21

Het schuldendilemma

LONDEN/WASHINGTON, DC – Door de verdeeldheid zaaiende Griekse onderhandelingen met de EU staan schulden weer in volop in de aandacht in de debatten over economische groei en stabiliteit. Maar Griekenland is niet het enige land dat worstelt om zijn bestaande schulden terug te betalen, om het inperken van het leengedrag nog maar buiten beschouwing te laten. De beladen onderhandelingen met zijn crediteuren zouden andere landen aan moeten sporen actie te ondernemen wat betreft hun eigen schuldoverhang.

Sinds de mondiale financiële crisis in 2008 uitbrak, is de schuldenlast van de wereld met 57 biljoen dollar gestegen, wat de groei van het bbp overstijgt. Overheidsschulden zijn met 25 biljoen dollar gestegen, waarvan de geavanceerde economieën 19 biljoen dollar voor hun rekening nemen; direct resultaat van ernstige recessie, financiële stimuleringsprogramma’s en bail-outs van banken. Terwijl Amerikaanse huishoudens hun schulden aanzienlijk hebben afgebouwd (voornamelijk doordat ze door wanbetaling hun huis zijn kwijtgeraakt en geen hypotheek meer hoeven te betalen), is de schuld van particulieren in veel andere landen snel blijven groeien. In alle grote economieën is de schuld/bbp-ratio (inclusief zowel publieke als private schulden) nu hoger dan in 2007.

Veel van deze opstapeling van schulden werd gedreven door pogingen om de economische groei te bevorderen tijdens de deflatoire tegenwind van na de crisis van 2008. Dit was vooral het geval in China, dat, samen met andere opkomende landen, verantwoordelijk is voor bijna de helft van de schulden die sinds 2008 zijn opgebouwd.

Zeker, schulden zijn op zichzelf geen slecht ding. Maar een buitensporig vertrouwen op schulden schept het risico van financiële crises die de groei ondermijnen. Gegeven dit feit moet de wereld zowel minder krediet-intensieve routes naar groei zien te vinden als manieren om bestaande schuldenlasten op te heffen.