Sergei Savostyanov/Getty Images

Иллиберал капитализмнің анатомиясы

БУДАПЕШТ – АҚШ президенті Дональд Трамп пен Польшаның де-факто лидері Ярослав Качиньский сияқты популистер, Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған мен Ресей президенті Владимир Путин сияқты автократтар Венгрия премьер-министрі Виктор Орбанның «иллиберал демократия» ұранын ғана қолдап жүрген жоқ. Бұлар, сондай-ақ, «иллиберал капитализмге» де бас ұрып отыр.

Сонда, «иллиберал капитализм» деген не, және ол иллиберал демократиямен қалай қабысады? Біріншіден, националист ретінде Трамп, Качиньский, Ердоған, Путин және Орбан нарықтық экономиканы динамизмді, тиімділікті, әл-ауқатты және әр адамның еркіндігін арттыратын мүмкіндік деп емес, мемлекеттің билігін нығайтатын құрал ретінде қарастырады.

Тарихи тұрғыдан қарасақ, авторитарлық оңшыл саяси ойлардың ішінде нарық пен мемлекеттің қарым-қатынасына қатысты түрлі бағыттар болған. Бір жағында нацистер жеке меншікті, табыс жөнінен үлкен теңсіздікті сақтай отырып, бұйрық экономикасын қалыптастырды. Ал екінші бір жағында ХХ ғасырдың басындағы Еуропа пен АҚШ-тың дарвинистері ішкі нарықты еш шектемей, еркіне қоя беруге шақырды, олардың айтуынша, бұл жағдайда «күштілер» ғана қалады да, бұдан ел нығайая түседі. 

We hope you're enjoying Project Syndicate.

To continue reading, subscribe now.

Subscribe

Get unlimited access to PS premium content, including in-depth commentaries, book reviews, exclusive interviews, On Point, the Big Picture, the PS Archive, and our annual year-ahead magazine.

http://prosyn.org/7OINat4/kk;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.