0

Sierra Leone zet de knop om

FREETOWN, SIERRA LEONE – Ik werkte als jonge arts bij de eerste hulp van het Ola During Kinderziekenhuis in Sierra Leone, toen ik de moeder van een kind met ernstige malaria adviseerde zich van een schaamteloze leugen te bedienen. Haar dochter Mariama had een levensreddende bloedtransfusie nodig, maar haar moeder had geen geld om voor de screening tests te betalen en de bloeddonor te compenseren. Ik had al veel kinderen zien sterven terwijl hun ouders verwoed op zoek waren naar de noodzakelijke fondsen.

Vastbesloten om Mariama's leven te redden zei ik tegen de moeder dat ze naar huis moest gaan om de dood van haar dochter aan te kondigen. Ik wist dat dit de sympathie van haar familieleden zou opwekken en dat ze hun magere middelen bijeen zouden schrapen om een fatsoenlijke begrafenis te kunnen garanderen. De moeder ging akkoord en toen ze zes uur later terugkwam, had ze genoeg geld bij zich voor de hele behandeling van Mariama: een bloedtransfusie, een therapie tegen malaria en een wormenkuur. Een paar dagen later kon ik het nog steeds zwakke, maar aan de beterende hand zijnde kind van vier uit het ziekenhuis ontslaan.

 1972 Hoover Dam

Trump and the End of the West?

As the US president-elect fills his administration, the direction of American policy is coming into focus. Project Syndicate contributors interpret what’s on the horizon.

Terwijl de ziekte van Mariama haar familieleden niet tot actie aanzette, deed haar aangekondigde dood dat wel. Hetzelfde is op veel grotere schaal gebeurd tijdens de Ebola-epidemie in West-Afrika.

Aangenomen wordt dat de epidemie in eerste instantie om zich heen heeft gegrepen in de beboste regio's van Guinee in december 2013 en zich daarna geleidelijk heeft verspreid naar Sierra Leone en Liberia. De internationale gemeenschap keek toe hoe de ziekte deze drie landen te gronde richtte, dorpen decimeerde, hele families uitroeide en de economie tot stilstand bracht. Toch trok de epidemie aanvankelijk weinig aandacht. De internationale gemeenschap nam er genoegen mee de waarheid te negeren, totdat de epidemie zo wijdverbreid was geworden dat dit niet langer kon. Maar tegen die tijd was het te laat om een grote ramp af te wenden.

We weten nog steeds niet wat de volle omvang is geweest van de Ebola-ramp in West-Afrika. Uit angst voor besmetting werden scholen gesloten, en moesten leerlingen en leraren thuis blijven. Veel werknemers bleven ook thuis, waardoor restaurants, bars en hotels ophielden te functioneren en de hele economie tot stilstand kwam. De helft van de werkgelegenheid in de particuliere sector ging verloren. De zelfgekozen isolatie van boeren leidde tot een daling van 30% van de landbouwproductie.

Het sociale leven stagneerde ook. In veel districten werd een avondklok ingesteld en lange-afstandsreizen werden ontmoedigd. In verschillende steden kon je voor het ontvangen van een bezoeker in je huis een zware boete krijgen.

De ziekte verspreidde zich niettemin naar de stedelijke gebieden, overviel de drie landen als een bosbrand en stak naar andere landen over. Tot nu toe zijn alleen al in Sierra Leone ruim 8500 besmettingen en 3500 doden gemeld.

De gezondheidszorgsector is misschien wel het hardst getroffen. De dood van ruim 220 gezondheidszorgwerkers heeft ertoe geleid dat er per 10.000 inwoners slechts 3,4 ervaren personeelsleden over bleven. Naarmate de angst voor Ebola toenam, zijn veel burgers opgehouden gebruik te maken van de gezondheidszorgdiensten, wat wordt weerspiegeld in een daling met 23% van de geboorten in ziekenhuizen of klinieken, een daling met 21% van het aantal kinderen dat wordt ingeënt, en een daling van 39% van het aantal kinderen dat voor malaria wordt behandeld. Als gevolg daarvan hebben deze landen een wederopleving te zien gegeven van ziektes die door vaccinatie voorkomen hadden kunnen worden: malaria, moeder- en kindersterfte, en acute ondervoeding. In deze zin moet het ergste misschien nog komen.

Maar Sierra Leone veegt de scherven nu bij elkaar en is aan tweejarig herstelplan begonnen. De eerste prioriteit is het aantal Ebola-gevallen omlaag te krijgen naar nul en het daarop te houden. Dit betekent dat de omstandigheden moeten worden veranderd die ervoor hebben gezorgd dat de ziekte zich zo snel heeft kunnen verspreiden.

De eerste stap daartoe is de wederopbouw van het gezondheidszorgsysteem. Het plan vergt het herstel van gezondheidszorgdiensten in 40 ziekenhuizen en 1300 primaire gezondheidszorgfaciliteiten in het hele land, zodat kinderen en moeders gratis essentiële zorg kunnen krijgen, evenals inentingen en therapieën tegen ziekten als tuberculose, HIV/AIDS en malaria. Bovendien roept het plan, om de veiligheid van het gezondheidszorgsysteem te versterken – en het vertrouwen erin te herstellen –, op tot betere methoden om besmettingen in bedwang te houden, en tot trainingen voor een nieuw kader van geschoolde werkers. En het omvat nauwere samenwerking met gemeenschapsgroepen, die moeten worden betrokken bij de opsporing van ziekten en de reactie daarop.

Het herstel na Ebola zal niet snel, makkelijk of goedkoop zijn. Alleen al in Sierra Leone zal het naar verwachting $1,3 mrd kosten – waarvan $896,2 mln nog moet worden binnengebracht. Om dit gat te dichten hebben we de hulp nodig van onze Afrikaanse partners en de bredere internationale gemeenschap.

Vele jaren geleden zou Mariama zonder de hulp van een leugen zijn gestorven. Vandaag de dag hebben we geen leugens nodig, maar betrokkenheid, evenals open communicatie en wederzijdse aansprakelijkheid, op lokale, nationale, regionale en mondiale schaal. We hebben gezien hoe een gebrek aan essentiële gezondheidszorgdiensten een land kan verwoesten, terwijl duizenden levens verloren gaan en nog veel meer levens worden ondermijnd.

Fake news or real views Learn More

We hebben als land de handen nu ineen geslagen om Ebola te verslaan, en zijn vastberaden toekomstige epidemieën te voorkomen. Met aanhoudende internationale steun zullen we daarin slagen.

Vertaling: Menno Grootveld