7

АҚШ шекара салығынан басқа жаксырақ жол бар ма?

МЮНХЕН – АҚШ президенті Дональд Трамптың ең маңызды реформаларлық ұсыныстарының бірі американдық салық жүйесіне бағытталған. Оның әкімшілігі жалпы салық ауыртпалығын төмендетіп қана қоймай, сондай-ақ отандық өндіріс және экспортты ынталандыру үшін салық жүйесін «қайта теңдестіруді» қалайды. Бұл жоспар жеткізу жеріне байланысты салынатын ақша қаражатының қозғалысы салығы арқылы жүзеге асырылуы мүмкін, оны «табыс салығын шекаралық реттеу» (BAT) деп те атауға болады. Өкінішке орай, мұндай түбегейлі реформалаудың тәуекелдері одан түскен пайдадан асып кетуі мүмкін.

Америка Құрама Штаттарында корпоративтік пайда салығы қазіргі уақытта 35% деңгейінде. Көптеген шегерулер және іліктер болғанымен, бұл халықаралық стандарттар бойынша жоғары деңгей болып табылады; сондықтан Конгресстегі республикашылдар және Трамптың кейбір кеңесшілері енді корпорациялық табыс салығын BAT-қа ұқсайтын ақша қаражатының қозғалысы салығына ауыстырғылары келеді.

Осы жоспар бойынша, импортталатын тауарлар мен қызметтерге 20% мөлшерде салық салынып, ал экспорт салық базасынан шегеріліп, осылайша, оған мүлдем табыс салығы салынбайтын болады. Доллар бағамы тұрақты болып қала берсе, АҚШ импорт шығындары 20% -ға артар еді, және американдық экспорттаушылар басқа отандық өндірушілерде жоқ салық субсидиясына ие болады.

Ұсынылған салықтың бастамашылары ол тек бәсекелестік тұрғысынан шарттарды теңестіреді деп санайды, себебі Американың сауда серіктестерінің басым бөлігі экспортталған тауарлар мен қызметтерге салынған қосылған құн салығын қайтарады. Бірақ бұл жалған салыстыру болып табылады. Бұл қайтару жасырын субсидиялау емес, салық жүйесінің логикалық бөлігі болып табылады, себебі салықтар тауар тұтынылған елде жиналады.