buiter26_GearstdGettyImages_questionmarkmoney Gearstd/GettyImages

Bidens belastingplan klopt niet

NEW YORK – Nu de regering van de Amerikaanse president Joe Biden een American Jobs Plan en een American Families Plan heeft voorgesteld, is zij op zoek naar ten minste 4 biljoen dollar aan extra belastinginkomsten. In tegenstelling tot de zes pandemiegerelateerde begrotingsprogrammaʼs die tussen 6 maart 2020 en 11 maart 2021 zijn uitgevaardigd, zijn deze nieuwe uitgavenpakketten niet bedoeld om de economie onmiddellijk te stimuleren. Omdat het gaat om sociale en herverdelingsprogrammaʼs, die meer gericht zijn op de aanbodzijde, zullen zij moeten worden gefinancierd door ofwel hogere belastingen ofwel bezuinigingen. En omdat compenserende bezuinigingen niet worden overwogen, lijken belastingverhogingen onvermijdelijk.

Natuurlijk kan het gat in de inkomsten uiteindelijk aanzienlijk groter uitvallen dan 4 biljoen dollar, als blijkt dat het afgelopen maart goedgekeurde American Rescue Plan van 1,9 biljoen dollar niet volledig kan worden gedekt door een hoger tekort. In dat geval moet de regering Biden wellicht nog een biljoen dollar toevoegen aan haar doelstelling voor de belastinginkomsten. Maar in het licht van de huidige doeleinden zullen we bekijken wat nodig is om 4 biljoen dollar binnen te halen.

Het American Jobs Plan is een achtjarig uitgaven- en belastingkredietprogramma dat 2,25 biljoen dollar aan nieuwe belastingmiddelen vergt, en het (nog onduidelijke) American Families Plan zal naar verwachting bijna even groot zijn als het American Rescue Plan. In beide gevallen zullen de extra uitgaven over een periode van tien jaar worden gespreid, zodat in het komende decennium een extra bedrag van 400 miljard dollar per jaar nodig zal zijn. Dit doel is haalbaar, maar de last zal hoogstwaarschijnlijk niet alleen op de rijken, maar ook op de middenklasse neerkomen.

De oplossing van de regering-Biden is het Made in America Tax Plan, dat zij samen met het American Jobs Plan heeft onthuld. Maar dit MATP klopt niet helemaal. Biden en zijn adviseurs hebben een verbijsterende reeks hervormingen van de vennootschapsbelasting voorgesteld, die in de komende 15 jaar 2,5 biljoen dollar moeten opbrengen, met als belangrijkste onderdeel een verhoging van de vennootschapsbelasting van 21 procent naar 28 procent. Er zou ook een minimumheffing van 21 procent moeten komen op de totale winst van Amerikaanse bedrijven, een minimumheffing van 15 procent op ʻboekwinstenʼ (de aan beleggers gerapporteerde winsten, die vaak sterk verschillen van de winsten die worden gebruikt voor het berekenen van de verschuldigde belasting), en diverse maatregelen om Amerikaanse bedrijven ervan te weerhouden naar het buitenland te verhuizen om de belastingen te ontduiken.

Maar ondanks deze bepalingen is het een feit dat multinationale ondernemingen zeer bedreven zijn gebleken in het verplaatsen van hun activiteiten naar landen met lage belastingen, waardoor een patroon van tientallen jaren van belastingconcurrentie is ontstaan. Als gevolg hiervan is de wereldwijde vennootschapsbelasting (gewogen naar bbp) gedaald van 46,5 procent in 1980 naar 25,9 procent in 2020, met de hoogste tarieven vooral in het bezuiden de Sahara gelegen deel van Afrika. Het plan van Biden is dus afhankelijk van aanzienlijke internationale samenwerking, en de Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen heeft een internationale vennootschapsbelasting voorgesteld die van toepassing zou moeten zijn op multinationale ondernemingen, ongeacht waar zij gevestigd zijn.

Een dergelijk gecoördineerd beleid heeft echter weinig kans van slagen. Per slot van rekening is zelfs de Europese Unie er niet in geslaagd de belastingen van haar lidstaten te coördineren. Terwijl Duitsland en Frankrijk vennootschapsbelastingtarieven van respectievelijk 29,9 procent en 32 procent opleggen, belast de Republiek Ierland vennootschapsinkomsten tegen een tarief van slechts 12,5 procent.

Subscribe to Project Syndicate
Bundle2021_web4

Subscribe to Project Syndicate

Enjoy unlimited access to the ideas and opinions of the world's leading thinkers, including weekly long reads, book reviews, topical collections, and interviews; The Year Ahead annual print magazine; the complete PS archive; and more. All for less than $9 a month.

Subscribe Now

De regering-Biden beweert dat de door haar voorgestelde verhogingen van de vennootschapsbelasting over een periode van vijftien jaar een extra bedrag van 2 biljoen dollar – of 1,33 biljoen dollar over een periode van tien jaar – zullen opleveren, uit de overzeese winsten van bedrijven. Maar deze schatting lijkt optimistisch. In 2017 was het vennootschapsbelastingtarief in de VS 35 procent, en bedroegen de inkomsten uit de vennootschapsbelasting 297 miljard dollar. In 2019 – nadat de belastinghervorming van de regering-Trump het tarief had verlaagd tot 21 procent – daalde dat inkomstencijfer naar 230 miljard dollar. Om Bidens rekensommetje te laten werken, zouden de inkomsten uit de vennootschapsbelasting 133 miljard dollar hoger moeten zijn – ongeveer 363 miljard dollar per jaar.

Bovendien: zelfs als de gewenste vennootschapsbelastinginkomsten kunnen worden binnengehaald, zal dit een prijs hebben. Een hogere vennootschapsbelasting leidt meestal tot een grotere uitstroom van kapitaal, tot een daling van de binnenlandse verhouding tussen kapitaal en arbeid, en dus tot lagere reële (voor de inflatie gecorrigeerde) lonen. Daarom is de conventionele wijsheid van economen dat vennootschapsbelastingen, afgezien van de korte termijn, impliciete belastingen op arbeid zijn. Voor zover zij investeringsbeslissingen verstoren, worden zij zelfs schadelijker geacht dan expliciete loonbelastingen. Er is voldoende onderzoek dat erop wijst dat zij zouden moeten worden afgeschaft.

Hoe dan ook: zelfs als de regering-Biden haar doelstellingen inzake de vennootschapsbelasting kan bereiken, zal zij na tien jaar nog steeds 2,67 biljoen dollar tekort komen. Om dit tekort aan te vullen zal de federale inkomstenbelasting voor mensen die meer dan 400.000 dollar per jaar verdienen verhoogd moeten worden. Als we bedenken dat degenen die 400.000 dollar per jaar verdienen ergens tussen de bovenste 1 procent en bovenste 2 procent van alle verdieners zitten, zal dit dan die 267 miljard dollar per jaar extra opleveren?

De federale inkomsten uit de persoonlijke inkomstenbelasting worden voor 2021 geraamd op 1,93 biljoen dollar. In 2015 verdiende de top 1 procent ongeveer 21 procent van alle inkomsten en betaalde deze groep ongeveer 39 procent van de totale inkomstenbelastingen; de top 2 procent verdiende ongeveer 26 procent van alle inkomsten en betaalde ongeveer 47 procent van de totale inkomstenbelastingen. Als het aandeel van de betalingen in de loop der tijd vrij stabiel blijft, zal de 1 procent in 2021 ongeveer 773 miljard dollar betalen, en de top 2 procent ongeveer 908 miljard dollar. Volgens onze ruwe berekeningen zou de top 1 procent 35 procent meer moeten gaan betalen om het inkomstendoel van de regering-Biden te halen; ook zouden de belastingbetalingen van de top 2 procent gedurende tien jaar ieder jaar 29 procent hoger moeten zijn.

Maar het zal niet makkelijk zijn om op een duurzame basis ongeveer een derde meer belastingen te innen bij de welgestelden. Om een dergelijk ambitieus streefcijfer te halen, is waarschijnlijk een bredere belastinggrondslag nodig, in plaats van alleen maar hogere belastingen voor de rijken. Buiten de VS zou dit kunnen worden bereikt door een verhoging van de belasting op de toegevoegde waarde (BTW) – een brede indirecte belasting tegen één tarief, met weinig vrijstellingen, die door alle consumenten wordt gedragen. Hoewel een BTW-achtige belasting niet zou beantwoorden aan de herverdelingsdoelstellingen van Biden (en op grondwettelijke bezwaren zou kunnen stuiten), zou zij in ieder geval in zijn inkomstendoelstelling kunnen voorzien.

Voorlopig is het echter onwaarschijnlijk dat de huidige voorstellen voor verhogingen van de vennootschaps- en persoonlijke inkomstenbelasting Bidens post-pandemische begrotingsplannen volledig zullen kunnen financieren. Er zal een verbreding van de belastinggrondslag op tafel moeten komen.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/KlHlgW0nl