0

Het einde van malaria?

WASHINGTON, DC – Voor degenen die aan de frontlinie staan van de strijd tegen malaria is het nieuws over de ontwikkeling van een vaccin tegen de parasiet een opwindende gebeurtenis. In 2013 was de ziekte verantwoordelijk voor 584.000 doden, waarvan bijna 90% in het ten zuiden van de Sahara gelegen deel van Afrika; zo'n 78% van de slachtoffers bestaat uit kinderen van nog geen vijf jaar oud. In de 97 landen waarin malaria endemisch is, vernietigt de ziekte de economische productiviteit van degenen die zich dat het minst kunnen veroorloven: arme mensen met beperkte toegang tot behandeling en zorg.

In juli heeft het European Medicines Agency van de Europese Unie het gebruik toegestaan van RTS,S – een vaccin dat ook bekend staat onder zijn handelsnaam Mosquirix – bij kinderen van zes weken tot zeventien maanden oud. De mondiale gezondheidszorggemeenschap heeft het belang van een vaccin voor het terugdringen van de ziekte reeds lang onderkend, en de Wereldgezondheidsorganisatie zal naar verwachting in november een verklaring doen uitgaan over het gebruik van Mosquirix in landen waar malaria endemisch is, zo'n dertig jaar nadat onderzoekers van farmacieconcern GlaxoSmithKline (GSK) aan het vaccin zijn gaan werken.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

De goedkeuring is een belangrijke stap in de goede richting als het gaat om de preventie en beheersing van malaria. Het is ook een getuigenis van de permanente kracht van sociale filantropie, partnerschappen en internationale samenwerkingen. Maar veel vragen over de toepassing van het vaccin – en de integratie ervan in de gezondheidszorgsystemen van een paar van 's werelds armste landen – blijven vooralsnog onbeantwoord.

De kostprijs is waarschijnlijk het belangrijkste probleem. Veel van de mensen die het nieuwe vaccin het hardst nodig zullen hebben zijn arm. Het staat te bezien of “equity pricing” (een betaalbare prijsstelling) haalbaar is, gezien de miljoenen dollars die zijn geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling. GSK heeft gezegd geen winst te hoeven maken op Mosquirix; maar het farmacieconcern moet nog wel steeds zijn investering terugverdienen.

En wie gaan er eigenlijk betalen? Veel Afrikaanse regeringen hebben in het verleden enige bereidheid getoond om in hun gezondheidszorg-infrastructuur te investeren; maar een politieke toezegging om het vaccin te financieren kan betekenen dat middelen onttrokken worden aan andere belangrijke instrumenten, zoals snelle test-kits, goedkope geneesmiddelen, veilige insecticiden en lang meegaande, insectendodende klamboes.

Internationale niet-gouvernementele organisaties en particuliere stichtingen hebben met de publieke sector samengewerkt in de strijd tegen malaria, door fondsen te verstrekken en aandacht op de zaak te vestigen. Het zou wel eens te veel gevraagd kunnen zijn als we verwachten dat ze het vaccin ook nog eens gaan betalen.

Er zijn ook vragen over de capaciteit van sommige landen om het vaccin te distribueren, evenals onzekerheden over hoe het overeind zal blijven in de omstandigheden van de echte wereld. Bij de proefnemingen met Mosquirix werd bijvoorbeeld geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat ouders het gebruik van met insecticiden behandelde netten voor hun kinderen zullen veronachtzamen uit een vals gevoel van veiligheid dat door het vaccin wordt bewerkstelligd.

Bovendien moet, om de werking van het vaccin te behouden, na de eerste drie doses een 'booster' worden toegediend. Als dat niet gebeurt, zal de effectiviteit ervan naar een niet-beschermend niveau dalen. Zullen overheden werkelijk bereid zijn hier miljoenen dollars aan uit te geven?

Tenslotte enten veel ouders in het ten zuiden van de Sahara gelegen deel van Afrika hun kinderen niet in wegens diverse redenen, zoals wantrouwen jegens overheidsfunctionarissen en onwetendheid. Het poliovaccin had het zeer zwaar in Nigeria, en het nieuwe malariavaccin zou het ook zwaar kunnen krijgen. Overheden moeten besluiten of ze het gebruik ervan dwingend willen opleggen, of prikkels willen bieden voor degenen die ervoor kiezen hun kinderen in te enten.

De goedkeuring van Mosquirix opent een veelbelovende nieuwe fase in de strijd tegen malaria. Maar er zijn nog serieuze problemen te over. Om die het hoofd te kunnen bieden moeten de Afrikaanse landen hun eigen onderzoekscapaciteit ontwikkelen, evenals flexibeler modellen voor het leveren van zorg. Onderzoek en investeringen in de fysieke en sociale infrastructuur moeten ook een hoge prioriteit krijgen.

Fake news or real views Learn More

In de tijd die het u heeft gekost om dit artikel te lezen zullen vijf kinderen aan malaria zijn overleden. Over tien jaar zouden die cijfers nog slechts een nare herinnering kunnen zijn, dankzij Mosquirix. Op z'n minst heeft de wereld nu een nieuw wapen in de strijd om tegen deze ziekte.

Vertaling: Menno Grootveld