13

Amerika en de wereld in transitie

NEW YORK – Over nog geen twee maanden zal de Amerikaanse politieke transitie voorbij zijn. De 45e president van de Verenigde Staten zal zich dan in het Oval Office vestigen. Donald Trump zal president Trump worden, en Barack Obama zal zich bij Jimmy Carter, George H.W. Bush, Bill Clinton en George W. Bush voegen als een van de nog in leven zijnde voormalige presidenten.

De speculatie over het waarschijnlijke buitenlandse en binnenlandse beleid van Trump viert hoogtij, maar weinig daarvan heeft ook maar enige betekenis. Campagne voeren en regeren zijn twee zeer verschillende activiteiten, en er is geen reden om aan te nemen dat de manier waarop Trump campagne heeft gevoerd zal dicteren hoe hij zal gaan regeren. We weten ook nog niet wie alle belangrijke adviseurs zullen zijn en hoe (en vooral hoe goed) zij zullen samenwerken.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Maar temidden van al deze onzekerheid zijn er een paar dingen die we wél weten. Het eerste is dat Trump zal worden begroet door een inbox vol met ingewikkelde internationale problemen. De waarheid gebiedt te zeggen dat geen enkel probleem vergelijkbaar is met de Koude Oorlog toen die op zijn hoogtepunt was, maar het aantal en de complexiteit van de lastige problemen zijn zonder precedent in de moderne tijd.

Bovenaan de lijst zal het Midden Oosten staan, een regio die zich in vergevorderde staat van ontbinding bevindt. Syrië, Irak, Jemen en Libië kampen allemaal met een mengeling van een burgeroorlog en een marionettenoorlog. Het nucleaire pact met Iran houdt op z'n best slechts één aspect van de Iraanse macht in toom, en dat ook nog slechts voor beperkte tijd. De Islamitische Staat (ISIS) kan zijn territoriale dimensie kwijtraken, maar zal – samen met andere groeperingen – nog jarenlang een terroristische bedreiging vormen. De nood van miljoenen vluchtelingen is niet alleen een humanitaire tragedie, maar ook een economische en strategische last voor landen in de regio en in Europa.

En Europa staat al voor veel aanzienlijke problemen, zoals de Russische agressie tegen Oekraïne, de Brexit, de opkomst van het populisme en nationalisme, en de trage economische groei. Turkije vormt een speciaal probleem, gezien zijn toenemende illiberalisme en wispelturige gedrag in het buitenland. Het feit dat de Syrische Koerden Amerika's beste partner tegen ISIS zijn gebleken draagt bij aan de complexiteit van de keuzes in de buitenlandse politiek die nog voor de deur staan.

De stabiliteit van Oost-Azië wordt in gevaar gebracht door de opkomst en de strategische ambities van China, Noord-Korea's vooruitgang op het gebied van kernbommen en ballistische raketten, en een hele schare maritieme en territoriale claims. In Zuid-Azië zijn er hernieuwde spanningen tussen India en Pakistan, twee met kernwapens uitgeruste rivalen met een geschiedenis van conflicten. Even onzeker is de toekomst van Afghanistan, waar ruim tien jaar van internationale betrokkenheid en hulp er niet in zijn geslaagd een capabele regering voort te brengen of de Taliban en andere gewapende oppositiegroepen de wind uit de zeilen te nemen.

Dichter bij huis vertoont het olierijke Venezuela veel kenmerken van een mislukte staat. Ook in Afrika is een mengeling van slecht bestuur, trage economische groei, en terrorisme, burgeroorlog of een mengeling van beide bezig veel landen te overweldigen. En op mondiaal niveau zijn in belangrijke domeinen (waarvan cyberspace een heel belangrijke is) weinig tot geen regels of straffen voor roekeloos gedrag van toepassing.

Hoewel campagne voeren niet hetzelfde is als regeren, heeft de campagne van Trump de moeilijkheden waarmee hij zal worden geconfronteerd nog groter gemaakt. Door zijn slogan “America first” heeft Trump vragen opgeroepen bij Amerika's bondgenoten over de wijsheid van het blijven vertrouwen op de VS. Het klaarblijkelijke einde van het Trans-Pacific Partnership heeft in Azië en Zuid-Amerika ongemak teweeggebracht over de voorspelbaarheid van de VS, en over de vraag of de VS een kampioen van de mondiale handel zullen blijven of iets zullen omarmen wat dichter in de buurt komt van protectionisme. Mexico, dat tijdens de campagne van Trump steevast op kritiek kon rekenen, staat voor een unieke reeks problemen met betrekking tot zowel de handel als de immigratie.

De aanstaande president en degenen om hem heen zullen onder druk komen te staan om al deze problemen en zorgen snel aan te pakken, maar zij doen er goed aan de tijd te nemen. De prioriteit voor nu en voor de komende maanden moet het bemensen van de nieuwe regering zijn. Er moeten zo'n vierduizend posities worden gevuld. De nieuwe regering zal ook moeten leren samen te werken en bestaand beleid te beoordelen, voordat zij over nieuw beleid kan beslissen. Er zal veel aandacht uitgaan naar – en veel verwacht worden van – de eerste honderd dagen van de regering. Maar er is niets magisch aan de eerste honderd dagen van een 1460 dagen durend presidentschap. Het is beter om de zaken goed aan te pakken dan om ze zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen.

Fake news or real views Learn More

Andere regeringen moeten zo verstandig zijn om meer te doen dan af te wachten en toe te kijken hoe de nieuwe Amerikaanse regering reilt en zeilt. Bondgenoten moeten overwegen wat zij nog meer kunnen doen voor de gemeenschappelijke defensie. Zij kunnen hun ideeën ontwikkelen en delen over hoe het beste kan worden omgegaan met Rusland, China, ISIS, Noord-Korea en Iran. Zij kunnen ook gaan nadenken over hoe de mondiale handel moet worden beschermd en bevorderd bij ontstentenis van nieuwe door de VS geleide akkoorden. In deze nieuwe tijd zal de balans tussen mondiale orde en wanorde niet alleen door Amerikaanse handelingen worden bepaald, maar ook – en steeds meer – door wat anderen, die lang verbonden zijn geweest met Amerika, bereid zijn te doen.

Vertaling: Menno Grootveld