30

Poetin onder vuur

STANFORD – Als je de internationale pers volgt zou je denken dat de Russische president Vladimir Poetin twee goede jaren achter de rug heeft. Zijn campagne in Oekraïne heeft zijn voornaamste doelen grotendeels bereikt; Rusland heeft controle over de Krim afgedwongen en grote delen van de rest van het land gedestabiliseerd. De dalende olieprijzen hebben qua Russische financiën dan wel een slagveld aangericht, maar tot nu toe lijkt de populariteit van Poetin onaangetast.

Maar een lange reeks van weinig opgemerkte juridische nederlagen zou wel eens grote impact op het lot van Poetin kunnen gaan hebben. In 2014 veroordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) Rusland bijvoorbeeld 129 keer, en in januari ontnam de Raad van Europa Rusland zijn stemrecht vanwege schendingen van het internationaal recht. Nu deze veroordelingen zich opstapelen, beginnen ze een serieuze dreiging te worden voor de Russische internationale positie, financiële gezondheid, en voor Poetin zelf.

Deze uitspraken zijn niet louter symbolisch. In juli 2014 verordonneerde het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag Rusland om 50 miljard dollar te betalen aan voormalige aandeelhouders van oliefirma Yukos, vanwege het illegaal bankroet laten gaan van het bedrijf en het wegsluizen van de activa naar Rosneft, een staatsbedrijf. Yukos werd op zijn hoogtepunt in 2003 gewaardeerd op 30 miljard dollar. Deze uitspraak is de grootste ooit toegekend door het Hof van Arbitrage, en er kan geen beroep aangetekend worden. Frankrijk en België zijn al begonnen beslag te leggen op Russische eigendommen om de uitspraak te bekrachtigen.

In een afzonderlijke zaak in juni 2014 verplichtte de EHRM Rusland om aandeelhouders van Yukos meer dan 2 miljard dollar te betalen ‘met betrekking tot geleden geldelijke schade’. Dit vonnis was ook in de geschiedenis van dit hof het hoogste ooit. Rusland, dat midden in een liquiditeitscrisis zit, zal zulke bedragen met moeite kunnen ophoesten. Maar hier echter niet aan tegemoet te komen zou toekomstige buitenlandse investeringen op het spel kunnen zetten.