Sergei Savostyanov/Getty Images

Иллиберал капитализмнің анатомиясы

БУДАПЕШТ – АҚШ президенті Дональд Трамп пен Польшаның де-факто лидері Ярослав Качиньский сияқты популистер, Түркия президенті Режеп Тайып Ердоған мен Ресей президенті Владимир Путин сияқты автократтар Венгрия премьер-министрі Виктор Орбанның «иллиберал демократия» ұранын ғана қолдап жүрген жоқ. Бұлар, сондай-ақ, «иллиберал капитализмге» де бас ұрып отыр.

Сонда, «иллиберал капитализм» деген не, және ол иллиберал демократиямен қалай қабысады? Біріншіден, националист ретінде Трамп, Качиньский, Ердоған, Путин және Орбан нарықтық экономиканы динамизмді, тиімділікті, әл-ауқатты және әр адамның еркіндігін арттыратын мүмкіндік деп емес, мемлекеттің билігін нығайтатын құрал ретінде қарастырады.

Тарихи тұрғыдан қарасақ, авторитарлық оңшыл саяси ойлардың ішінде нарық пен мемлекеттің қарым-қатынасына қатысты түрлі бағыттар болған. Бір жағында нацистер жеке меншікті, табыс жөнінен үлкен теңсіздікті сақтай отырып, бұйрық экономикасын қалыптастырды. Ал екінші бір жағында ХХ ғасырдың басындағы Еуропа пен АҚШ-тың дарвинистері ішкі нарықты еш шектемей, еркіне қоя беруге шақырды, олардың айтуынша, бұл жағдайда «күштілер» ғана қалады да, бұдан ел нығайая түседі. 

To continue reading, please log in or enter your email address.

To continue reading, please log in or register now. After entering your email, you'll have access to two free articles every month. For unlimited access to Project Syndicate, subscribe now.

required

By proceeding, you are agreeing to our Terms and Conditions.

Log in

http://prosyn.org/7OINat4/kk;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.