9

Het New Yorkse vluchtelingenprobleem

NEW YORK – Elk jaar september strijkt een groot deel van ’s werelds presidenten, premiers, en ministers van Buitenlandse Zaken neer in New York City. Ze komen bijeen om het begin van de jaarlijkse Algemene Vergadering van de Verenigde Naties luister bij te zetten, om redevoeringen te houden die thuis meer aandacht neigen te krijgen dan in de grote hal, en om – in wat het diplomatieke equivalent van speeddating is – zoveel ontmoetingen als maar menselijk mogelijk is in hun schema’s te proppen.

Ook bestaat de traditie om een specifiek onderwerp of probleem speciale aandacht te geven, en dit jaar zal hierop geen uitzondering zijn. 19 september zal gewijd worden aan de discussie over de toestand van vluchtelingen (zowel als migranten), en wat er meer gedaan kan en moet worden om ze te helpen.

Erdogan

Whither Turkey?

Sinan Ülgen engages the views of Carl Bildt, Dani Rodrik, Marietje Schaake, and others on the future of one of the world’s most strategically important countries in the aftermath of July’s failed coup.

Dit is een goede keuze, daar er nu een geschatte 21 miljoen vluchtelingen in de wereld zijn. Oorspronkelijk gedefinieerd als zij die hun landen verlaten uit angst voor vervolging, omvatten vluchtelingen inmiddels ook zij die gedwongen zijn om grenzen over te steken vanwege conflict en geweld. Dit getal is scherp gestegen de afgelopen vijf jaar, vooral door de chaos in het Midden-Oosten, waarbij Syrië alleen al momenteel bron is van bijna een op de vier vluchtelingen op de wereld.

De aandacht van de VN en zijn lidstaten weerspiegelt niet alleen de stijgende cijfers of verhoogde humanitaire zorgen over het lijden van de mannen, vrouwen, en kinderen die gedwongen zijn hun huis en land te verlaten. Deze komt ook voort uit de impact van de vluchtelingenstromen op de landen van bestemming, waar de politiek in het ene land na het andere op zijn kop wordt gezet.

In Europa kunnen de groeiende politieke oppositie tegen de Duitse kanselier Angela Merkel, de stem voor een Brexit, en de groeiende aantrekkingskracht van rechts-nationalistische partijen stuk voor stuk worden toegeschreven aan reële en ingebeelde angsten voor vluchtelingen. De economische en sociale druk op landen als Jordanië, Turkije, Libanon, en Pakistan, waarvan allemaal gevraagd wordt grote groepen vluchtelingen op te nemen, is immens. Verder bestaat de veiligheidsvraag dat sommige vluchtelingen (potentiele) terroristen zijn.

In principe zijn er vier zinvolle manieren om iets aan het vluchtelingenprobleem te doen. De eerste en meest fundamentele is om stappen te ondernemen om te garanderen dat mensen hun land niet hoeven te ontvluchten of, wanneer ze echt moeten, omstandigheden te creëren die ze in staat stellen om terug te keren.

Maar dit vereist dat landen er meer aan doen om de strijd in gebieden als Syrië te stoppen. Helaas bestaat er geen consensus over wat hier voor nodig zou zijn, en zelfs waar er enige overeenstemming bestaat, bestaat er niet genoeg wil om de nodige militaire en economische middelen te voorzien. Het resultaat is dat het aantal vluchtelingen op de wereld zal groeien.

De tweede manier op vluchtelingen te helpen is om hun veiligheid en welzijn te garanderen. Vluchtelingen zijn in het bijzonder kwetsbaar wanneer ze onderweg zijn. En na aankomst moet er aan vele basisbehoeften voldaan worden – waaronder gezondheid, onderwijs, en fysieke veiligheid. De uitdaging van de gastlanden ligt erin om adequate voorzieningen voor essentiële diensten te treffen.

Een derde component van elke overkoepelende aanpak van het vluchtelingenprobleem behelst het vrijmaken van economische middelen om de lasten ervan te verlichten. De Verenigde Staten en Europa (zowel de lidstaten van de Europese Unie als de EU zelf) zijn de grootste donors van de VN-Vluchtelingenorganisatie, maar veel andere regeringen zijn niet bereid hun bijdrage te leveren. Deze zouden met naam en toenaam aan de kaak gesteld moeten worden.

Het laatste aspect van welk vluchtelingenprogramma dan ook is plaatsen te zoeken waar ze heen kunnen gaan. De politieke realiteit echter is dat de meeste regeringen niet bereid zijn om welk getal of percentage van s’ werelds vluchtelingen dan ook op te nemen. Opnieuw zouden zij die wel hun bijdrage (of meer) leveren geprezen moeten worden – en zij die dit niet doen gegispt.

Dit alles voert ons terug naar New York. Helaas is daar maar weinig reden voor optimisme. De schets van 22 pagina’s van het ‘einddocument’ waar 19 september over gestemd zal worden op de VN-Vergadering van Hoog Niveau – die uitblinkt in gemeenplaatsen en principes en nauwelijks specificiteit en beleid uitdraagt – zou weinig tot niets doen om het lot van vluchtelingen te verlichten. Een ontmoeting die de volgende dag gepland staat en wordt voorgezeten door president van de Verenigde Staten Barack Obama kan wellicht nog iets bereiken qua financiering, maar weinig meer dan dat.

Het vluchtelingenprobleem is het zoveelste ontnuchterende voorbeeld van de kloof tussen wat er gebeuren moet om een mondiale uitdaging het hoofd te bieden en wat de wereld bereid is te doen. Helaas geldt deze waarheid voor veel van dit soort uitdagingen, van terrorisme tot klimaatverandering, en tot de verspreiding van wapens, en volksgezondheid.

Support Project Syndicate’s mission

Project Syndicate needs your help to provide readers everywhere equal access to the ideas and debates shaping their lives.

Learn more

We kunnen uit New York volgende maand veel taal verwachten over de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap om meer te doen voor de huidige vluchtelingen, en hoe de omstandigheden tegemoet te treden die ze ertoe drijven om uit hun thuisland te vluchten. Maar de harde waarheid is dat er op internationaal niveau maar weinig ‘gemeenschap’ bestaat. En zolang dat het geval is staat miljoenen mannen, vrouwen, en kinderen een gevaarlijk heden en een toekomst met weinig vooruitzichten te wachten.

Vertaling Melle Trap