krauss47_Matt CardyGetty Images_dollar euro Matt Cardy/Getty Images

Brexit is een zegen voor Europa en de VS

STANFORD – De meeste Europeanen zijn blij dat Joe Biden de volgende president van de Verenigde Staten wordt. Of zij beseffen dat het economisch beleid van Biden de euro en Europa in een impasse zal brengen, is een andere zaak. De nieuwe Amerikaanse regering zal willen dat de euro sterk blijft ten opzichte van de dollar om de Amerikaanse economie draaiende te houden.

Met het doel de uitgaven voor de pandemie-respons, het milieu en de infrastructuur op te voeren, zal het Witte Huis van Biden ongetwijfeld druk uitoefenen op de Amerikaanse Federal Reserve (de Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) om de waarde van de dollar zo laag mogelijk te houden, ongeacht de vraag hoeveel meer begrotingsimpulsen zij nog aan het Congres zal weten te ontfutselen. En omdat er al zoveel gunsten zijn verleend aan Donald Trump, zal Fed-voorzitter Jay Powell niet in staat zijn om Biden te weerstaan. In deze context was het een geniale zet van Biden om Janet Yellen te benoemen tot minister van Financiën. Als voorganger van Powell bij de Fed geniet zij daar nog steeds aanzienlijke invloed. Niet voor niets gokt Wall Street op een waardeverlies van de Amerikaanse dollar de komende twee jaar.

De verwachte beleidsaanpak van Biden zal een dramatisch effect hebben op de Europese economie, die nog steeds sterk afhankelijk is van de export. In 2019 was de export goed voor 46,9 procent van het Duitse bbp, 31,8 procent van het Franse en 31,5 procent van het Italiaanse. De Europeanen kunnen het zich niet veroorloven werkeloos toe te kijken hoe de euro zó sterk wordt dat hij hun export verstikt.

De beste oplossing zou zijn dat Duitsland een begrotingsimpuls nastreeft, omdat dit een groot deel van de EU-handel zou ʻinternaliseren,ʼ waardoor de waardevermeerdering van de euro ten opzichte van andere valutaʼs irrelevant zou worden. In plaats van naar de VS te exporteren, zouden de Italianen meer kunnen exporteren naar Duitsland en andere noordelijke lidstaten van de eurozone, aangezien de extra stimulans de middelen zal verschaffen voor meer aankopen vanuit het zuiden. De Europeanen hebben een enorme interne markt; het is tijd om die te gebruiken, al was het maar om te strijden tegen een op hol geslagen euro die anders de Europese Unie zou kunnen verdelen.

Net zoals de VS Europa heeft gedwongen tot kwantitatieve versoepeling om haar eigen economie te redden van een overgewaardeerde euro in 2014, zal het beleid van Biden de Duitsers om dezelfde reden waarschijnlijk tot een expansief begrotingsbeleid dwingen. Als dat gebeurt, zal Brexit deze keer de beslissende factor zijn geweest. Als het Verenigd Koninkrijk de EU niet had verlaten, zouden de kansen op een Duitse begrotingsimpuls en een nieuw model van geïnternaliseerde EU-handel bijna nihil zijn geweest.

Zoals Karl Kaiser, een voormalig directeur van de Duitse Raad voor Buitenlandse Betrekkingen, tegen Roger Cohen van The New York Timeszei, ʻheeft Brexit ertoe geleid dat de [Duitse bondskanselier] Angela Merkel bereid is posities op te geven die voorheen heilig waren.ʼ Merkel was bang dat andere landen de EU zouden verlaten als Duitsland zijn financiële beleid niet zou wijzigen. Langs dezelfde lijnen zou het nieuwe EU-herstelfonds van 750 miljard euro, misschien wel de grootste verworvenheid van Merkel, niet zijn gelukt als de Britten in het blok waren gebleven. Zoals Cohen uitlegt: ʻDe Europese Unie kan nu lenen zoals een regering dat doet – een stap in de richting van een soevereine status en een manier om het met 918 miljard dollar gevulde pandemie-herstelfonds te financieren, dat door de Britten waarschijnlijk zou zijn geblokkeerd.ʼ

Subscribe to Project Syndicate
Bundle2021_web4

Subscribe to Project Syndicate

Enjoy unlimited access to the ideas and opinions of the world's leading thinkers, including weekly long reads, book reviews, and interviews; The Year Ahead annual print magazine; the complete PS archive; and more – All for less than $9 a month.

Subscribe Now

Het lijkt erop dat de Britten de EU op het juiste moment hebben verlaten. De nieuwe Amerikaanse president, die in eigen land met een reeks dringende beleidseisen wordt geconfronteerd, zal in een sterke positie verkeren om de Duitsers precies in de richting te duwen waarin zij moeten gaan – in de richting van een nieuw model van grotere begrotingsimpulsen ten behoeve van de EU en de geïnternaliseerde handel.

Aangezien deze beleidswijziging, die een sterk tegengif voor het Europese populisme zou kunnen vormen, kan helpen de betrekkingen tussen de VS en de EU te harmoniseren en zowel de Amerikaanse als de Europese economie ten goede kan komen, zou niemand in Washington of Brussel tranen moeten plengen over het vertrek van Groot-Brittannië. De Duitsers staan misschien niet te trappelen om een geïnternaliseerd handelsmodel te omarmen, maar ze zouden moeten onderkennen dat Brexit in dit geval goed is geweest voor Europa. Daardoor werd de mogelijkheid geïntroduceerd van een gemengd begrotings- en monetair beleidsmodel, dat veel effectiever zal zijn dan de strikt monetaire aanpak die de beleidsvorming in de EU sinds de financiële crisis van 2008 heeft gedomineerd.

Ja, de Europese Centrale Bank heeft wonderen verricht met haar expansieve monetaire beleid van de afgelopen twaalf jaar. ECB-president Christine Lagarde en haar voorganger, Mario Draghi, verdienen grote waardering voor hun gedurfde beleidsbeslissingen. Nu het waardeverschil tussen de staatsobligaties van de noordelijke en zuidelijke lidstaten van de eurozone drastisch is afgenomen, is de ECB er voor het eerst in de geschiedenis in geslaagd om de twee regioʼs financieel te laten integreren. Bovendien liggen de rendementen op de obligaties van de perifere lidstaten met een hoger risico nu op of dicht bij het laagste niveau aller tijden.

Deze financiële ontwikkelingen zijn goed geweest voor de Europese eenheid en solidariteit. Maar uit de geschiedenis blijkt dat alleen monetair beleid onvoldoende is om een sterke economische groei te bewerkstelligen. Hoewel de euro steeds weer nieuwe hoogten bereikt, bevindt de Europese economie zich in een crisis en blijft de ECB voortdurend achter bij haar inflatiedoelstelling van ʻonder, maar dicht bij de 2 procent.ʼ In zeven van de afgelopen acht jaar lag de inflatie dichter bij de 1 procent dan bij de 2 procent, en de markt verwacht dat dit de komende tien jaar zo zal blijven.

Dat is onaanvaardbaar. Gelukkig is Brexit, door het mogelijk maken van begrotingsimpulsen in de beleidsmix van de EU, precies wat Europa nodig heeft om een effectiever macro-economisch stabilisatiebeleid te voeren, en om het hoofd te bieden aan het agressieve valutabeleid van de Fed.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/jnY3B8Jnl