0

Beste kandidaat om de WHO te leiden komt uit Afrika

TORONTO/NEW YORK – Dit jaar zal de Wereldgezondheidsorganisatie een nieuwe directeur-generaal kiezen. Vorig jaar september hebben de lidstaten van de WHO zes kandidaten genomineerd: Tedros Adhanom Ghebreyesus, Flavia Bustreo, Philippe Douste-Blazy, David Nabarro, Sania Nishtar en Miklós Szócska. Op 25 januari zal het Uitvoerend Bestuur van de WHO een shortlist opstellen van drie kandidaten; en in mei zal de Algemene Vergadering van de WHO een van deze drie kandidaten aanwijzen als opvolger van Margaret Chan.

Alle kandidaten hebben een visie gepresenteerd waarin zij schetsen hoe zij de organisatie zouden willen leiden, en wij kennen en bewonderen een aantal van hen persoonlijk. Maar uiteindelijk menen wij dat Ghebreyesus de best gekwalificeerde persoon is voor deze baan. Onze steun voor hem is gebaseerd op drie overwegingen die van belang zijn in ieder sollicitatieproces, vooral als het gaat om een positie zoals deze: de prestaties in het verleden van de kandidaat, zijn leiderschapsstijl en de diversiteit die hij of zij met zich meebrengt.

Met betrekking tot de eerste overweging kan Ghebreyesus bogen op een succesvolle staat van dienst. Als de minister van Gezondheidszorg van Ethiopië van 2005 tot 2012 is hij opgekomen voor de belangen van alle burgers in het land en heeft hij de eerstelijnszorg versterkt. Hij heeft 3500 gezondheidscentra in het leven geroepen en 16.000 medische posten, en de beroepsbevolking in de gezondheidszorg drastisch uitgebreid door meer medische opleidingen te openen en 38.000 gezondheidszorgwerkers in de lokale gemeenschappen in te zetten.

De inspanningen van Ghebreyesus dienen als een model dat andere landen proberen te kopieëren, nu zij trachten universele gezondheidszorg voor hun burgers te verwezenlijken. Hij is de enige kandidaat die dergelijke resultaten op een nationaal niveau heeft bereikt.

Ghebreyesus is ook al heel lang een kampioen en pleitbezorger van de gelijkheid der geslachten en van de rechten van vrouwen en meisjes. In feite hebben zijn inspanningen om het Ethiopische gezondheidszorgsysteem te versterken een cruciale rol gespeeld bij het ruimschoots verdubbelen van het percentage Ethiopische vrouwen met toegang tot contraceptie, en bij het terugdringen van de moedersterfte met 75%.

Toen Ghebreyesus van 2012 tot 2016 Ethiopië's minister van Buitenlandse Zaken was, deed hij veel diplomatieke ervaring op, niet in de laatste plaats door leiding te geven aan de onderhandelingen voor de Addis Ababa Action Agenda, het plan van de internationale gemeenschap ter financiering van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties. Deze zelfde diplomatieke vaardigheden zijn nu nodig om de lidstaten van de WHO ertoe te bewegen gezamenlijke actie te ondernemen ten aanzien van collectieve gezondheidszorgproblemen.

De leiderschapsstijl van Ghebreyesus is eveneens perfect geschikt voor deze rol: hij spreekt altijd als laatste en moedigt anderen aan hun inzichten te delen. Hij weet ook hoe hij talent moet opmerken en voeden, en hoe hij het beste uit de mensen om hem heen kan halen. Hij zou ongetwijfeld de moraal van de organisatie een impuls geven en de staf motiveren om maximale waarde en efficiëntie te leveren – ten voordele van alle lidstaten en hun burgers. En hoewel hij een ontvankelijk luisteraar is, kan hij ook beslissend zijn, wat een goede eigenschap is voor de leider van de belangrijkste gezondheidszorginstelling ter wereld, vooral ten tijde van mondiale noodtoestanden op het gebied van de volksgezondheid.

Dan is er de uitgebreide leiderschapservaring van Ghebreyesus binnen mondiale instellingen voor de gezondheidszorg. Als bestuursvoorzitter van het Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis, and Malaria tussen 2009 en 2011, en als voorzitter van de Roll Back Malaria Partnership tussen 2007 en 2009, heeft Ghebreyesus er ingrijpende veranderingen doorheen gedrukt, die de activiteiten van beide organisaties drastisch hebben verbeterd. Bovendien heeft hij ze geholpen record-brekende financiële toezeggingen van donors binnen te halen: $11,7 mrd voor het Global Fund, en $3 mrd voor Roll Back Malaria.

Dit is precies het soort ervaring en expertise dat de WHO nodig heeft in de hedendaagse omgeving van de mondiale gezondheidszorg, en het verklaart waarom de Afrikaanse Unie de kandidatuur van Ghebreyesus officieel steunt. Verbazingwekkend genoeg heeft de WHO in haar zeventigjarige geschiedenis nog nooit een Afrikaanse directeur-generaal gehad. Dit feit is op zichzelf geen reden om voor een bepaalde kandidaat te opteren, maar in het geval van Ghebreyesus maakt zijn directe ervaring met het werken in ontwikkelingslanden hem tot een uniek gekwalificeerde kandidaat om onze lastigste problemen op het gebied van de mondiale gezondheidszorg aan te pakken, die de ontwikkelingslanden vaak het hardst raken.

Het is tijd om door het glazen plafond van het Afrikaanse leiderschap van de WHO heen te breken. Duurzame ontwikkeling is alleen maar werkelijk haalbaar als de leiders van mondiale instellingen afkomstig zijn uit de gemeenschappen die het meest worden geraakt door het werk van deze instellingen.

De kandidatuur van Ghebreyesus geeft de WHO een historische kans, die het Uitvoerend Bestuur op 25 januari met beide handen zou moeten grijpen.

Vertaling: Menno Grootveld