0

Stop de oorlog tegen kinderen

LONDEN – Deze maand is het twintig jaar geleden dat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een rapport ontving van de vroegere minister van Onderwijs van Mozambique, Graça Machel, waarin de gevolgen van gewapende conflicten voor kinderen waren opgetekend. Nadat ze een heel patroon van systematische en doelgerichte aanvallen, inclusief moord, verkrachting en gedwongen rekrutering in gewapende groepen had gedocumenteerd, kwam Michel tot de slotsom: “Dit is een domein dat gespeend is van de meest fundamentele menselijke waarden …. Er zijn weinig grotere diepten waarin de mensheid kan zinken.”

Machel had het bij het verkeerde eind. Een generatie later boort de mensheid nóg grotere diepten van morele verdorvenheid aan. Kinderen die in conflictgebieden leven zijn op ongekende schaal doelwit van geweld, en het uitgebreide stelsel van mensenrechtenbepalingen van de VN om hen te beschermen wordt straffeloos geschonden.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

Op de twintigste verjaardag van het rapport van Machel moet de internationale gemeenschap een streep trekken en de oorlog tegen kinderen een halt toeroepen.

Die oorlog neemt vele vormen aan. In sommige gevallen zijn kinderen primaire doelwitten. Verkrachting, gedwongen huwelijken, slavernij en ontvoering zijn standaardtactieken geworden voor groepen als de Islamitische Staat in Irak en Syrië, Boko Haram in noord-Nigeria, en hun tegenhangers in Afghanistan, Pakistan en Somalië. Het vermoorden van kinderen omdat ze naar school gaan wordt gezien als een legitieme militaire strategie.

In andere gevallen worden kinderen aangevallen door zowel statelijke- als niet-statelijke partijen. In Zuid-Soedan hebben sinds de uitbraak van het conflict in 2013 regerings- en rebellentroepen kinderen vermoord en verkracht, en in gewapende groepen opgenomen. Deze aanvallen zijn zó wreed, systematisch en wijdverbreid dat het zeer waarschijnlijk lijkt dat ze het hoogste niveau van politieke goedkeuring genieten. En volgens een rapport van de Mensenrechtenraad van de VN, dat eerder dit jaar verscheen, zijn de troepen van de Zuid-Soedanese regering inderdaad zwaar betrokken geweest bij dergelijke activiteiten, wat kan verklaren waarom niemand ter verantwoording is geroepen voor de moord op 130 kinderen in mei 2015 in Unity State.

Kinderen zijn ook 'collateral damage' (onbedoelde slachtoffers), iets wat het gevolg is van de meedogenloze erosie van de wetten en normen die zijn bedoeld om burgers in conflictgebieden te beschermen. In Syrië zijn kinderen in Aleppo, Homs en andere steden door regeringstroepen bestookt met vatenbommen en gas, waardoor het internationaal recht met voeten getreden werd. De onschendbaarheid van scholen en gezondheidscentra is een dode letter: ruim 25% van alle scholen in Syrië is verwoest of tot sluiting gedwongen.

Politieke leiders in Saoedi-Arabië beschouwen de Geneefse Conventie, de juridische peiler onder de bescherming van burgers, duidelijk als irrelevant. In augustus werd bij een Saoedische luchtaanval op een buitenwijk van Saada, Jemen, een school geraakt, waarbij tien kinderen omkwamen. Dit is slechts één voorbeeld van een bredere trend van het aanvallen van scholen, gezondheidscentra en markten. Het afgelopen jaar heeft de door de Saoedi's geleide coalitie in Jemen vier gezondheidscentra getroffen die werden gesteund door de niet-gouvernementele organisatie Artsen Zonder Grenzen.

Het huidige geweld tegen kinderen is ver verwijderd van wat Machel zich twintig jaar geleden voorstelde. Op grond van haar aanbevelingen stelde de Algemene Vergadering in 1997 een Speciale Vertegenwoordiger voor Kinderen en Gewapende Conflicten aan, om te identificeren welke partijen bij conflicten verantwoordelijk zijn voor aanhoudende en buitensporige schendingen, en daarover verslag uit te brengen aan de Secretaris-Generaal.

De speciaal vertegenwoordiger houdt zes soorten schendingen van de rechten van kinderen bij: moord en verminking, seksueel geweld, militaire rekrutering, aanvallen op scholen en gezondheidscentra, ontvoering en miskenning van humanitaire hulp. Al deze schendingen zijn in strijd met het internationaal recht, inclusief de Geneefse Conventie van 1949, die vergt dat partijen bij een conflict burgers beschermen en ongehinderde toegang tot humanitaire hulp verlenen, en de Conventie over de Rechten van het Kind, 's werelds meest algemeen geratificeerde mensenrechtenverdrag, dat voorziet in een samenhangende lijst kinderrechten.

Geweld tegen kinderen blijft voortbestaan, niet vanwege een tekort aan rechten, maar door wat Eva Svoboda van het Overseas Development Institute omschrijft als een nalevingscrisis. De internationale gemeenschap slaagt er niet in de wetten, normen en regels overeind te houden die geciviliseerde standaarden definiëren. Om het bot te stellen: het vermoorden, verminken en terroriseren van kinderen is een kostenvrije onderneming geworden.

Deze nalevingscrisis begint aan de top van het VN-systeem en sijpelt via de Veiligheidsraad door naar de Algemene Vergadering en de regeringen van de lidstaten.

Neem de Saoedische campagne in Jemen. Eerder dit jaar werd Saoedi-Arabië op de “list of shame” van de secretaris-generaal van de VN gezet wegens het bombarderen van civiele doelen in Jemen en het doden van kinderen. In juni was het land echter weer van de lijst verwijderd na intensief gelobby van de Saoedische regering en haar wapens leverende Amerikaanse en Europese bondgenoten. Ongeacht de bedoelingen van deze bondgenoten was de boodschap die zij verzonden duidelijk: het beschermen van lucratieve wapendeals is belangrijker dan het beschermen van de rechten van kinderen.

De eindeloze cyclus van het rapporteren van schendingen van de kinderrechten dreigt een kolderieke aangelegenheid te worden. Terwijl het kantoor van de speciale vertegenwoordiger de aanvallen op kinderen op uitmuntende wijze aan de kaak heeft gesteld – en in sommige gevallen de vrijlating van kindsoldaten heeft bedongen – zijn de straffen bij lange na niet streng genoeg.

Nu de wereldleiders deze maand in New York bijeenkomen voor de 71e zitting van de Algemene Vergadering is het tijd de waarden te herbevestigen die ten grondslag liggen aan de mensenrechtenbepalingen van de VN. De enige manier om een einde te maken aan de straffeloosheid bij vreselijke misdaden tegen kinderen is het afdwingen van echte aansprakelijkheid – en het voor de rechter brengen van de daders.

Op z'n minst zouden instellingen als het Internationaal Strafhof in Den Haag en het Afrikaanse Gerechtshof voor het Mensen- en Volkerenrecht veel nauwer moeten samenwerken met de speciale vertegenwoordiger van de VN. Maar de omvang van het probleem is zó groot, en de cultuur van straffeloosheid zó diepgeworteld, dat stoutmoediger initiatieven wellicht nodig zijn. Gezien het falen van de bestaande instellingen kan het tijd zijn om een nieuwe op te richten – een Internationaal Strafhof voor Kinderen, met de bevoegdheid om statelijke en niet-statelijke partijen te vervolgen wegens oorlogsmisdaden tegen kinderen.

Fake news or real views Learn More

We hebben collectief toegestaan dat de mensenrechtenbepalingen irrelevante papieren tijgers zijn geworden. Maar als er één zaak is die een verdeelde wereld op één lijn zou kunnen krijgen, is het de bescherming van kinderen in oorlogsgebieden.

Vertaling: Menno Grootveld