US President Donald Trump signs trade sanctions against China MANDEL NGAN/AFP/Getty Images

Met zijn importtarieven loopt Trump opnieuw achter de feiten aan

NEW YORK – Het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China over staal, aluminium en andere goederen is een gevolg van de minachting van de Amerikaanse president Donald Trump voor multilaterale handelsakkoorden en de Wereldhandelsorganisatie, een instelling die werd opgericht om te arbitreren bij handelsgeschillen.

Voordat hij importtarieven aankondigde voor ruim 1300 soorten Chinese goederen, ter waarde van zo'n $60 mrd per jaar, maakte Trump begin maart ingrijpende tarieven bekend van 25% voor staal en van 10% voor aluminium, die hij rechtvaardigde op grond van de nationale veiligheid. Trump houdt staande dat een tarief voor een klein deel van het geïmporteerde staal – waarvan de prijs mondiaal wordt vastgesteld – zal volstaan om een reële strategische dreiging het hoofd te bieden.

De meeste deskundigen vinden deze redenering echter dubieus. Trump zelf heeft zijn nationale veiligheidsclaim al ondergraven door uitzonderingen te maken voor de meeste grote staalexporteurs naar de VS. Canada is bijvoorbeeld gevrijwaard, op voorwaarde van het succes van de heronderhandelingen over het Noord-Amerikaanse Vrijhandelsakkoord, waardoor het land feitelijk onder druk wordt gezet om toe te geven aan de Amerikaanse eisen.

Maar er zijn veel omstreden kwesties, die onder meer betrekking hebben op hout, melk en auto's. Suggereert Trump werkelijk dat de VS hun nationale veiligheid op het spel zetten door een beter akkoord na te streven over deze kleine conflictpunten in de Amerikaans-Canadese handel? Misschien zijn die uitspraken over de nationale veiligheid wel fundamentele nonsens, zoals Trumps minister van Defensie heeft geopperd, en beseft Trump dit ook, hoe verward hij ook mag zijn over de meeste andere aangelegenheden.

Zoals zo vaak het geval is, lijkt Trump gefixeerd te zijn door een achterhaald probleem. Bedenk dat tegen de tijd dat Trump over zijn grensmuur begon te praten, de immigratie uit Mexico al naar bijna nul was gedaald. En tegen de tijd dat hij begon te klagen dat China zijn wisselkoers kunstmatig laag hield, was de Chinese regering de renminbi feitelijk aan het steunen.

Op dezelfde wijze introduceert Trump nu zijn importtarieven voor staal, nadat de staalprijs al met ongeveer 130% is gestegen ten opzichte van het dieptepunt, deels dankzij de eigen inspanningen van China om zijn overtollige capaciteit te verminderen. Maar Trump is niet alleen bezig iets op te lossen wat geen probleem is. Hij laat ook de spanningen hoog oplopen en belast de Amerikaanse betrekkingen met belangrijke bondgenoten. Het ergste is dat zijn daden worden gemotiveerd door puur politieke overwegingen. Hij wil graag sterk en op confrontatie gericht overkomen bij zijn kiezers.

What do you think?

Help us improve On Point by taking this short survey.

Take survey

Zelfs als Trump geen economen in zijn omgeving zou hebben om hem te adviseren, zou hij moeten beseffen dat wat er werkelijk toe doet het multilaterale handelstekort is, en niet het bilaterale handelstekort met één land, welk land dan ook. Het terugdringen van de importen uit China zal niet leiden tot meer banen in de VS. Eerder zullen de prijzen voor gewone Amerikanen erdoor stijgen, en zullen er arbeidsplaatsen worden geschapen in landen als Bangladesh en Vietnam, die dan hun kans schoon zullen zien om voor de importen te gaan zorgen die voorheen uit China kwamen. In de weinige gevallen dat de bedrijvigheid terugkeert naar de VS, zal dat waarschijnlijk niet tot meer werkgelegenheid in de oude Rust Belt leiden. De goederen zullen waarschijnlijk worden geproduceerd door robots, zowel in high-tech centra als elders.

Trump wil dat China zijn bilaterale handelsoverschot met de VS met $100 mrd terugdringt, wat zou kunnen als China voor $100 mrd aan Amerikaanse olie en gas koopt. Maar of China nu zijn aankopen elders zou verminderen of eenvoudigweg Amerikaanse olie en gas zou doorverkopen naar andere landen, er zou weinig of geen effect van uitgaan op de Amerikaanse of de mondiale economie. De nadruk die Trump op het bilaterale handelstekort legt, is eerlijk gezegd dwaas.

Voorspelbaar genoeg heeft China op de tarieven van Trump gereageerd door te dreigen met het opleggen van eigen importtarieven. Die tarieven zouden in de VS geproduceerde goederen treffen in een brede reeks sectoren, maar onevenredig zwaar in gebieden waar de steun voor Trump het grootst is geweest.

De reactie van China was stevig en bedachtzaam, en gericht op het vermijden van escalatie en verzoening, die, als je te maken hebt met een onbeheerste bullebak, alleen maar méér agressie uitlokken. Je hoopt dat de Amerikaanse gerechtshoven of de Republikeinen in het Congres Trump zullen beteugelen. Maar opnieuw lijkt de Republikeinse partij, uit solidariteit met Trump, plotseling zijn traditionele steun voor de vrijhandel te zijn vergeten, net als zij een paar maanden geleden haar traditionele toewijding aan het opstellen van een behoedzame begroting is vergeten.

In bredere zin is de steun voor China binnen de VS en de Europese Unie om een aantal redenen aan het wegkwijnen. Als we even verder kijken dan de VS en de Europese kiezers die te kampen hebben met deïndustrialisatie, is het een feit dat China niet de goudmijn is die het ooit beloofde te zullen worden voor Amerikaanse bedrijven.

Naarmate Chinese bedrijven concurrerender zijn geworden, zijn de lonen en de ecologische normen in China omhoog gegaan. Intussen is China heel traag geweest met het openen van zijn financiële markten, zeer tot ongenoegen van Wall Street-beleggers. Terwijl Trump beweert de belangen van de Amerikaanse industriearbeiders voor ogen te hebben, zal de werkelijke winnaar bij “succesvolle” onderhandelingen – die China ertoe zouden aanzetten zijn markten verder open te stellen voor verzekeringen en andere financiële activiteiten – ironisch genoeg waarschijnlijk Wall Street zijn.

Het huidige handelsconflict laat zien in welke mate Amerika zijn dominante mondiale positie is kwijtgeraakt. Toen een arm, ontwikkelend China zijn handel met het Westen een kwart eeuw geleden begon uit te breiden, hadden nog maar weinigen in de gaten dat het land zou uitgroeien tot de mondiale industriële gigant van vandaag de dag. China is de VS al voorbijgegaan op het gebied van de industriële productie, de spaargelden en de handel, en zelfs op dat van het bbp, gemeten in termen van gelijkwaardige koopkracht.

Nog angstaanjagender voor velen in de ontwikkelde landen is de reële mogelijkheid dat China, na een snelle inhaalrace qua technologische competentie, feitelijk de leidende rol zou kunnen krijgen in een van de belangrijke economische sectoren van de toekomst: kunstmatige intelligentie (AI). Die is gebaseerd op big data, en de beschikbaarheid van die data is in fundamentele zin een politieke aangelegenheid, waarbij zaken als privacy, transparantie, veiligheid en de regels waaraan economische concurrentie onderworpen is komen kijken.

De EU lijkt op haar beurt zeer bezorgd over het beschermen van data-privacy, terwijl China dat niet is. Helaas kan dit China grote voordelen opleveren bij de ontwikkeling van AI. En die voordelen zullen zich tot buiten de technologiesector uitstrekken, potentieel naar vrijwel iedere sector van de economie. Er is duidelijk behoefte aan een mondiaal akkoord om tot normen te komen voor de ontwikkeling en het gebruik van AI en verwante technologieën. Europeanen zouden hun terechte bezorgdheid over de privacy niet in de waagschaal moeten stellen om de handel te bevorderen, die eenvoudigweg een manier is om (soms) hogere levensstandaarden te bereiken.

De komende jaren zullen we moeten gaan bedenken hoe we een “eerlijk” mondiaal handelsregime kunnen creëren tussen landen met fundamenteel verschillende economische systemen, geschiedenissen, culturen en maatschappelijke voorkeuren. Het gevaar van het Trump-tijdperk is dat, terwijl de wereld kijkt naar de Twitter-feed van de Amerikaanse president en probeert niet van de ene of de andere klif geduwd te worden, zulke reële en lastige problemen niet worden aangepakt.

Vertaling: Menno Grootveld

http://prosyn.org/rHZhLaS/nl;

Handpicked to read next

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated cookie policy and privacy policy.