9

Versluierende wanorde

MÜNCHEN – Aan welke dreiging ontbreekt het de wereld nog? Na een werkelijk afgrijselijk jaar voor de internationale vrede en veiligheid zal deze vraag zelfs nog belangrijker worden voor de leiders, analisten en media die deze week samenkomen op de 51eMünchener Veiligheidsconferentie (MSC).

Een jaar geleden waren het de oorlog in Syrië en de crisis in Oekraïne die het meeste aandacht vroegen van de internationale gemeenschap. Maar veel van de deelnemers aan de conferentie van vorig jaar zouden nu waarschijnlijk toegeven dat ze het werkelijke gewicht van deze gebeurtenissen hebben onderschat – en dan hebben we het nog niet eens over de toekomst.

Slechts een paar maanden later dreef de snelle escalatie en regionalisatie van beide crises, samen met de ontwikkelingen elders, veel waarnemers ertoe te stellen dat 2014 het begin van een minder vreedzame en meer chaotische periode in de internationale betrekkingen heeft ingeluid.

Er zijn afgelopen jaar vele tekortkomingen en aantastingen van de bestaande structuren voor gezamenlijke veiligheid aan het licht gekomen. Termen als ‘The Great Unraveling’, gemunt door journalist Roger Cohen in herfst 2014, vinden bij velen weerklank omdat ze de vinger leggen op het huidige gevoel van hulpeloosheid, gebrek aan controle en onvermogen om te begrijpen of voorspellen welke crisis zal volgen. Zoals Javier Solana het onlangs stelde: ‘We hebben in een illusie geleefd. Jarenlang heeft de wereld geloofd dat de transitie van een unipolaire wereld naar een multipolaire vreedzaam, ordelijk en stabiel zou verlopen […]. Wat zaten we er naast.’