16

Жалақы өсуінен қорқыныш үшін төлем

ЛОНДОН – Қолдан келгеннің бәрі сәтсіз болса, бұрын мүмкін еместей болғанды жасап көріңіз. Ол ең керемет заманда да экономикалық саясат үшін жақсы бір ұстаным болып табылады. Қазір бұл ұстаным сөзсіз қажет, көптеген батыс елдерінде (әрине Америка Құрама Штаттары, Жапония, Германияда, және бәлкім Ұлыбританияда, сонымен қатар Еуроаймақта да көп ұзамай болар) үкіметтер жалақыны реттеуге, ең бастысы төменгі табысты жұмыс орындарына қатысты мәселелерге тікелей араласуы тиіс.

Соңғы он бес жыл бойы Жапония баяу өсу, әлсіз тұрмыстық сұраныс, әсіресе, кедей отбасылар арасында, және өскелең теңсіздік пен кедейлікпен күресіп келеді. Ұқсас жағдай қазір АҚШ-та да орын алуда. Шынында да, бұл жағдай  Дональд Трампқа президент болып сайлануға көмектесті, себебі ол «ұмытылған америкалықтар» деп атаған үлкен топтың пайды болуына әкелді. Трамп жеңіске жетпес бұрын, осындай жағдайлар Ұлыбританияда «артта қалғандардың» Брексит үшін дауыс берулеріне ықпал етті.

Жалақы мөлшерін тез көтермей, әсіресе ресми белгіленген ең төменгі жалақыны көтермей,  популизм ары қарай гүлдене беріп, батыс елдерінің экономикасы баяу өсуден зардап шеге береді. Табыстар мен байлыққа ғана қатысты емес, сонымен қатар саяси дауыс беру мен ықпал етуде де теңсіздік өсе береді. Ал шекара жабу және протекционизмді еңгізу тәрізді оңай көрінген тез шешімдерді қабылдауға құмарлық та артатын болады.

Дегенмен, үкімет төменгі білікті еңбек жалақысын көтеруге тікелей әрекет жасауы керек деген менің ұсынысым негативті пікірлер мен менің ақылымнан ауысқаным туралы сұрақтарды тудыртар. Мен минималды жалақыны көтеру жұмыссыздықты тудыртатынын білемін бе? Мен жұмыс орындарын жойып жатқан робототехниканың дамуы және жалпы автоматтандырудың өсуі туралы естідім бе? Мен нарықтық шешімдерге сенемін бе?