10

Balancing the Technocrats

ISTANBOEL – Een simplistische (feitelijk naïeve) kijk op de markten is dat zij als het ware in een “natuurlijke toestand” bestaan en dat de beste van alle werelden er één is waarin zij vrij zijn om zonder overheidsingrijpen te functioneren. Een net zo simplistische kijk op de democratie is dat het een politiek systeem is waarin periodieke verkiezingen de winnaar het recht geven zonder beperkingen te regeren.

De werkelijkheid is uiteraard veel complexer. De markten kunnen alleen functioneren binnen een institutioneel en juridisch kader dat eigendomsrechten omvat, evenals het afdwingen van contracten, controles op de kwaliteit en de informatieverstrekking, en vele andere regels waaraan transacties zijn onderworpen.

Op dezelfde manier is een houding ten opzichte van verkiezingsuitslagen waarbij “de winnaar alles mag beslissen” en de macht in zijn handen concentreert, op de langere termijn onverenigbaar met de democratie, hoewel verkiezingen van cruciaal belang zijn voor ieder democratisch systeem. Goed functionerende democratieën zijn ingebed in complexe constituties en andere wetten die de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke machten scheiden, en de vrijheid van meningsuiting, vergadering en vreedzaam protest beschermen van degenen die verkiezingen verliezen.

Toezichthoudende instellingen – zoals die op de banken, en de organen die toezicht houden op de telecommunicatie-, voedsel- en energiesectoren – spelen een essentiële rol door de altijd delicate balans overeind te houden tussen de “vrije” markten en de daden van gekozen regeringen en wetgevende lichamen. De centrale bank is wellicht de belangrijkste van deze instellingen, omdat zij het monetair beleid voert (en soms dient als toezichthouder voor de financiële sector).