2

Geestelijke gezondheid voor iedereen

MELBOURNE – Op een lenteavond in 1997, toen ik als onderzoeker op het gebied van de geestelijke gezondheid werkzaam was bij de Australian National University in Canberra, besprak ik met mijn vrouw, Betty Kitchener, een verpleegster die in haar vrije tijd EHBO-cursussen voor het Rode Kruis gaf, de ontoereikendheid van de conventionele EHBO-trainingen. Dergelijke cursussen besteden doorgaans geen aandacht aan noodgevallen in de sfeer van de geestelijke gezondheid, waardoor de deelnemers niet goed zijn uitgerust om mensen te helpen die worstelen met zelfmoordgedachten, paniekaanvallen, post-traumatische stress, de gevolgen van alcohol- of drugmisbruik of een verminderde grip op de werkelijkheid.

Betty wist uit eigen ervaring wat de mogelijke gevolgen van dit gebrek aan kennis waren. Toen ze vijftien was, leed ze enige tijd aan ernstige depressies, die culmineerden in een zelfmoordpoging. Maar haar familieleden en docenten op school slaagden er niet in het probleem te onderkennen, zodat ze geen steun of professionele hulp kreeg. Dit uitblijven van een vroege behandeling heeft haar herstel ondermijnd, waardoor ze haar hele leven last heeft gehouden van depressie-aanvallen.

Erdogan

Whither Turkey?

Sinan Ülgen engages the views of Carl Bildt, Dani Rodrik, Marietje Schaake, and others on the future of one of the world’s most strategically important countries in the aftermath of July’s failed coup.

Om ervoor te zorgen dat niet méér mensen in eenzaamheid hoefden te lijden zoals Betty had gedaan, besloten we in onze lokale gemeenschap een eerstehulpcursus geestelijke gezondheidszorg op te zetten. Drie jaar later, toen Betty minder was gaan werken om deze cursus verder te ontwikkelen, konden we die eindelijk van start laten gaan.

De gunstige effecten van dit initiatief werden al snel duidelijk. Uit evaluatie-onderzoek bleek dat de deelnemers een grotere ontvankelijkheid aan de dag gingen leggen voor de betekenis voor de gezondheidssituatie van geestesziekten, meer vertrouwen kregen in hun vermogen om anderen te helpen en meer gemotiveerd raakten om hun kennis toe te passen na voltooiing van de cursus. Deze positieve resultaten droegen bij aan de groei ervan. In 2005 werd de cursus gegeven in Australië, Schotland en Hong Kong, en sindsdien heeft hij zich verspreid naar ruim twintig andere landen. Alleen al in Australië hebben meer dan 200.000 mensen – ruim 1% van de bevolking – de training gekregen.

Deze snelle expansie zou geen verrassing mogen zijn, gezien de overvloed aan geestelijke gezondheidsproblemen in de hele wereld. In Australië wordt ruwweg één op de vijf volwassenen ieder jaar getroffen door een diagnosticeerbaar geestelijk gezondheidsprobleem, maar veel van deze mensen krijgen geen professionele hulp. De statistische gegevens zijn vergelijkbaar in andere ontwikkelde landen. Dit betekent dat iedereen ofwel persoonlijk zal worden getroffen door een geestelijk gezondheidsprobleem of in nauw contact zal staan met iemand die daar last van heeft. De meeste mensen zullen zelfs, of ze zich daar nu bewust van zijn of niet, contact hebben met iemand die suïcidaal is.

Uit onderzoek blijkt dat de vraag of iemand professionele hulp krijgt of niet sterk wordt beïnvloed door de opvattingen van de mensen die dicht om hem of haar heen staan. Mensen met een sterk ondersteuningsnetwerk hebben een aanzienlijk grotere kans op herstel dan degenen wier problemen niet worden onderkend of gebagatelliseerd. Tegen deze achtergrond is het van cruciaal belang te zorgen voor bewustwording en ontvankelijkheid in allerlei gemeenschappen, waardoor het vermogen van mensen wordt bevorderd om potentiële geestelijke gezondheidsproblemen in anderen te onderkennen en hulp te bieden.

Deze noodzaak is vooral urgent in het geval van mensen – zoals ouders, leraren, jongerenwerkers en sportcoaches – die in regelmatig contact staan met jongeren. Geestelijke gezondheidsproblemen doen zich meestal vroeg in het leven voor, tijdens de adolescentie of de jong-volwassenheid – een cruciale fase in de ontwikkeling, als mensen hun opleiding voltooien, zich bij de beroepsbevolking aansluiten, nieuwe relaties opbouwen en hun gezondheidsgewoonten vormen. Zonder een sterk ondersteuningssysteem kunnen geestelijke gezondheidszorgproblemen deze ontwikkeling verstoren, waardoor de toekomstige vooruitzichten worden geschaad van degenen die ze treffen.

Hoewel de snelle expansie van de cursus de situatie in veel gemeenschappen heeft helpen verbeteren, is er nog steeds veel te doen. Op de korte termijn zouden alle ontwikkelde landen moeten mikken op een deelname van 1% van de bevolking aan geestelijke gezondheidszorgcursussen, zoals in Australië.

Op de langere termijn zouden landen moeten proberen de participatiecijfers van conventionele eerstehulpcursussen te evenaren. De afgelopen drie jaar heeft 11% van de Australische bevolking zo'n conventionele cursus voltooid, deels als gevolg van de eis dat mensen in bepaalde posities, zoals kinderverzorgers, een eerstehulpdiploma hebben. De eis dat mensen met een specifiek beroep – zoals docenten in het middelbaar onderwijs, verpleegsters en politie-agenten – een eerstehulpdiploma in de geestelijke gezondheidszorg verwerven, zou de participatie aanzienlijk bevorderen, zodat de steun voor mensen met geestelijke gezondheidsproblemen wordt versterkt.

Zulke diploma's zijn zelfs nog belangrijker in de ontwikkelingslanden, gezien de beperkte beschikbaarheid van geestelijke gezondheidsprofessionals. Uit pionierswerk op het platteland van India blijkt dat de eerstehulp-aanpak in de geestelijke gezondheidszorg met succes kan worden aangepast aan de behoeften van gemeenschappen met beperkte middelen.

Support Project Syndicate’s mission

Project Syndicate needs your help to provide readers everywhere equal access to the ideas and debates shaping their lives.

Learn more

In ontwikkelde zowel als ontwikkelingslanden is de omvang van het probleem te groot om exclusief aan de geestelijke gezondheidsprofessionals over te laten. Ieder lid van de gemeenschap moet de mogelijkheid krijgen om de eigen geestelijke gezondheid en die van degenen om hem of haar heen te beschermen en te verbeteren.

Vertaling: Menno Grootveld