Skip to main content

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated Cookie policy, Privacy policy and Terms & Conditions

nye198_zennieGettyImages_justicescalesky zennie/GettyImages

Waarom ethiek ertoe doet in het buitenlands beleid

CAMBRIDGE – Toen ik een vriendin vertelde dat ik zojuist een boek had geschreven over ethiek en het buitenlands beleid, antwoordde ze: “Dat zal dan wel een heel kort boek zijn.” Dergelijke scepsis is niet ongewoon. Bij een zoekopdracht op internet komen verrassend weinig boeken naar boven over de manier waarop de ethische beginselen van Amerikaanse presidenten hun buitenlands beleid hebben beïnvloed. De eminente politieke theoreticus Michael Walzer heeft de Amerikaanse studie buitenlandse betrekkingen na 1945 ooit als volgt beschreven: “Ethische argumenten waren in strijd met de regels van het vak zoals dat doorgaans werd beoefend.”

De redenen voor deze scepsis lijken voor de hand te liggen. Hoewel historici hebben geschreven over het Amerikaanse exceptionalisme en moralisme, hebben realistische diplomaten als George F. Kennan – de vader van de Amerikaanse “containment”-doctrine tijdens de Koude Oorlog – lange tijd gewaarschuwd voor de keerzijde van de Amerikaans ethisch-legalistische traditie. De internationale betrekkingen zijn een anarchistisch domein; er bestaat geen wereldregering die voor orde zorgt. Staten moeten in hun eigen verdediging voorzien, en als de overleving op het spel staat, rechtvaardigt het doel de middelen. Waar geen sprake is van een betekenisvolle keuze, kan er ook geen sprake zijn van ethiek. Zoals filosofen zeggen: “ought implies can” (“als iets moet, betekent het ook dat het kan”. Maar niemand kan jou verantwoordelijk houden voor het niet doen van het onmogelijke.

Op grond van deze logica is het een vergissing om ethiek en buitenlands beleid te combineren, net zoals het een vergissing is om te vragen of een mes goed klinkt in plaats van of het goed snijdt, en of een bezemsteel beter danst dan een bezemsteel die duurder is. Bij het beoordelen van het buitenlands beleid van een president zouden we dus eenvoudigweg moeten vragen of het heeft gewerkt, en niet of het ethisch was.

Hoewel er wel enige waarde schuilt in dit gezichtspunt, gaat het voorbij aan lastige vragen door te oversimplificeren. De afwezigheid van een wereldregering betekent niet de afwezigheid van iedere internationale orde. Een paar kwesties rond het buitenlands beleid houden inderdaad verband met de overleving van de natiestaat, maar de meeste feitelijk niet. Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn de Verenigde Staten bijvoorbeeld betrokken geweest bij diverse oorlogen, maar geen daarvan was noodzakelijk voor de overleving van de VS. En bij veel belangrijke keuzes op het gebied van het buitenlands beleid, of het nu gaat om de mensenrechten, de klimaatverandering of de internetvrijheid, komt helemaal geen oorlog kijken.

De meeste kwesties in het buitenlands beleid gaan over trade-offs tussen waarden die keuzes vergen, en niet slechts over het toepassen van een of andere rigide formule van raison d’état. Een cynische Franse functionaris zei ooit tegen me: “Ik definieer goed als dat wat goed is voor de belangen van Frankrijk. Ethiek is irrelevant.” Hij leek niet te beseffen dat deze uitspraak op zichzelf al een ethisch oordeel omvatte. Het is een tautologie of op zijn best triviaal om te zeggen dat alle staten proberen hun nationale belangen te verdedigen. De belangrijke vraag is hoe leiders ervoor kiezen om dat nationaal belang te definiëren en na te streven onder verschillende omstandigheden.

Bovendien, of we het nu leuk vinden of niet: Amerikanen vormen zich voortdurend ethische oordelen over hun presidenten en hun buitenlands beleid. Zelfs al voor zijn beroemde telefoongesprek, waarin hij de president van Oekraïne om een gunst vroeg, had het gedrag van de regering van Donald Trump de kwestie van de ethiek in het buitenlands beleid veranderd van een theoretisch vraagstuk in voorpagina-nieuws. Na de moord in 2018 op de dissidente Saoedische journalist Jamal Khashoggi in het consulaat van zijn land in Istanboel werd Trump bijvoorbeeld bekritiseerd omdat hij de duidelijke aanwijzingen had genegeerd dat er een wrede moord was gepleegd, teneinde zijn goede betrekkingen met de Saoedische kroonprins niet in gevaar te brengen.

Subscribe now
Bundle2020_web

Subscribe now

Subscribe today and get unlimited access to OnPoint, the Big Picture, the PS archive of more than 14,000 commentaries, and our annual magazine, for less than $2 a week.

SUBSCRIBE

De liberale New York Times heeft de uitspraken van Trump over Khashoggi “meedogenloos transactioneel, en achteloos ten aanzien van de feiten” genoemd, terwijl de conservatieve Wall Street Journal in een hoofdredactioneel commentaar schreef dat “wij geen president kennen, zelfs niet zulke genadeloze pragmatisten als Richard Nixon of Lyndon Johnson, die publieke uitspraken zoals deze zouden hebben gedaan zonder ook maar één enkele verwijzing naar de leidende waarden en beginselen van Amerika.” Olie, wapenverkopen en regionale stabiliteit zijn nationale belangen, maar dat geldt ook voor waarden en beginselen die aantrekkelijk zijn voor anderen. Hoe kunnen deze worden gecombineerd?

Helaas zijn veel oordelen over de ethiek van het hedendaagse Amerikaanse buitenlands beleid lukraak of slecht doordacht, en concentreert te veel van het huidige debat zich op de persoonlijkheid van Trump. Mijn nieuwe boek Do Morals Matter? probeert dit te corrigeren door aan te tonen dat sommige daden van Trump niet zonder precedent zijn onder de Amerikaanse presidenten van na de TweedeWereldoorlog. Een scherpzinnige verslaggever zei ooit tegen me: “Trump is niet uniek; hij is extreem.”

Nog belangrijker is dat Amerikanen zelden duidelijk zijn over de criteria waarmee wij het buitenlands beleid beoordelen. Wij prijzen een president als Ronald Reagan voor de ethische helderheid van zijn uitspraken, alsof goede bedoelingen die op een heldere manier worden verwoord genoeg zijn voor het geven van een ethisch oordeel. Maar Woodrow Wilson en George W. Bush hebben laten zien dat goede bedoelingen zonder de juiste middelen om ze te verwezenlijken kunnen leiden tot ethisch slechte resultaten, zoals het Verdrag van Versailles na de Eerste Wereldoorlog of de invasie van Irak door Bush. Of we beoordelen een president eenvoudigweg op basis van de uitkomsten. Sommige waarnemers zwaaien Richard Nixon lof toe vanwege het beëindigen van de oorlog in Vietnam, maar hij offerde 21.000 Amerikaanse levens op om een gezichtsreddende “fatsoenlijke interval” te creëren, die uiteindelijk een kortstondige pauze bleek te zijn op de weg naar de nederlaag.

Goede ethische redeneringen moeten uit drie componenten bestaan, waarbij bedoelingen, gevolgen en middelen tegen elkaar worden afgewogen. Een buitenlands beleid moet dienovereenkomstig worden beoordeeld. Bovendien moet een ethisch buitenlands beleid gevolgen overwegen zoals het in stand houden van een institutionele orde die ethische belangen bevordert, naast bijzonder nieuwswaardige acties als het helpen van een dissident of een vervolgde groepering in een ander land. En het is belangrijk om de ethische consequenties van “niet-acties” erin te betrekken, zoals de bereidheid van president Harry S. Truman om een impasse en binnenlandse politieke straf te aanvaarden tijdens de Koreaanse Oorlog, in plaats van gevolg te geven aan de aanbeveling van generaal Douglas MacArthur om kernwapens te gebruiken. Zoals Sherlock Holmes heeft opgemerkt, kun je veel leren van een hond die niet blaft.

Het is zinloos om te betogen dat ethiek geen rol zal spelen in de debatten over het buitenlands beleid die ons dit jaar te wachten staan. We moeten erkennen dat we altijd ethische redeneringen gebruiken om het buitenlands beleid te beoordelen, en moeten leren om dat beter te doen.

Vertaling: Menno Grootveld

https://prosyn.org/QuxL6Stnl;
  1. elerian122_Peter MacdiarmidGetty Images for Somerset House_bigdatascreentechman Peter Macdiarmid/Getty Images for Somerset House

    Adapting to a Fast-Forward World

    Mohamed A. El-Erian

    The world is going through a period of accelerating change, as four secular developments illustrate. Firms and governments must make timely adjustments, not only to their business models and operational approaches, but also to both their tactical and strategic mindsets.

    2
  2. roubini137_Mikhail SvetlovGetty Images_xi putin Mikhail Svetlov/Getty Images

    The White Swans of 2020

    Nouriel Roubini

    Financial markets remain blissfully in denial of the many predictable global crises that could come to a head this year, particularly in the months before the US presidential election. In addition to the increasingly obvious risks associated with climate change, at least four countries want to destabilize the US from within.

    8
  3. tharoor137_ Hafiz AhmedAnadolu Agency via Getty Images_india protest Hafiz Ahmed/Anadolu Agency via Getty Images

    Pariah India

    Shashi Tharoor laments that the government's intolerant chauvinism is leaving the country increasingly isolated.