegaan of zijn minder waardevol geworden.

Het beëindigen van de honger in de wereld gaat niet alleen maar over het kweken van tarwe die tegen droogte bestand is; het gaat ook over het hebben van een plan voor het moment waarop die tarwe er sowieso niet (meer) is. Met andere woorden: het gaat net zozeer over het opnieuw verbeelden van sociale netwerken als over het nemen van beslissingen over wat er de grond in gaat.

Voor 's werelds armste kleine boeren en herders is onvoorspelbaarheid van oudsher de enige constante. Om de risico's te verzachten, hebben de mensen op het platteland altijd vertrouwd op hun persoonlijke netwerken voor informatie om hen te helpen crises te doorstaan, de productiviteit te verbeteren en het gewasverlies te beperken. In ruil daarvoor hebben deze relaties de uitwisseling van informatie en goederen vergemakkelijkt, diëten gediversifieerd, landbouwtechnieken verbeterd en bescherming geboden tegen de honger.

Vandaag de dag worden deze persoonlijke netwerken van de boeren echter steeds zwakker. Boerderijen worden vaker getroffen door extreme weersomstandigheden, en gewelddadige conflicten nemen toe in door armoede getroffen regio's; deze en andere variabelen zorgen ervoor dat boeren overal ter wereld ontheemd raken. Hoewel mensen altijd al huis en haard hebben verlaten op zoek naar veiligheid of nieuwe kansen, is momenteel een recordaantal mensen op de been.

Al deze veranderingen oefenen negatieve invloed uit op de traditionele sociale structuren waarvan gemeenschappen voor hun overleving afhankelijk zijn, en er wordt onvoldoende aandacht besteed aan de rol die deze stucturen spelen bij het garanderen van de voedselveiligheid. Als de honger in de wereld moet worden uitgeroeid, moeten de pijlers van de veerkracht van het platteland worden ondersteund, uitgebreid en gediversifieerd.

Een van de beste manieren om dit te doen is het investeren in nieuwe technologieën die boeren in staat stellen hun heil te zoeken bij informatie en instellingen die de onzekerheid kunnen verminderen en de risico's kunnen verzachten. Volgens een werkdocument uit 2017 van het CGIAR Research Program on Climate Change, Agriculture, and Food Security zijn een paar van de meest veelbelovende innovaties in de landbouw op technologie en diensten gebaseerd. Dankzij adequate toegang tot data, markten en financiële diensten kunnen boeren effectiever planten, bemesten en oogsten, en hun producten verkopen.

Op dit moment zijn dit soort innovaties niet prominent aanwezig in de meeste strategieën om de honger te verlichten. Maar dat is langzaam aan het veranderen, vooral nu meer mensen in ontwikkelingslanden aangesloten zijn op mobiele netwerken, en apps die zijn ontworpen om agrarische informatie te verzamelen en te delen steeds beter toegankelijk zijn.

In Egypte, Soedan en Ethiopië bijvoorbeeld leveren lokale diensten real-time weersgegevens aan boeren die groenten verbouwen, via sms-berichten. In West-Afrika verbeteren particuliere bedrijven als Ignitia de accuraatheid en precisie van weerberichten via sms aan boeren in ver afgelegen gebieden.

In Mongolië krijgen herders informatie over de uitbraak van ziekten, om ze te helpen de gezondheid van hun kuddes op peil te houden. En boeren in het hele Mondiale Zuiden wenden zich tot sms-diensten voor technische steun, die hen in staat stelt nieuwe gewassen en groeitechnieken makkelijker te omarmen, met voordelen voor zowel de natuurlijke hulpbronnen als de huishoudinkomens en de voeding.

Connectiviteit verbetert ook het functioneren van de markten door boeren en herders toegang te bieden tot accurate prijsinformatie, door transport en andere logistieke zaken te coördineren, en door een makkelijker uitwisseling van vergankelijke maar rijke voedingsmiddelen zoals dierlijke producten en groenten te faciliteren. Mobiel geld en mobiele prijsinformatie stellen herders ook in staat de omvang van hun kuddes aan te passen aan de veranderende milieuomstandigheden, terwijl boeren makkelijker aan zaad en meststoffen kunnen komen voor hun toekomstige oogsten.

Bovendien stellen mobiele bankdiensten, door de snelle en veilige overboeking van fondsen mogelijk te maken, producenten in staat op efficiëntere wijze markten te betreden, hun transactiekosten terug te dringen, en marktsectoren met een hogere (toegevoegde) waarde binnen te dringen. Mobiele betaalsystemen faciliteren ook het betalingsverkeer van stedelijke naar landelijke gebieden, een steeds belangrijker component van het levensonderhoud op het platteland.

Uiteraard zal louter het bestaan van deze technologieën geen einde maken aan de honger. De uitdaging is de toegang tot al deze instrumenten uit te breiden, en ervoor te zorgen dat zij voorzien in de behoeften van de boeren die er gebruik van maken. Dit vereist dat mobiele technologieën rekening houden met verschillen in gender, opleiding en inkomstenniveaus onder boeren, en reageren op veranderende omstandigheden. De impact en het succes van deze instrumenten en programma's moet worden gemonitord en geëvalueerd, waarbij ondoelmatige benaderingen worden verbeterd of vervangen.

Ik heb onderzoek gedaan in plattelandsgemeenschappen over de hele wereld, en één van de kenmerken die ze allemaal gemeen hebben is het probleem waarmee boeren en herders worden geconfronteerd als het gaat om de toegang tot betrouwbare informatie over de markten, het weer en de financiering. Nu hun buren vaak op de loop zijn en de klimaatverandering een steeds grotere zorg wordt, volstaan traditionele informatienetwerken niet langer. Boeren overal ter wereld, maar vooral in de ontwikkelingslanden, hebben de steun van digitale gemeenschappen nodig.

Voor honderden miljoenen mensen vormt de toegang tot informatie het verschil tussen voedselzekerheid en honger. Maar temidden van de drievoudige dreiging van klimaatverandering, gewelddadige conflicten en massamigratie is de manier waarop die informatie wordt vergaard aan verandering onderhevig. De persoonlijke netwerken van boeren zijn nu mondiaal en online. Om een snel veranderende wereld te kunnen voeden, moeten we nieuwe technologieën gebruiken om de oudste vorm van risicoverzachting opnieuw te kunnen verbeelden: die van de gemeenschap(pelijkheid).

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/fsJUG0n/nl;

Handpicked to read next