23

Het geheim van Poetins overleving

MOSKOU – Twee jaar geleden culmineerde een langdurig proces van toenemend autoritarisme en isolationisme onder president Vladimir Poetin in de Russische annexatie van de Krim. Maar ook al heeft een groot deel van de internationale gemeenschap die stap veroordeeld, de Russen leken er blij mee. De “terugkeer” van het schiereiland onder Russische controle had een diepgaand effect op het publieke sentiment – waardoor Poetins greep op de macht lijkt te zijn versterkt, ook nu Rusland wordt geconfronteerd met steeds grotere politieke en economische problemen.

In maart 2016 steunde 83% van de Russen de annexatie van de Krim, terwijl slechts 13% ertegen was. Zelfs progressieven – waaronder mensen die van 2011 tot 2013 tegen het regime hebben betoogd op het Moskouse Bolotnaya-plein – hebben in de annexatie van de Krim een reden gezien om Poetin te steunen, zij het met enige reserves. Poetin geniet nu een populariteit van 80%, waaruit blijkt hoe nauw hij en de Krim in de geest van de Russen met elkaar verbonden zijn.

De reden dat de annexatie zo'n brede steun heeft gekregen is simpel. Voor de meeste Russen blijft de Krim deel uitmaken van het “imperium,” zowel cultureel als geografisch. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat Rusland niet de macht en de middelen heeft om zijn imperium nieuw leven in te blazen, ook niet binnen de grenzen van de abstracte “Russische wereld.” Maar door zich op de Krim te richten is het regime van Poetin erin geslaagd een gevoel van herstelde historische gerechtigheid op te roepen en de verwachtingen over een terugkeer naar de status van “grootmacht” te doen herleven.

Uiteraard steunt niet iedereen in Rusland de annexatie. En feitelijk zijn de tegenstanders van de stap zeer eigenzinnig; zij omschrijven de Krim als “bezet gebied.” Toch vormen zij slechts een kleine minderheid en ontberen zij echte invloed (daar heeft het regime wel op toegezien). Zij worden letterlijk omringd door mensen die de autoriteiten – en vooral Poetin – onvoorwaardelijk steunen.