2

Afrika’s boerderijen van de toekomst

HARARE – het opzetten van een bedrijf kan hard werken zijn, vooral in Afrika, waar zwakke bestuurssystemen en inconsistente toegang tot cruciale hulpbronnen succes belemmeren. De uitdagingen voor Afrikaanse boeren zijn in het bijzonder opmerkelijk. Gegeven de grote economische en sociale voordelen van een dynamische en moderne landbouwsector zou het aanbieden van de stimulansen, investeringen en regelgeving die deze nodig heeft een topprioriteit moeten worden.

De recente bloei in de Afrikaanse telecomsector (die hele industrieën radicaal veranderd heeft, om nog maar niet te spreken over de levensstijl van mensen) laat zien hoe effectief zo’n aanpak kan zijn. Er zijn momenteel meer dan een half miljard mobiele aansluitingen op het continent en in veel opzichten is Afrika zelfs leidend in de wereld op het gebied van mobiele groei en innovatie.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Waarom is Afrika niet in staat geweest om deze groei te kopiëren in de landbouwsector? Waarom heeft Afrika in plaats van overvloedige oogsten een jaarlijkse voedselimportrekening van 35 miljard dollar? Volgens het laatste jaaroverzicht van het Africa Progress Panel; Grain, Fish, Money – Financing Africa’s Green and Blue Revolutions is het probleem helder: de Afrikaanse boeren hebben de stroom tegen.

Dit geldt in het bijzonder voor kleine boeren, waarvan de meeste vrouwen zijn. Deze boeren, die stukken land cultiveren van een of twee voetbalvelden groot, hebben over het algemeen gebrek aan irrigatiesystemen en kwaliteits-input, zoals zaden en bodemverbeteraars. Bovendien verdienen ze zelden genoeg om te investeren in de noodzakelijke machines en hebben ze geen toegang tot leningen.

Alsof dat nog niet genoeg is hebben boeren te maken met steeds veranderlijkere klimaatomstandigheden die de kans op misoogsten vergroten. De Maisoogsten bijvoorbeeld zullen waarschijnlijk met een vierde verminderen in de loop van de eenentwintigste eeuw. En als er geoogst is hebben boeren met grote obstakels te maken (waaronder inadequate wegen op het platteland en een gebrek aan koelingssystemen) in het bedienen van de markt.

Ondanks deze risico’s, waarbij die van de telecomsector in het niet vallen, blijven de Afrikaanse kleinen boeren net zo efficiënt als hun grotere tegenhangers, wat getuigt van hun vasthoudendheid en veerkracht. In plaats van het steunen van boeren hebben de Afrikaanse overheden juist nog meer obstakels voor groei gecreëerd, waaronder buitensporige belastingen, onvoldoende investeringen en dwangbeleid.

De Afrikaanse boeren hebben een omgeving nodig die ze in staat stelt om de uitdagingen waar mee ze te maken hebben te overkomen. In zo een context zou de landbouwsector van het werelddeel een revolutie kunnen ontketenen die gelijk is aan die veroorzaakt door de telecomindustrie.

Het goede nieuws is dat zowel de private als de publieke sector, gemotiveerd door de snel stijgende vraag naar voedsel (vooral in de snel groeiende Afrikaanse steden en door stijgende mondiale voedselprijzen) er klaar voor lijken te zijn om deze verandering te stuwen. Particuliere ondernemingen zijn begonnen om investeringen in de Afrikaanse landbouwsector te pompen, onder andere naar initiatieven zoals Grow Africa (waarvan ik de medevoorzitter ben), dat de samenwerking tussen nationale overheden en meer dan honderd lokale, regionale en internationale bedrijven faciliteert om groeidoelen in de landbouw te halen. De laatste twee jaar hebben deze bedrijven meer dan 7,2 miljard dollar aan landbouwinvesteringen toegezegd.

Op hun beurt zijn de Afrikaanse regeringen en hun ontwikkelingspartners, nu ze de centrale rol herkennen die landbouw kan spelen in hun agenda’s voor economische ontwikkeling, begonnen om een drie decennia durende afname van publieke investeringen in de landbouw om te keren. Het is een feit dat landbouw de potentie heeft om de armoede twee keer zo snel te verminderen dan enige andere sector.

De impact van zulke inspanningen wordt al duidelijk op veel delen van het continent. Van Ghana tot Rwanda jagen grote landbouwinvesteringen indrukwekkende economische groei in plattelandsgebieden aan, waarbij veel banen gecreëerd worden en de armoede en honger minder wordt.

Maar deze vooruitgang blijft fragiel. Om deze in stand te houden moeten Afrikaanse regeringen zich opnieuw engageren aan de Maputo Declaration on Agriculture and Food Securityvan de Afrikaanse Unie, die een belofte inhoudt om op zijn minst 10% van hun begrotingen te bestemmen voor landbouwinvesteringen. En ze moeten boeren voorzien van de infrastructuur, energievoorzieningen en ondersteunend beleid dat ze nodig hebben om hun producten op de markt te brengen.

De communicatiesector heeft ook een sleutelrol te spelen. Mobiele technologie is al begonnen de Afrikaanse landbouwindustrie te transformeren, door boeren waardevolle informatie aan te bieden zoals marktprijzen, inputondersteuning door e-vouchers en zelfs toegang tot krediet. Veel van deze innovatieve services zijn toegankelijker voor Afrikaanse kleine boeren dan ze zijn voor hun Amerikaanse of Europese tegenhangers.

Tot slot moeten spelers uit de private sector, boerenorganisaties en groepen uit het maatschappelijk middenveld samenwerken om landbouwontwikkeling te bevorderen. De Alliance for a Green Revolution in Africa bijvoorbeeld levert zaden van hoge kwaliteit (waarvan er veel droogte-resistent zijn) aan miljoenen kleine boeren over het hele continent.

Fake news or real views Learn More

De Afrikaanse Unie heeft 2014 tot het Jaar van de Landbouw en Voedselveiligheid in Afrika uitgeroepen. Met brede actie op het gebied van beleid, investeringen en technologie kunnen Afrikaanse boeren hun productiviteit binnen vijf jaar verdubbelen. Het is tijd om de landbouwsector de kansen te geven die alle Afrikanen nodig hebben om een tijdperk van gedeelde welvaart te betreden.

Vertaling Melle Trap