1

Een economische gids voor oorlog en vrede

NEW YORK – De kranten staan vandaag de dag bol van de verhalen over conflicten: of het nu de burgeroorlog in Syrië is, de straatgevechten in Oekraïne, terrorisme in Nigeria of politie-ingrijpen in Brazilië, de gruwelijke directheid van het geweld is maar al te duidelijk. Maar hoewel de commentatoren het hebben over geostrategische overwegingen, afschrikking, etnische strijd en het leed van gewone mensen die daardoor worden getroffen, komt het zelden voor dat er nuchter wordt gesproken over een ander cruciaal aspect – de economische kosten van al die conflicten.

Het geweld kent een stevig prijskaartje. De mondiale kosten van het in de hand houden van het geweld of het omgaan met de gevolgen ervan hebben in 2012 de verbijsterende omvang van $9,5 bln (11% van het mondiale bbp) bereikt. Dat is ruim twee maal de omvang van de mondiale landbouwsector. De totale uitgaven aan de buitenlandse hulp verbleken hierbij.

Gezien deze enorme bedragen is het van cruciaal belang dat beleidsmakers op de juiste manier analyseren waar en hoe dit geld wordt uitgegeven, en manieren bedenken om het totaalbedrag terug te dringen. Helaas wordt zelden serieuze aandacht aan deze vragen geschonken. In grote mate komt dit doordat militaire campagnes gewoonlijk worden gemotiveerd door geostrategische zorgen en niet door financiële logica. Hoewel tegenstanders van de oorlog in Irak de Verenigde Staten ervan betichten de olievelden van het land te begeren, was de campagne in economisch opzicht op z'n minst geen succes. De Vietnamoorlog en andere conflicten waren eveneens financiële rampen.

Soortgelijke twijfels omringen de bestedingen in vredestijd. Je kunt bijvoorbeeld vraagtekens plaatsen bij de financiële logica van het recente besluit van Australië om $24 mrd te besteden aan de aankoop van met zware ontwikkelingsproblemen kampende Joint Strike Fighters, terwijl het land tegelijkertijd wordt voorbereid op de zwaarste bezuinigingen sinds tientallen jaren.