1

De ontwikkelingsdoelen van vrouwen

NEW YORK – Nu de deadline van 2015 voor de Millennium Development Goals (Millennium Ontwikkelingsdoeleinden, MDGs) van de Verenigde Naties snel naderbij komt, zullen de wereldleiders voor een keuze komen te staan: de deadline een decennium of twee opschuiven, of degenen ter verantwoording roepen die er niet in zijn geslaagd hun beloften na te komen. Voor vrouwen is de keuze helder.

We zijn hier al eens eerder geweest. In 1978, op de Internationale Conferentie over Primaire Gezondheidszorg in Alma-Ata, ondertekenden 134 staten een verklaring die opriep tot adequate gezondheidszorg voor iedereen in het jaar 2000. Zestien jaar later, in 1994 in Cairo, bevestigden 179 overheden het recht op voortplanting als een fundamenteel mensenrecht. Er werden resoluties aangenomen om de universele toegang tot een complete reeks van gezondheidszorgdiensten rondom de voortplanting, inclusief gezinsplanning, zeker te stellen.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Toch waren deze deadlines min of meer onverrichterzake verstreken toen de leiders van 189 landen in september 2000, tijdens de 55e Algemene Vergadering van de VN, de MDGs aannamen. En zowel vóór als na de MDG-verklaring zijn er diverse andere beloften gedaan en resoluties aangenomen door de wereldleiders.

Hoe staan de zaken er nu dus voor?

We weten dat diverse MDG-doelstellingen al zijn bereikt. De extreme armoede is sinds 2000 ruim gehalveerd naar ongeveer 22% in 2010, waardoor bijna 700 miljoen mensen uit de gelederen van de armsten ter wereld zijn verlost. We hebben positieve resultaten gezien in de strijd tegen HIV/AIDS, malaria en tuberculose. Miljarden mensen hebben toegang tot beter drinkwater gekregen; en velen zijn aangesloten op deugdelijk rioleringssystemen (hoewel een miljard mensen nog steeds hun toevlucht moet zoeken tot het doen van hun behoeften in de open lucht – een enorm gezondheidsrisico).

Er is ook vooruitgang geboekt op het terrein van de gelijkheid der seksen. De percentages meisjes en jongens die naar school zijn nu min of meer even groot, en vrouwen hebben steeds meer een stem gekregen in de politieke arena.

Maar daarna wordt het beeld snel minder gunstig. Hoewel de chronische ondervoeding van jonge kinderen is afgenomen, heeft een op de vier kinderen – 162 miljoen kinderen in totaal, aldus de Wereld Gezondheids Organisatie – te kampen met de gevolgen van dwerggroei. De moeder- en kindersterfte is met miljoenen afgenomen, maar toch overlijden er ieder jaar nog steeds honderdduizenden vrouwen en kinderen onnodig.

Bovendien meldt de VN dat 222 miljoen vrouwen nog steeds geen toegang hebben tot de meest fundamentele informatie, producten en diensten die hen in staat zouden stellen te beslissen hoeveel kinderen zij willen hebben en de timing van hun zwangerschappen te bepalen op een manier die hun gezondheid ten goede komt, hen de mogelijkheid geeft een opleiding te volgen  en de kwaliteit van hun leven te verbeteren. In hetzelfde rapport staat dat er ieder jaar 300.000 meisjes en vrouwen in de leeftijdscategorie van 15 tot 19 overlijden aan met zwangerschappen samenhangende complicaties, terwijl er nog veel meer levenslang gehandicapt blijven.

Het rapport uit 2013 van de secretaris-generaal van de VN, getiteld “A Life of Dignity for All” (“Een waardig leven voor iedereen”), roept op tot een universele agenda om ervoor te zorgen dat niemand achterblijft. Maar miljoenen mensen – vooral vrouwen – blijven nu al achter. En omdat de wereldleiders en hun ontwikkelingspartners er opnieuw niet in zijn geslaagd te voorzien in de gezondheidszorgbehoeften van vrouwen rond zwangerschappen, zal het lastiger zijn concrete vooruitgang te boeken op weg naar de verwezenlijking van de agenda voor duurzame ontwikkeling.

De eigen oproepen van de VN om het momentum aan te jagen in de laatste vijfhonderd dagen van de MDGs benadrukken het feit dat ongelijkheid, moedersterfte tijdens het baren, het gebrek aan universele educatie en de aantasting van het milieu serieuze problemen blijven.

Om werkelijk verandering te bewerkstelligen – en niet alleen voor vrouwen – hebben we wereldwijde steun nodig voor de toegang tot gezinsplanning, gezondheidszorg voor vrouwen en kinderen, en steun voor initiatieven om vrouwen meer eigen middelen in handen te geven. Een goed opgeleide vrouw kan beter voor zichzelf zorgen, goed overdachte keuzes maken en haar bijdrage aan de gemeenschap vergroten. Als we toestaan dat vrouwen achterblijven, blijven de gemeenschappen waarvan zij deel uitmaken ook achter.

Niemand betwist dat ontwikkeling alomvattend en billijk moet zijn. Wat ontbreekt in de diplomatieke discussie is een sterk raamwerk om overheden en ontwikkelingspartners aansprakelijk te kunnen stellen voor de vertaling van verheven idealen als mensenrechten – vooral het recht op de toegang tot fundamentele gezondheidszorgdiensten – in praktische oplossingen.

Nu de agenda voor duurzame ontwikkeling na 2015 wordt opgesteld, moeten de wereldleiders en hun ontwikkelingspartners verder denken dan het vaststellen van nieuwe doelen die in de loop der tijd weer vervagen, en toebewegen naar het inrichten van aansprakelijkheidsmechanismen, -processen en -systemen die ervoor kunnen zorgen dat we de doelen halen die we al hebben afgesproken.

Fake news or real views Learn More

We moeten korte metten maken met de huidige ongeschreven wet van 'nul verantwoordelijkheid' voor leiders die er niet in slagen hun eigen beloften gestand te doen inzake internationaal overeengekomen doelen. Kortom: onze regeringen moeten gaan doen wat ze beloofd hebben. Zonder krachtige aansprakelijkheidsmechanismen zal het beëindigen van onnodige moedersterfte en het bevorderen van duurzame en billijke ontwikkeling onmogelijk blijken nu er steeds gevaarlijker tijden aanbreken.

Vertaling: Menno Grootveld