34

Amerika als obstakel

NEW YORK – De Derde Internationale Conferentie over Ontwikkelingsfinanciering is onlangs in de Ethiopische hoofdstad, Addis Ababa, gehouden. De conferentie kwam op een moment waarop de ontwikkelingslanden en de opkomende markten hun vermogen hebben gedemonstreerd om grote hoeveelheden geld productief te absorberen. De taken die deze landen op zich nemen – zoals investeren in infrastructuur (wegen, elektriciteit, havens en nog veel meer), om steden te bouwen die op een dag onderdak kunnen bieden aan miljoenen, en naar een groene economie toe te groeien – zijn werkelijk enorm.

Tegelijkertijd is er geen gebrek aan geld dat erop wacht om productief te worden ingezet. Nog maar een paar jaar geleden had Ben Bernanke, de toenmalige voorzitter van de US Federal Reserve Board (het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) het over een mondiaal spaaroverschot. En toch wisten investeringsprojecten met grote sociale rendementen maar moeizaam aan geld te komen. Dat is vandaag de dag nog steeds het geval. Het probleem, zowel toen als nu, is dat de financiële markten van de wereld, bedoeld om efficiënt te bemiddelen tussen spaar- en investeringsmogelijkheden, kapitaal verkeerd gebruiken en risico's creëren.

Er is nog iets ironisch. De meeste investeringsprojecten waar de opkomende landen behoefte aan hebben spelen op de langere termijn, net als een groot deel van de beschikbare spaartegoeden – de biljoenen die pensioenfondsen en staatsfondsen beheren. Maar onze steeds kortzichtiger financiële markten staan daartussen in.

Veel is veranderd in de dertien jaar sinds in 2002 de eerste Internationale Conferentie over Ontwikkelingsfinanciering werd gehouden in het Mexicaanse Monterrey. Destijds domineerde de G-7 de mondiale economische beleidsvorming; vandaag de dag is China 's werelds grootste economie (in gelijkwaardige termen qua koopkracht), met spaartegoeden die 50% groter zijn dan die van de VS. In 2002 werden de westerse financiële instellingen nog gezien als tovenaars op het gebied van risicobeheer en kapitaaltoewijzing; vandaag de dag zien we dat het vooral tovenaars zijn op het gebied van marktmanipulatie en andere misleidende praktijken.