15

Malthus, Marx en moderne groei

CAMBRIDGE – De belofte dat elke generatie beter af zal zijn dan de vorige is een fundamenteel principe van de moderne maatschappij. In grote lijnen hebben de meeste geavanceerde economieën deze belofte vervuld, met een stijgende levenstandaard over de afgelopen generaties, ondanks terugvallen door oorlogen en financiële crises.

Ook in de ontwikkelingswereld begint de ruime meerderheid van de mensen duurzame verbeteringen in levensomstandigheden te ervaren en ze ontwikkelen snel deze zelfde groeiverwachtingen. Maar zullen toekomstige generaties, vooral in geavanceerde economieën, zulke verwachtingen realiseren? Alhoewel het waarschijnlijke antwoord ja is, lijken de negatieve risico’s momenteel groter dan enkele decennia geleden.

Tot nu toe heeft elke voorspelling in de moderne tijd dat het lot van de mensheid zal verslechteren, van Thomas Malthus tot Karl Marx, er spectaculair naast gezeten. De technologische vooruitgang heeft obstakels voor economische groei overwonnen. Periodieke politieke herijking, soms vreedzaam en soms niet, heeft verzekerd dat de grote meerderheid van de mensen heeft geprofiteerd, alhoewel sommigen veel meer dan anderen.

Als resultaat hiervan hebben de zorgen van Malthus over massale hongersnood zich in geen enkele vreedzame kapitalistische economie gematerialiseerd. En ondanks een verontrustende daling in recente decennia van het aandeel van arbeid in inkomens tart het lange termijnbeeld nog steeds de voorspelling van Marx dat kapitalisme arbeiders zou doen verpauperen. De levensstandaard over de hele wereld blijft stijgen.