8

De fundamentele economische factoren van 2013

NEW YORK – De toestand van de wereldeconomie zal dit jaar enige gelijkenis vertonen met de omstandigheden die in 2012 de overhand hadden. Dat is geen verrassing: we staan voor een nieuw jaar waarin de mondiale groei opnieuw gemiddeld ongeveer 3% zal bedragen. Het economisch herstel zal zich ook weer in verschillende snelheden voltrekken – een beneden de trend liggend jaargemiddelde van 1% voor de geavanceerde economieën, en een vrijwel trendmatige groei van 5% voor de opkomende landen. Maar er zullen ook een paar belangrijke verschillen zijn met 2012.

Pijnlijke schuldsaneringen – minder uitgaven en meer besparingen – blijven in de geavanceerde economieën aan de orde van de dag, wat tot een trage economische groei zal leiden. Maar het bezuinigingsbeleid zal dit jaar ook de meest ontwikkelde landen treffen, en niet slechts de periferie van de eurozone en het Verenigd Koninkrijk. De bezuinigingen breiden zich uit naar de kern van de eurozone, de Verenigde Staten en andere geavanceerde economieën (met uitzondering van Japan). Gezien de gelijktijdigheid van het bezuinigingsbeleid in de meest ontwikkelde economieën, zou een nieuw jaar van middelmatige groei in sommige landen tot een regelrechte krimp kunnen leiden.

Nu de groei in de meest geavanceerde economieën bloedeloos is, kunnen we concluderen dat de bloei van de riskante beleggingen, die in de tweede helft van 2012 op gang is gekomen, niet is veroorzaakt door een verbetering van de fundamentele economische omstandigheden, maar door nieuwe ronden van onconventioneel monetair beleid. De meeste centrale banken in de grootste ontwikkelde economieën – de Europese Centrale Bank, de Amerikaanse Federal Reserve, de Bank of England en de Zwitserse Nationale Bank – zijn overgegaan tot een of andere vorm van kwantitatieve versoepeling. Zij zullen waarschijnlijk gezelschap krijgen van de Bank of Japan, die tot een meer onconventioneel beleid wordt aangezet door de nieuwe regering van premier Shinzo Abe.

Bovendien liggen er diverse risico's in het verschiet. In de eerste plaats heeft de overeenkomst in het Amerikaanse Congres over de belastingen de VS niet helemaal behoed voor een 'begrotingsafgrond.' Vroeg of laat zal er een nieuw gevecht losbarsten over het schuldenplafond, de uitgestelde bestedingsbeperkingen en een Congresresolutie over de 'lopende uitgaven' (een overeenkomst die de regering toestemming geeft te blijven functioneren bij ontstentenis van een definitieve begrotingsovereenkomst). De markten kunnen op de kast worden gejaagd door deze nieuwe 'cliffhanger.' En zelfs de huidige (tijdelijke) overeenkomst trekt een aanzienlijke wissel – van ongeveer 1,4% van het bruto binnenlands product – op een economie die de afgelopen paar kwartalen met nauwelijks 2% is gegroeid.