12

Poetins tactiek van de angst

COSTA SMERALDA, SARDINIË – “Ieder land krijgt de regering die het verdient,” aldus Joseph de Maistre, de diplomatieke gezant van het koninkrijk Sardinië in Rusland, zo'n tweehonderd jaar geleden. Hij gaf commentaar op de diepgewortelde politieke apathie van de Russen – een trekje dat tot op de dag van vandaag is blijven bestaan.

Uiteraard is Rusland niet meer de absolute monarchie die het in de tijd van De Maistre was. Ook is het geen communistische dictatuur, waarin mensen als Jozef Stalin de dreiging van de Goelag gebruikten om politieke expressie te ontmoedigen. Maar president Vladimir Poetin heeft veel geleerd van de autocratische tactiek van zijn voorgangers, terwijl het Russische volk niets lijkt te hebben geleerd.

Bij een opiniepeiling eind 2014 zei 68% van de respondenten dat Poetin “Man van het Jaar” zou moeten zijn. Zijn bezetting in maart van de Krim, dat aan Oekraïne toebehoorde, en zijn weigering om voor de westerse machten te buigen die deze stap betwistten, hebben hem tot een held van de gewone Russen gemaakt.

In feite hebben Poetins inspanningen om de Krim, een voormalig gebiedsdeel van Rusland, te 'heroveren' zijn beknottende beleid jegens niet-gouvernementele organisaties, zijn onderdrukking van de onafhankelijke media en zijn inperking van oppositionele geluiden overschaduwd. Zelfs nu de Russische economie instort – waarbij de roebel sinds juni ruim de helft van zijn waarde ten opzichte van de dollar is kwijtgeraakt, de rente naar 17% is gestegen en de inflatie dubbele cijfers heeft bereikt – blijft de populariteit van Poetin op 85% staan.