5

Ruslands flirt met het fascisme

MOSKOU – Westerse beleidsmakers hebben de afgelopen jaren moeite gehad het Russische politieke systeem te categoriseren, en hebben vaak hun toevlucht genomen tot vage termen als “illiberale democratie” of “autoritarisme.”

Op z'n minst moet het Russische systeem worden gekarakteriseerd als proto-fascistisch – minder uitgesproken dan de Europese fascistische staten in de jaren twintig en dertig, maar nog steeds met kernelementen van deze regimes. Daartoe behoren onder meer de structuur van de Russische politieke economie; de idealisering van de staat als bron van morele autoriteit; en Ruslands bijzondere mix van internationale betrekkingen.

In The Anatomy of Fascism schrijft historicus Robert O. Paxton van de Columbia Universiteit dat:

“Het fascisme kan worden gedefinieerd als een vorm van politiek gedrag, gemarkeerd door een obsessieve preoccupatie met de neergang van de gemeenschap, vernedering, of slachtofferschap, en door compenserende cultussen van eenheid, energie en zuiverheid, waarin een partij met een massabasis van toegewijde nationalistische militanten, werkend in een ongemakkelijke maar effectieve samenspraak met traditionele elites, democratische vrijheden opgeeft, en met bevrijdend geweld en zonder ethische of wettelijke beperkingen doelen van interne zuivering en externe expansie nastreeft.”