28

Heruitvinding van Europa

BERLIJN – Sinds 2009, toen de financiële crisis die in 2008 in Amerika was begonnen de eurozone op zijn grondvesten deed trillen, is crisismanagement voor Europa de nieuwe standaard geworden. Crisis na crisis heeft zich in Europa opgevolgd en dit zal waarschijnlijk niet snel veranderen.

Europa heeft een financiële crisis gehad, een Griekse crisis, een Oekraïne-crisis, en sinds eind zomer 2015 een vluchtelingencrisis. En nu Groot-Brittannië, zowel economisch en militair een van de sterkste lidstaten van de EU, op 23 juni een referendum houdt ofwel uit de EU te stappen (een zogeheten Brexit), zou Europa spoedig met een secessie-crisis te maken kunnen krijgen.

Het is een feit dat zich in de meeste EU-lidstaten een gigantische vertrouwenscrisis ten aanzien van Europa en zijn instituties ontwikkeld heeft, wat een heropleving van nationalistische politieke partijen en ideeën en een verslapping van de Europese solidariteit aandrijft. De renationalisatie van Europa versnelt zich, en maakt deze crisis de gevaarlijkste van allemaal, omdat desintegratie van binnenuit dreigt.

De politieke leiders van de EU – de staatshoofden en regeringen van de lidstaten en de leiders van de Europese Raad en Europese Commissie – hebben in de nasleep van de financiële crisis een fatalistische beslissing genomen. Ze hebben hun vertrouwen in crisismanagement gesteld in plaats van een visie voor Europa te ontwikkelen en een strategie om deze te realiseren.