Skip to main content

fischer159_gettyimages_europebluedatatrade Getty Images

Wie zal de 21e eeuw beheersen?

BERLIJN – De eerste twee decennia van de 21e eeuw beginnen een lange schaduw over de westerse wereld te werpen. We zijn een aardig eind gevorderd sinds de millenniumwende, toen mensen overal, maar vooral in Europa, zonder enige aarzeling “het einde van de geschiedenis” omarmden.

Volgens die illusoire notie had de overwinning van het Westen in de Koude Oorlog – de laatste van de drie grote oorlogen van de 20e eeuw – gezorgd voor een wereldorde waarvoor geen alternatieven gevonden konden worden. Voortaan, zo werd destijds gedacht, zou de wereldgeschiedenis gestaag voortschrijden op weg naar de veralgemening van de democratie en de markteconomie naar westerse snit. De nieuwe eeuw zou uitsluitend een voortzetting zijn van de voorgaande, waarin een triomferend Westen zijn overheersing zou voortzetten.

De wereld weet inmiddels wel beter. Het web van allianties en instituties dat de overheersing van het Westen ondersteunde blijkt een product van de 20e eeuw te zijn en de toekomst ervan is twijfelachtig. De wereldorde ondergaat een fundamentele verandering, nu het zwaartepunt verschuift van de noordelijke Atlantische Oceaan naar de Pacific en Oost-Azië. China staat op het punt om economisch, technologisch en politiek een wereldmacht te worden en de enige uitdager van de onbetwiste grootmacht van dit moment, de Verenigde Staten.

Tegelijkertijd worden de VS hun mondiale leiderschapsrol beu. Onder de vorige president Barack Obama werd al een stap terug gedaan; maar onder Donald Trump heeft deze terugtrekking een chaotische en gevaarlijke versnelling ondergaan. Amerika's afscheid van zijn leiderschapsrol vormt een bedreiging voor het voortbestaan van het transatlantische Westen, dat is gegrondvest op een basis van gedeelde waarden en politieke instellingen. Bij ontstentenis van redelijke alternatieven brokkelt deze structuur af.

Rusland treedt de toekomst intussen tegemoet door naar zijn 20e-eeuwse verleden te kijken. Net als de Sovjet-Unie maakt het land zijn lot volledig afhankelijk van kernwapens. Maar in de 21e eeuw wordt macht niet bepaald door het nucleaire arsenaal dat je tot je beschikking hebt, maar door een breder spectrum van technologische vaardigheden, gebaseerd op digitalisering. Degenen die niet vooraan staan als het om kunstmatige intelligentie (AI) en Big Data gaat zullen onvermijdelijk afhankelijk worden van en uiteindelijk gecontroleerd worden door andere machten. Data en technologische soevereiniteit, niet kernkoppen, zullen de mondiale distributie van macht en rijkdom in deze eeuw bepalen. En in open samenlevingen zullen dezelfde factoren ook de toekomst van de democratie bepalen.

Europa is de nieuwe eeuw in een verre van optimale vorm binnengetreden. Levend onder de gelukzalige, post-historische illusie van eeuwigdurende vrede is de Europese Unie er niet in geslaagd het integratieproject te voltooien (ook al is zij er wel in geslaagd in oostelijke richting uit te breiden). De impliciete intrekking van de Amerikaanse veiligheidsgarantie door Trump heeft Europa getroffen als een donderslag bij heldere hemel.

Subscribe now
ps subscription image no tote bag no discount

Subscribe now

Get unlimited access to OnPoint, the Big Picture, and the entire PS archive of more than 14,000 commentaries, plus our annual magazine, for less than $2 a week.

SUBSCRIBE

Hetzelfde kan worden gezegd over de digitale revolutie. De eerste fase van de digitalisering – die van de op de consument gerichte platforms – is vrijwel geheel door de VS en China beheerst. Er zijn geen noemenswaardig competitieve Europese platformbedrijven, en ook zijn er geen Europese cloudcomputing-firma's die in staat zijn om gelijke tred te houden met de giganten in Silicon Valley en China.

Het belangrijkste probleem waarmee de nieuwe Europese Commissie dus zal worden geconfronteerd is Europa's gebrek aan digitale soevereiniteit. De Europese beheersing van AI, Big Data en aanverwante technologieën zal de concurrentiekracht van het Oude Continent in de 21e eeuw bepalen. Maar de Europeanen moeten beslissen wie de data zal bezitten die nodig zijn om digitale soevereiniteit te bereiken, en welke voorwaarden ten grondslag moeten liggen aan de vergaring en het gebruik ervan. Deze vragen zullen het lot van de democratie in Europa bezegelen, en bepalen of de toekomst van het continent er een zal zijn van voorspoed of van neergang. Deze vragen zullen dus moeten worden beantwoord op Europees niveau, en niet op dat van de individuele natiestaten. Net zo belangrijk is het feit dat deze vragen nú beantwoord moeten worden. Europa moet de digitale bal aan het rollen zien te krijgen – of erdoor worden vermorzeld.

In de jaren die voor ons liggen zullen het ontwerp en de productie van auto's, de fijnindustie, de geneeskunde, de defensie, de energiesector en de particuliere huishoudens allemaal worden ontwricht door digitale technologieën. De data die uit deze sectoren zullen worden gegenereerd zullen grotendeels verwerkt worden via de cloud, wat betekent dat de controle over de cloud op de langere termijn van cruciaal belng zal zijn voor de economische en strategische lotgevallen van landen.

Om haar digitale soevereiniteit te waarborgen zal Europa enorme investeringen moeten doen in cloud-computing en de andere fysieke componenten die ten grondslag liggen aan de digitale revolutie. Europa is in dit opzicht veel te traag en ondoortastend geweest. De uitdaging is nu om de VS en China in te halen, als het niet voorgoed achterop wil blijven.

De Europeanen mogen geen illusies koesteren dat de particuliere sector op eigen kracht voor deze dingen zal zorgen. De nadelen van Europa op het gebied van de concurrentiekracht vragen om een fundamentele strategiewijziging op het hoogste niveau. De instellingen van de EU zullen leidinggevend moeten zijn bij het vaststellen van regels en het toezicht daarop, en samen met de lidstaten de noodzakelijke financiële middelen ter beschikking moeten stellen. Maar voor het zeker stellen van de digitale soevereiniteit van Europa zal een veel grotere inspanning nodig zijn, waarbij het bedrijfsleven, onderzoekers en politici betrokken zullen moeten worden.

Na de recente vijftigste verjaardag van de eerste maanlanding is er in de media veel gediscussieerd over een mogelijke bemande vlucht naar Mars. Maar voor Europa is een ruimtereis nu nog een brug te ver. De topprioriteit moet het bereiken en waarborgen van digitale soevereiniteit zijn, en het doen van wat nodig is om de eigen neergang tot staan te brengen en de democratie te beschermen. Hoe dan ook is de 21e eeuw al een heel eind gevorderd.

https://prosyn.org/f0zGHA6/nl;
  1. campanella17_Ryan AshcroftSOPA ImagesLightRocket via Getty Images_englihs Ryan Ashcroft/SOPA Images/LightRocket via Getty Images

    Back to Little England?

    Edoardo Campanella

    The United Kingdom's bid to withdraw from the European Union is typically characterized as a dramatic manifestation of British nationalism. In fact, it has almost nothing to do with Britain, and everything to do with English national identity, which has been wandering in the wilderness ever since the fall of Pax Britannica.

    1

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated Cookie policy, Privacy policy and Terms & Conditions