44

Van Brexit naar Regrexit

LONDEN – Voordat het Britse volk ervoor stemde de Europese Unie te verlaten was het grootste probleem waar Europa worstelde de vluchtelingencrisis. Deze speelde in het tot stand brengen van het fiasco dat Brexit heet dan ook een cruciale rol.

De stem voor een Brexit kwam als een grote schok; de ochtend na het referendum leek desintegratie van de Europese Unie praktisch onvermijdelijk. Gistende crises in andere landen, vooral Italië, maakten het vooruitzicht op het overleven van de EU nog onzekerder.

Maar nu de eerste schrik van het Britse referendum wegebt gebeurt er iets onverwachts; de tragedie lijkt niet langer een fait accompli te zijn. Veel Britse stemmers hebben in enige mate ‘spijt van hun aankoop’ nu het hypothetische waarheid wordt. Het Britse pond is in elkaar gezakt, een volgend Schots referendum is zeer reëel geworden, en de voormalige leiders van de ‘Leave’ campagne zijn in een eigenaardige spiraal van moorddadige zelfdestructie terecht gekomen, waarbij een deel van hun achterban de grimmige toekomst die zowel het land als hun persoonlijk te wachten staat begint te ontwaren. Een teken van de verschuiving in de publieke opinie is de campagne, die tot nu toe door vier miljoen mensen gesteund wordt, om een petitie aan het parlement aan te bieden voor een tweede referendum.

Waar Brexit een negatieve verrassing was, is de spontane reactie erop positief. Mensen uit beide kampen, en nog belangrijker zij die niet eens zijn gaan stemmen (vooral mensen onder 35), zijn opgestaan. Dit is precies de betrokkenheid van onderaf die EU nooit heeft weten te genereren.