5

Citizen Bezos?

NEW YORK – Mijn eerste serieuze baan was als 'fact-checker' (letterlijk: iemand die de feiten controleert) voor Forbes-magazine, tegenwoordig grotendeels een losse verzameling blogs. Ik beschouw 'fact-checkers' als de koorknapen van de journalistiek. En ondanks het feit dat ik de kerk de rug heb toegekeerd, koester ik nog steeds een diepe verering voor de 'heilige' waarheid.

In de meeste bijdragen aan de discussie over bedrijfsmodellen als gevolg van de verkoop van de Washington Post aan Amazon-oprichter en -CEO Jeff Bezos, worden de waarden die ik altijd hoog heb gehouden bezoedeld. Hoe komt dat?

Erdogan

Whither Turkey?

Sinan Ülgen engages the views of Carl Bildt, Dani Rodrik, Marietje Schaake, and others on the future of one of the world’s most strategically important countries in the aftermath of July’s failed coup.

Zelfs gereputeerde 'fact-checkers' zijn het niet eens over de oorsprong van de beroemde vermaning aan het adres van journalisten: “Comfort the afflicted, and afflict the comfortable!” (“Stel de getroffenen gerust en tref degenen die het te gemakkelijk hebben!”) Ze zijn het zelfs oneens over de vraag of die vermaning het eerst werd gericht aan priesters of aan krantenmensen. Hoe dan ook, de journalistiek is een bedrijfstak waarin de klant niet altijd gelijk heeft.

De uitdaging die door zakelijke overwegingen aan de journalistiek wordt gesteld, neemt de vorm aan van drie afzonderlijke verleidingen: 1) het nieuws zo te brengen dat de lezers erdoor worden geplezierd in plaats van geïnformeerd, zodat adverteerders worden getrokken; 2) het nieuws zo te brengen dat adverteerders rechtsreeks worden geplezierd; en 3) het nieuws zo te brengen dat de politieke of commerciële belangen van de eigenaren worden gediend. Deze verleidingen hebben altijd al bestaan, maar 'hard' nieuws kan worden ondersteund door secties die de achterban plezieren, features en product-recensies die de adverteerder plezieren, secties die vol staan met advertenties die verband houden met het beschreven onderwerp, en uiteraard de rubrieksadvertenties.

Vandaag de dag is de kerk van de dagbladjournalistiek aan erosie onderhevig. Merken en adverteerders kunnen rechtstreeks de klant bereiken, en markten hebben niet langer de samenbrengende macht van een krant nodig om kopers en verkopers aan elkaar te koppelen (wat de doelstelling is van rubrieksadvertenties).

Onderzoeksjournalistiek en serieus commentaar hebben evenmin een winstmodel als religie. Zij dienen een hoger doel (ook al kunnen ze vaak voor slechte doeleinden gecorrumpeerd of verdraaid worden).

Moeten we de entree van Bezos in deze wereld dus verwelkomen? Veel commentatoren verwachten dat hij de Post zal digitaliseren en radicaal zal veranderen, en dat hij er geld uit zal willen slaan. Maar ik denk dat hij de krant met een ander doel voor ogen heeft gekocht. Hij is een slimme zakenman – zo veel is duidelijk. Hij leidt Amazon strak en voor de langere termijn; het bedrijf brengt grote hoeveelheden geld op, die worden geherinvesteerd ten bate van de aandeelhouders.

Maar het is Bezos persoonlijk en niet Amazon die de Post heeft gekocht. Hij is een genereuze donor van de Long Now Foundation (ik zit in het bestuur daarvan), die met zijn eigen geld een ruimtevaartbedrijf, Blue Origin, heeft opgericht (ik zit in de raad van commissarissen van een concurrerend bedrijf, genaamd XCOR).

Ik denk – en ik hoop! – dat Bezos het juiste onderscheid zal weten te maken. Hij begrijpt het verschil tussen media (een andere persoonlijke investering van hem is de website Business Insider) en journalistiek.

In onze door de markt gedreven tijd hebben we de neiging om alles in geld uit te drukken en voorbij te gaan aan de waarde van iets, zoals Oscar Wilde het heeft geformuleerd. Maar we ontdekken ook de gedragseconomie – de emotionele drijfveren die mensen ertoe aanzetten dingen te doen die economisch weinig nut hebben. De beste grap van allemaal – dat Bezos de Post per ongeluk heeft gekocht, via een mislukte aankoop met één muisklik (een feature waarop Amazon het patent heeft) – heeft een schijn van waarheid. De aankoop was geen economisch gemotiveerd besluit, maar was ook geen vergissing.

Er bestaat waarschijnlijk geen duurzaam bedrijfsmodel voor kranten als de Post. Maar ik denk dat er wél een duurzame waarde is van het soort dat geen enkel bedrijf of financieel gedreven belegger ooit zal kunnen rechtvaardigen.

De stap van Bezos is anders dan de recente overnames van Newsweek, waar de illusie bestond van een mogelijke ommekeer, of van de Boston Globe, die werd gekocht door John Henry, de eigenaar van het baseballteam de Boston Red Sox en de voetbalclub Liverpool. Misschien het interessantste voorbeeld is Rupert Murdoch – de zoon van een Australische nieuwsbaron – die onlangs de door zijn familie gecontroleerde firma News Corporation heeft gesplitst in een tv- en filmbedrijf, 21st Century Fox, en het minder winstgevende News Corp, waarin de dagbladen en andere uitgeefactiviteiten werden ondergebracht.

Hoewel Murdoch de president-commissaris van beide ondernemingen blijft, verwacht iedereen dat hij zich meer op de nieuwsmedia zal gaan richten. Die portefeuille omvat zowel tabloids die vooral de klanten willen plezieren en een bedenkelijke geschiedenis van omkoping en spionage hebben, als de eerbiedwaardige journalistiek van de Wall Street Journal – een tegenstelling die door het opsplitsen van het moederconcern niet is opgelost.

En tenslotte is er Project Syndicate zelf (dat deze column publiceert). Oorspronkelijk gefinancierd door weer een andere miljardair, George Soros, opereert Project Syndicate onafhankelijk en stelt het moeilijk in geld uit te drukken opinies en analyses ter beschikking, zonder dat er ook maar ergens sprake is van een “advertorial” of een product-recensie.

Eén manier om na te denken over het beste bedrijfsmodel voor journalistiek is door na te denken over het beste bedrijfsmodel voor voeding. Hebben we het over een goedkoop restaurant, waar je zo veel kunt eten als je wilt? Of over een sjiek à la carte-restaurant, met geweldige wijnen die het grootste deel van de winst opleveren? Of over een take-away met kant-en-klaar gerechten die worden ontdooid en bereid in grote ovens? Al deze modellen kunnen werken – maar alleen met een goed management.

Er bestaat daarnaast ook nog een filantropische gaarkeuken – in het geval van de Post een keuken van hoge kwaliteit, die voedzaam eten levert in een wereld waarin restaurants minder gezond voedsel gratis weggeven, omdat ze op die manier andere goederen kunnen verkopen.

Support Project Syndicate’s mission

Project Syndicate needs your help to provide readers everywhere equal access to the ideas and debates shaping their lives.

Learn more

Uiteindelijk denk ik dat Bezos de Post vooral voor een generatie of twee heeft willen vrijwaren van financiële problemen. Zoals Bezos in een memo aan het personeel heeft geschreven: “De waarden van de Post hoeven niet te veranderen. Het dagblad heeft een verplichting jegens zijn lezers en niet jegens het particuliere belang van zijn eigenaren. We zullen de waarheid blijven volgen, waar die ook heen leidt …” En als ik het bij het verkeerde eind heb, hoop ik dat dit commentaar hem op de juiste weg zal helpen!

Vertaling: Menno Grootveld