2

Op welke plekken moet vaccinatie nog bevorderd worden?

KARACHI/GANDHIDHAM-GUJARAT – Nu zich uitbraken van de mazelen in Europa en het Middenwesten van de Verenigde Staten voordoen, en studenten in de VS met hersenvliesontsteking besmet raken, doen zorgexperts iets wat ze anno 2017 nooit hadden verwacht te moeten doen: mensen in ontwikkelde landen eraan herinneren dat vaccinaties mensenlevens redden.

Wellicht zijn vaccins slachtoffer van hun eigen succes geworden: ze werken zo goed in het beschermen tegen bepaalde ziekten dat velen in het Westen zijn vergeten hoe vernietigend vermijdbare ziekten kunnen zijn. Met de recente uitbraken in de VS en Europa worden ouders er aan herinnerd dat het niet vaccineren van hun kinderen een dodelijke gok is.

Helaas hoeven ouders in veel andere delen van de wereld, vooral in Zuid-Azië, er niet aan herinnerd te worden dat immunisatie levens redt. Wat zij nodig hebben is toegang tot vaccins.

Uitbraken van te voorkomen ziekten zijn, zo zeldzaam als ze in het Westen zijn, in een regio die thuis is van het grootste aantal niet gevaccineerde kinderen ter wereld maar al te alledaags. In de vroege jaren tachtig verloor één van ons bijna een baby aan bacteriële hersenvliesontsteking omdat er op dat moment in Pakistan geen vaccin beschikbaar was. Het jongetje herstelde volledig, maar alleen dankzij een vroege diagnose en zorg in een vooraanstaand ziekenhuis, wat voor veel ouders in Pakistan buiten bereik ligt. De broertjes en zusjes van de jongen werden later ook gevaccineerd, maar slechts nadat in de VS voorraden van het vaccin werden bemachtigd en persoonlijk teruggebracht naar Pakistan.

Gelukkig zijn zulke inspanningen vandaag de dag grotendeels overbodig. Gemiddeld 90% van de kinderen in Zuid-Azië wordt nu gevaccineerd tegen vermijdbare ziekten zoals tetanus, difterie, en kinkhoest, en het aantal zuigelingen beschermd tegen hepatitis B is de afgelopen tien jaar met bijna 60% toegenomen. Bovendien werden zes landen in de regio in 2014 na uitgebreide vaccinatiecampagnes poliovrij verklaard. Alleen zij die in gemarginaliseerde en afgelegen gebieden wonen worden nog steeds niet gevaccineerd tegen polio, meestal door lokale twijfel en weigerachtigheid.

Bij elkaar opgeteld betekenen deze opmerkelijke getallen niet minder dan een wonder voor de volksgezondheid. Maar er lijden nog steeds te veel kinderen onnodig. De net besloten Wereld Immunisatie Week (24 tot 30 april) zou ons moeten aanmoedigen om onze inspanningen om de miljoenen kinderen in Zuid-Azië die nog steeds onbeschermd zijn tegen vermijdbare ziekten te vaccineren te verdubbelen.

Wereldwijd sterven er elke minuut meer dan elf kinderen onder de vijf door te voorkomen ziekten, waarvan velen in Zuid-Azië. Ondanks de vooruitgang in de regio blijft één op vier kinderen onbeschermd tegen ziekten zoals mazelen en hepatitis, en die getallen liggen zelfs nog hoger voor grote moordenaars zoals longontsteking en hersenvliesontsteking. Als resultaat hiervan is het sterftecijfer voor kinderen in Zuid-Azië momenteel bijna twee maal zo hoog als het vijftig jaar geleden in de VS was.

We beschikken over de middelen om deze tekortkomingen aan te pakken en te garanderen dat er geen enkel kind onnodig sterft aan een ziekte die door vaccinatie voorkomen had kunnen worden. Om hier echter in te slagen moeten er verschillende obstakels uit de weg geruimd worden.

Ten eerste moeten we de systematische zwakheid van de onderontwikkelde zorgsystemen in de regio oplossen door de training voor zorgwerkers te verbeteren, een goede opslag en transport van vaccins te verzekeren, en door effectieve manieren om ze aan te bieden te ontwikkelen. Deze verbeteringen, samen met het effectiever delen van informatie binnen de medische wereld, zijn cruciaal voor een betere planning alsmede aansprakelijkheid.

Ten tweede moeten we actief de groeiende anti-vaccinatielobby confronteren, die dreigt de vooruitgang geboekt in de afgelopen jaren ongedaan te maken. Deze groepen verspreiden leugens over de veiligheid van vaccins die er toe kunnen leiden dat ouders hun kinderen onbeschermd laten. Niet vaccineren brengt niet alleen de gezondheid van individuele kinderen in gevaar; het vergoot ook de kans op uitbraken die de gezondheid van hele gemeenschappen op het spel zetten.

Tenslotte moeten we landen in de regio blijven aanmoedigen om de dekkingsgraad van vaccins te vergroten, vooral met nieuwe vaccins die ook bewezen hebben te beschermen tegen longontsteking en diarree, de twee grootste besmettelijke kindermoordenaars.

Er worden al positieve stappen genomen om deze doelen te realiseren. In Pakistan bijvoorbeeld hebben functionarissen in de Punjab-provincie die zo hopen een miljoen kinderen te beschermen tegen een algemene vorm van diarree onlangs het rotavirus-vaccin geïntroduceerd. In buurland India zijn er sinds de lancering van een initiatief om de dekking van het rotavirus-vaccin in tien staten uit te breiden bijna vier miljoen kinderen gevaccineerd, en het wordt verwacht 13 miljoen kinderen te hebben bereikt in het laatste kwartaal van 2017.

Er moet in beide landen nog veel gebeuren. In India worden er jaarlijks nog dertien miljoen kinderen niet bereikt met het rotavirus-vaccin; in Pakistan blijven jaarlijks vijf miljoen kinderen ongevaccineerd. Maar met hulp van Gavi, the Vaccine Alliance worden er steeds meer vaccins naar de armste gemeenschappen ter wereld gedirigeerd door middel van financiering, training, en manier van aanbod. Zorgambtenaren waar dan ook kunnen leren van de vooruitgang geboekt in deze landen en deze repliceren.

We staan op een keerpunt in de beweging naar mondiale vaccinatie. Als pediatrische professionals die hun leven hebben gewijd aan het beschermen van kinderen tegen vermijdbare ziekten geloven wij dat het binnen het vermogen van de wereld ligt om dit nodeloos lijden te stoppen. Vaccins zijn een bewezen gereedschap voor het verbeteren van de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Te garanderen dat kinderen hier toegang toe hebben is een haalbare doelstelling voor de volksgezondheid waar ouders en kinderartsen wereldwijd zich achter zouden moeten scharen.

Vertaling Melle Trap