Het irrelevante bezuinigingsdebat in Europa

BRUSSEL – Het meest zichtbare symptoom van de crisis in de eurozone bestaat uit de hoge en wisselende risicopremies die de periferielanden nu moeten betalen over hun staatsschulden. Bovendien duidt een invloedrijke verhandeling van de Amerikaanse economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff erop dat de economische groei scherp daalt als de staatsschuld van een land uitkomt boven de 90% van het bruto binnenlands product (bbp). Het beleidsvoorschrift voor het oplossen van de crisis lijkt dus simpel: bezuinigen. De begrotingstekorten moeten omlaag om het schuldenniveau te kunnen verlagen.

Maar het debat over de bezuinigingen en de kosten van de hoge staatsschulden gaat voorbij aan een belangrijk punt: de schulden aan het buitenland verschillen van de schulden aan de eigen inwoners. Buitenlanders kunnen niet stemmen voor hogere belastingen of lagere overheidsuitgaven om de schulden te kunnen aflossen. Bovendien leidt een hogere rente of risicopremie in het geval van binnenlandse schulden louter tot méér herverdeling in het land zelf (van de belastingbetalers naar de obligatiehouders). In het geval van schulden aan buitenlanders zal een hogere rente daarentegen leiden tot welvaartsverlies voor het land als geheel, omdat de overheid middelen aan het buitenland moet overdragen, waarvoor doorgaans een combinatie nodig is van een neerwaartse aanpassing van de wisselkoers en een verlaging van de binnenlandse bestedingen.

Dit onderscheid tussen buitenlandse en binnenlandse schulden is vooral belangrijk in de context van de eurocrisis, omdat de landen van de eurozone hun munt niet kunnen devalueren om de export te verhogen als dit nodig is om de buitenlandse schulden af te lossen. En alle bewijzen duiden erop dat de eurocrisis niet echt over staatsschulden gaat, maar over de schulden aan het buitenland.

To continue reading, please log in or enter your email address.

Registration is quick and easy and requires only your email address. If you already have an account with us, please log in. Or subscribe now for unlimited access.


Log in

  1. Television sets showing a news report on Xi Jinping's speech Anthony Wallace/Getty Images

    Empowering China’s New Miracle Workers

    China’s success in the next five years will depend largely on how well the government manages the tensions underlying its complex agenda. In particular, China’s leaders will need to balance a muscular Communist Party, setting standards and protecting the public interest, with an empowered market, driving the economy into the future.

  2. United States Supreme Court Hisham Ibrahim/Getty Images

    The Sovereignty that Really Matters

    The preference of some countries to isolate themselves within their borders is anachronistic and self-defeating, but it would be a serious mistake for others, fearing contagion, to respond by imposing strict isolation. Even in states that have succumbed to reductionist discourses, much of the population has not.

  3.  The price of Euro and US dollars Daniel Leal Olivas/Getty Images

    Resurrecting Creditor Adjustment

    When the Bretton Woods Agreement was hashed out in 1944, it was agreed that countries with current-account deficits should be able to limit temporarily purchases of goods from countries running surpluses. In the ensuing 73 years, the so-called "scarce-currency clause" has been largely forgotten; but it may be time to bring it back.

  4. Leaders of the Russian Revolution in Red Square Keystone France/Getty Images

    Trump’s Republican Collaborators

    Republican leaders have a choice: they can either continue to collaborate with President Donald Trump, thereby courting disaster, or they can renounce him, finally putting their country’s democracy ahead of loyalty to their party tribe. They are hardly the first politicians to face such a decision.

  5. Angela Merkel, Theresa May and Emmanuel Macron John Thys/Getty Images

    How Money Could Unblock the Brexit Talks

    With talks on the UK's withdrawal from the EU stalled, negotiators should shift to the temporary “transition” Prime Minister Theresa May officially requested last month. Above all, the negotiators should focus immediately on the British budget contributions that will be required to make an orderly transition possible.

  6. Ksenia Sobchak Mladlen Antonov/Getty Images

    Is Vladimir Putin Losing His Grip?

    In recent decades, as President Vladimir Putin has entrenched his authority, Russia has seemed to be moving backward socially and economically. But while the Kremlin knows that it must reverse this trajectory, genuine reform would be incompatible with the kleptocratic character of Putin’s regime.

  7. Right-wing parties hold conference Thomas Lohnes/Getty Images

    Rage Against the Elites

    • With the advantage of hindsight, four recent books bring to bear diverse perspectives on the West’s current populist moment. 
    • Taken together, they help us to understand what that moment is and how it arrived, while reminding us that history is contingent, not inevitable

    Global Bookmark

    Distinguished thinkers review the world’s most important new books on politics, economics, and international affairs.

  8. Treasury Secretary Steven Mnuchin Bill Clark/Getty Images

    Don’t Bank on Bankruptcy for Banks

    As a part of their efforts to roll back the 2010 Dodd-Frank Act, congressional Republicans have approved a measure that would have courts, rather than regulators, oversee megabank bankruptcies. It is now up to the Trump administration to decide if it wants to set the stage for a repeat of the Lehman Brothers collapse in 2008.