The video screen shows the Kinzhal shipborne surface-to-air missile system as Putin delivers an annual address to the Federal Assembly  Mikhail Metzel\TASS via Getty Images

De eenzijdige Koude Oorlog van het Westen

MOSKOU – De oplopende spanningen tussen het Verenigd koninkrijk en Rusland zijn verder bewijs dat Rusland en het Westen zich in een Tweede Koude Oorlog hebben begeven, aldus niemand minder dan autoriteit Richard N. Haass, president van de Council on Foreign Relations van de VS. Ik durf dit te betwisten.

Exclusive insights. Every week. For less than $1.

Learn More

Zeker, de Russische relaties met de Verenigde Staten, en nu ook met het Verenigd Koninkrijk, zijn slechter dan in de jaren ‘50, en de kans op een direct conflict is groter dan op enig ander moment sinds de Cubacrisis in 1962. Gegeven de complexiteit van de huidige nucleaire wapens en de systemen die zijn ontworpen om ze te neutraliseren kan je de mogelijkheid niet uitsluiten dat enige actor aan een van beide kanten of een derde partij escalatie kan provoceren.

Wat de zaken nog verergert is dat de communicatie tussen Amerikaanse en Russische leiders praktisch non-existent is, als gevolg van gebrek aan vertrouwen aan beide kanten. Onder Amerikanen neigen de gevoelens richting Rusland naar iets dat in de buurt komt van haat, en velen in Rusland bekijken Amerikanen inmiddels met nauwelijks verhuld dedain.

Deze psychologische achtergrond van de bilaterale relatie is werkelijk slechter dan in de Koude Oorlog. Maar dat betekent niet dat de huidige spanningen samen optellen tot een deel twee daarvan. Zo een confrontatie zou een ideologische component vereisen die aan de Russische kant beslist ontbreekt.

Rusland heeft geen intentie om nog eens een Koude Oorlog te voeren. Alhoewel enige mate van confrontatie met de VS president Vladimir Poetin helpt om het publiek te verenigen terwijl hij ondertussen de nationalistische denkbeelden van de Russische elites oppoetst is Rusland geen ideologisch gemotiveerde staat. De ideologie die het heeft is gebaseerd op de Russische cultuur en maatschappij, waarin het land niet geïnteresseerd is om die te exporteren.

Het Kremlin prefereert het in feite zelfs om het heil van Rusland helemaal niet te prediken. De Russische benadering van internationale betrekkingen concentreert zich al lange tijd op respect voor nationale belangen en soevereiniteit en het geloof dat alle volken en naties de vrijheid zouden moeten hebben om hun eigen politieke, economische, en culturele keuzes te maken. Rusland omhelst ook universele menselijke waarden zoals vertrouwen in God, familie, en staat, zowel als zelfvervulling door middel van dienstbaarheid aan de maatschappij en natie.

Ik droom van de mogelijkheid dat zelfs maar 2% van de beschuldigingen betreft de Russische ‘inmenging’ in de Amerikaanse verkiezingen van 2016 waar blijkt te zijn. Het zou mijn eigenwaarde als Rus voeden, terwijl de Amerikanen – wier regering zich sinds jaar en dag met de interne affaires van andere landen bemoeit – de les zouden leren dat het gevaarlijk stenen gooien is vanaf een glazen huis.

Maar het probleem tussen Rusland en het Westen is eigenlijk vooral een probleem van het Westen zelf. Het establishment in de VS gebruikt de boeman van Russische inmenging om haar verloren politieke controle terug te winnen, en vooral in de sociale media sfeer waar een ontevreden bevolking en buitenissige politici eindelijk een podium hebben gevonden.

Maar zelfs wanneer Amerikaanse elites de controle opnieuw weten af te dwingen zal de diepere oorzaak van de Westerse angst blijven bestaan. De wereld is al minstens tien jaar getuige van het eindspel van de 500-jarige hegemonie van het Westen. Deze begon in de zestiende eeuw toen Europa betere wapens en oorlogsschepen ontwikkelde en zijn imperialistische expansie begon. In de daaropvolgende eeuwen zouden de Europeanen hun economische, culturele, politieke, en vooral militaire dominantie gebruiken om de rijkdommen van de wereld af te tappen.

De Westerse dominante positie werd in de tweede helft van de twintigste eeuw enkele decennia uitgedaagd door de Sovjet-Unie en China. Maar nadat de Sovjet-Unie implodeerde kwam de VS naar voren als enige hegemonistische macht, en leek de wereld terug te keren naar zijn historische status quo. Maar binnen de kortste keren nam de VS teveel hooi op zijn vork door zich in geopolitieke gedoemde avonturen zoals de invasie van Irak te storten. En toen kwam de financiële crisis van 2008, die de zwaktes van het 21e-eeuwse kapitalisme blootlegde.

Tegelijkertijd streeft de VS al lange tijd naar militaire superioriteit. In 2002 ontbond het land eenzijdig het Anti-Ballistic Missile Treaty uit 1972, en meer recent is het begonnen met een massale opbouw van conventionele troepen en een grootschalige modernisering van het nucleaire arsenaal.

Maar alsnog zullen Rusland, China, en de rest van de wereld de VS niet toestaan om naar hegemonie terug te keren. Poetin maakte dit onlangs duidelijk door een reeks nieuwe baanbrekende strategische wapensystemen te onthullen, als onderdeel van een strategie van  wat ik ‘preventieve afschrikking’ zou noemen. De boodschap was dat de VS niet moet hopen de absolute militaire superioriteit terug te winnen, zelfs wanneer het land besluit zichzelf leeg te laten bloeden in een wapenwedloop, net zoals de Sovjet-Unie deed.

Voorlopige analyses die mijn collega’s en ik recent hebben uitgevoerd suggereren dat zelfs wanneer de VS een eenzijdige Koude Oorlog besluit te voeren, zijn kansen tegen Rusland, China, en andere opkomende machten niet erg gunstig zouden zijn. De balans van de militaire, politieke, economische, en morele macht is simpelweg te ver van het Westen weg verschoven om nog omgekeerd te kunnen worden.

Desalniettemin zou een nieuwe Koude Oorlog, zelfs wanneer grotendeels eenzijdig, extreem gevaarlijk voor de mensheid zijn. ’s Werelds grootmachten zouden zich moeten concentreren op het verstevigen van de internationale strategische stabiliteit door middel van dialoog, op het heropenen van communicatiekanalen tussen hun legers, en het terugbrengen van beschaving in hun interacties. We moeten ook overwegen meer diplomatieke, wetgevende, academische, en educatieve uitwisselingen op te zetten. Maar het belangrijkste van alles echter is dat we ophouden elkaar te demoniseren.

De wereld betreedt een gevaarlijke periode. Maar als we wijs handelen kunnen we een gebalanceerder internationaal systeem opbouwen, waarin grootmachten elkaar kunnen afschrikken terwijl ze ondertussen samenwerken aan het oplossen van wereldproblemen. Kleinere landen zullen tegelijkertijd vrijer worden om zich te ontwikkelen naar hun eigen politieke, culturele, en economische voorkeuren.

Het vorige, door het Westen geleide, systeem is ingestort. Om een vreedzame toekomst te garanderen moeten we samen beginnen te werken aan het opbouwen van een nieuw systeem.

Vertaling Melle Trap

http://prosyn.org/42lqyJ1/nl;

Handpicked to read next