11

Een nieuwe reset met Rusland?

LONDEN – De vragen rond de relatie van het Westen met Rusland worden overschaduwd door verhalen in de media over hacken, seksschandalen, en mogelijke chantage. Het dossier van voormalig Brits spion Christopher Steele over de activiteiten van de Amerikaanse president Trump in Moskou jaren geleden kan net zo geloofwaardig blijken als de beweringen dat Saddam Hoessein massavernietigingswapens had – of niet. We weten het simpelweg niet. Wel duidelijk is dat deze verhalen de aandacht hebben afgeleid van de taak het diplomatieke schisma tussen Rusland en het Westen te overbruggen.

Het is voor een Westerling, zelfs één van Russische afkomst zoals ik, moeilijk om warm te lopen voor het Rusland van Poetin. Ik haat de manier waarop zijn regering de ‘buitenlandse agenten’ wet heeft gebruikt om ngo’s lastig te vallen en effectief te sluiten. Ik haat zijn inbreuken op de mensenrechten, moorden, vuile trucs, en strafrechtelijke vervolging om politieke tegenstanders te intimideren.

Onomstotelijk feit lijkt dat het huidige anti-liberale autoritaire Rusland net zo goed een gevolg is van de verslechterende relatie met het Westen als van de Russische geschiedenis of de dreiging van desintegratie waar Rusland in de jaren ’90 mee te maken had.

Deze verslechtering vindt zijn in wortels in de Russische perceptie – die wordt ondersteund door een grote dosis paranoia en een verkeerde interpretatie van de postcommunistische historie – dat het Westen, en vooral de Verenigde Staten, agressieve plannen voor ze in petto heeft. Het is gewoon niet waar dat Rusland gewillig zijn imperium opgaf om zich bij het democratische Westen te voegen, om vervolgens afgewezen te worden. De Sovjet-Unie was te aftands geworden om zijn winsten van na de Tweede Wereldoorlog of zelfs maar zijn vooroorlogse grenzen vast te houden. De volkeren van Oost-Europa en die geabsorbeerd door de Sovjet-Unie waren uitgelaten dat ze niet meer onder controle van het Kremlin stonden.