15

De val van Kindleberger

CAMBRIDGE – Nu aankomend president van de VS Donald Trump het beleid van zijn regering naar China aan het vormgeven is moet hij oppassen voor twee vallen die de geschiedenis voor hem gezet heeft. De ‘val van Thucydides’, zoals naar voren gebracht door de Chinese president Xi Jinping, refereert aan de waarschuwing door de antieke Griekse historicus dat er desastreuze oorlog kan uitbarsten wanneer een gevestigde macht (zoals de Verenigde Staten) te bang wordt voor een opkomende macht (zoals China). Maar Trump moet zich daarnaast zorgen maken over de ‘val van Kindleberger’: een China dat te zwak lijkt in plaats van te sterk.

Charles Kindleberger, één van de intellectuele architecten van het Marshallplan die later les gaf aan het Massachusetts Institute of Technology, betoogde dat het rampzalige decennium van de jaren dertig ontstond toen de VS de plek van Groot-Brittannië als grootste wereldmacht innam maar er niet in slaagde de Britse rol in het voorzien van mondiale publieke goederen over te nemen. Het resultaat was de ineenstorting van het internationale systeem richting recessie, genocide, en wereldoorlog. Zal China nu zijn macht groeit helpen te voorzien in mondiale publieke goederen?

In de binnenlandse politiek produceren overheden publieke goederen zoals politie of een schoon milieu, waarvan alle burgers kunnen profiteren en niemand wordt uitgesloten. Op mondiaal niveau worden publieke goederen – zoals een stabiel klimaat, financiële stabiliteit, of een vrije zee – voorzien door coalities geleid door de grootste machten.

Kleine landen kennen weinig stimuli om voor zulke mondiale publieke goederen te betalen. Omdat hun kleine bijdragen er weinig verschil in maken of ze profiteren of niet is het rationeel voor ze om gratis mee te liften. Maar grootmachten kunnen het effect en het voordeel van hun bijdragen zien en voelen. Dus het is voor de grootste landen rationeel om hierin leidend te zijn. Wanneer ze dit niet doen volgt er onderproductie van publieke goederen. Toen Groot-Brittannië na de Eerste Wereldoorlog te zwak werd om deze rol te vervullen bleef een isolationistische VS gratis meeliften, met rampzalige gevolgen.