Illustration artwork found on the Internet showing Fancy Bear Sean Gallup/Getty Images

Zweden moet zijn problemen oplossen om Rusland geen kans te geven

STOCKHOLM – Met de parlementsverkiezingen van september in aantocht worden de Zweedse kiezers gewaarschuwd dat het nu hún beurt is om ten prooi te vallen aan Russische inmenging in het democratische proces. Volgens de Zweedse Dienst voor de Burgerbescherming (MSB), die leiding geeft aan de pogingen van het land om buitenlandse beïnvloedingsoperaties tegen te gaan, is dergelijke inmenging zeer waarschijnlijk, en moeten burgers op hun hoede zijn voor desinformatie en fake news.

Er is alleen één probleem: het zal niet makkelijk zijn onderscheid te maken tussen de Russische “leugens” en de rommelige politieke werkelijkheid in Zweden.

De afgelopen maanden hebben Russische internettrollen de Zweden onder vuur genomen door geloofwaardige verhalen en politiek geladen roddels te verspreiden over sociale onrust en moreel verval. In één geval overspoelden Russische agenten naar verluidt de sociale media met nieuws dat bedoeld was om het Zweedse debat over immigratie te beïnvloeden. De MSB heeft gezegd dat Rusland zich ten doel had gesteld om de binnenlandse Zweedse meningsverschillen aan te wakkeren en de aandacht af te leiden van de Russische activiteiten elders in Europa.

Dat zou waar kunnen zijn. Maar wat de daden van Rusland des te gevaarlijker maakt, zijn de eigen fouten van de Zweden zelf, die ertoe hebben geleid dat misleidende verhalen in omloop zijn gekomen. Immigratie en stijgende misdaadcijfershebben het land verdeeld; Rusland probeert deze breuklijnen louter ten eigen bate te exploiteren.

De politieke problemen van Zweden zijn niet nieuw. De afgelopen vier jaar werd het land bestuurd door een minderheidsregering, bestaande uit de Groenen en de Sociaaldemocraten, een blok dat slechts ternauwernood wordt getolereerd door de centrum-rechtse krachten. Maar de regering heeft doorgemodderd, voornamelijk verenigd door de weerzin van de samenstellende partijen tegen het alternatief. Na een krachtige vertoning van de tegen het establishment en tegen de immigratie gekeerde Zweedse Democraten bij de parlementsverkiezingen van 2014, weigerden de centrum-rechtse partijen samen te werken met deze partij en kozen ze stilzwijgend partij voor links, wat bij veel kiezers kwaad bloed heeft gezet.

Deze verbittering is sindsdien alleen nog maar verscherpt, omdat de huidige regering de schade heeft gebagatelliseerd die is ontstaan door het immigratiebeleid van het land. In plaats van zich over dit onderwerp te verstaan met verstandige critici, heeft de regering haar tegenstanders  afgedaan als “populisten” en hen ervan beticht “het imago van Zweden” te beschadigen. Maar wat de reputatie van het land feitelijk de meeste schade toebrengt, zijn politici die de dialoog ontwijken.

Subscribe now

Exclusive explainers, thematic deep dives, interviews with world leaders, and our Year Ahead magazine. Choose an On Point experience that’s right for you.

Learn More

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Zweedse politiek Rusland meer dan genoeg munitie heeft gegeven voor de pogingen van dat land om de publieke opinie te beïnvloeden. Maar het is ook verontrustend hoe de Russische geschiedenis van inmenging in verkiezingen voor de Zweedse leiders een excuus is geworden om broodnodige hervormingen te negeren. In april heeft Katrin Stjernfeldt Jammeh, de burgemeester van de zuidelijke stad Malmö, de MSB bijvoorbeeld opgeroepen te bespreken hoe het “imago van Malmö” beschermd zou kunnen worden tegen “buitenlandse entiteiten” die erop uit zouden zijn dat imago te bezoedelen, teneinde de aanstaande verkiezingen te beïnvloeden.

Maar de burgemeester zat ernaast: het imagoprobleem van Malmö is het gevolg van wanbeheer, en niet van een verwrongen beeld bij het publiek. Ondanks een bevolkingsomvang van nog geen 330.000 zielen is Malmö uniek in West-Europa wegens de hoge werkloosheid, de grote afhankelijkheid van uitkeringen, de stijgende misdaadcijfers, de radicalisering, de segregatie en de sociale onrust.

Oscar Jonsson, een masterstudent aan het Londense King’s College, gespecialiseerd in Russische niet-militaire oorlogsvoering, heeft mij verteld dat het tegengaan van de Russische inmenging zo moeilijk is omdat de gehanteerde tactieken subtiel, geraffineerd en dikwijls geloofwaardig zijn. In het geval van Zweden worden Russische agenten ervan beticht onwaarheden te verspreiden op de Zweedse sociale media, die – omdat ze een kern van waarheid bevatten – vervolgens door de Zweden zelf worden gedeeld. Russische agenten wassen daarna hun handen schoon en bereiken vaak hun doelen.

“Het is een soort witwasserij van informatie,” aldus Jonsson. “Dat is waarom het zo moeilijk is de volledige omvang van de Russische invloed te beoordelen.”

Zweden heeft deze dreiging voor zijn democratie zeker serieus genomen. De regering heeft publieke informatiecampagnes georganiseerd en traint verkiezingsmedewerkers, versterkt de cyber-defensie en maakt voortdurend dreigings- en kwetsbaarheidsinschattingen. Maar functionarissen geven toe dat ze wellicht een vergeefse strijd voeren. Een woordvoerder van de MSB heeft onlangs gezegd dat de beperkte middelen van de dienst “op geen enkele manier te vergelijken zijn met de mogelijkheden van de agressor.”

Geconfronteerd met deze realiteit kunnen de Zweedse autoriteiten de impact van de electorale inmenging beperken door zich meer te richten op het herstel van de sociale en politieke stabiliteit. Om dit te doen moeten de leiders het vraagstuk van de immigratie oplossen, de parlementaire impasse overwinnen, en recht en orde in de steden herstellen.

Net als elders probeert Rusland de Zweedse publieke opinie te beïnvloeden door anderen de schuld te geven en de aandacht af te leiden. De Zweedse politici kunnen effectief reageren, maar de beste strategie om het Russische vuur op de sociale media te bestrijden is het wegnemen van de brandstof.

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/BnpsVmL/nl;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.