1

Een nieuwe kijk op de gezondheidszorg

NEW YORK – Traditionele gezondheidszorgsystemen worden geconfronteerd met problemen. In de OESO domineren kostbare ziekenhuizen en klinieken de gezondheidszorgdiensten, en in de Verenigde Staten nemen deze zelfs 97% van de uitgaven aan gezondheidszorg voor hun rekening. Deze systemen hebben het moeilijk in het licht van de bezuinigingen, de publieke vraag naar hogere kwaliteit en de overdreven verwachtingen.

Maar er is een ander systeem, dat alom in praktijk wordt gebracht in armere landen die zich geen westerse ziekenhuizen kunnen veroorloven. Dit systeem is gericht op het bieden van gezondheidszorg via gemeenschapsvoorzieningen. We hebben beide benaderingen nodig; en het is nodig dat ze samenwerken. De groeiende kloof tussen belofte en werkelijkheid van de gezondheidszorg heeft – zowel in de ontwikkelde als in de ontwikkelingslanden – ruimte geschapen voor nieuwe spelers die zich meer bezighouden met sociaal gedrag dan met biologie.

Chicago Pollution

Climate Change in the Trumpocene Age

Bo Lidegaard argues that the US president-elect’s ability to derail global progress toward a green economy is more limited than many believe.

In zijn invloedrijke artikel uit 1996 in de Harvard Business Review heeft W. Brian Arthur de belangrijke verschillen opgesomd tussen een gezondheidszorgsysteem dat wordt gedefinieerd door planning, hiërarchie en controle, en een systeem dat wordt gekenmerkt door observatie, positionering en een platte organisatiestructuur. Het eerste type, zo betoogde hij, houdt zich bezig met materialen, processen en optimalisering. Het is vooral gericht op het verschaffen van toegang tot medische zorg, en heeft doorgaans te kampen met teruglopende opbrengsten.

Het tweede soort systeem is daarentegen een genetwerkte wereld van psychologische, cognitieve en adaptieve elementen. Het kan de opbrengsten verhogen dankzij zijn wendbare structuur en zijn vermogen om in diverse, lokaal gedefinieerde behoeften te voorzien. Het wordt niet gedreven door de belangen van één specifieke sector en het vult de dure gezondheidszorgsystemen eerder aan dan dat het ermee concurreert. Het geeft voorrang aan welzijn en gezond gedrag, en aan de manier waarop keuzen in de zorg worden gemaakt.

De laatstgenoemde aanpak is vooral relevant als het gaat om hartziekten, hypertensie en diabetes, aandoeningen die een weerspiegeling vormen van het individuele gedrag, de fysieke context en sociaal-economische factoren.

Neem diabetes. Een paar grote farmaceutische bedrijven leveren strijd om een vastomlijnde groep diabetici via het aanbieden van nieuwe formules die leiden tot marginale verbeteringen van de bloedsuikerspiegel, concurrerende prijsstellingen en strategische bondgenootschappen met verzekeraars en gezondheidszorgaanbieders. Deze gevestigde bedrijven zijn vooral geïnteresseerd in het verdedigen van hun marktpositie. Hun activiteiten strekken zich niet uit tot het helpen van de honderden miljoenen mensen met obesitas die het risico lopen diabetespatiënt te worden, of tot degenen die slecht reageren op de bestaande behandelingen.

Maar de sleutel tot een goed leven met diabetes is gelegen in een voedzaam dieet, een actieve levensstijl, sociale steun en een vorm van coaching die is afgestemd op ieders persoonlijke omstandigheden. Deze basisformule vormt ook de grondslag van pogingen om diabetes en de meeste andere chronische ziekten te voorkomen. Gezonde mensen hebben er ook baat bij.

De traditionele medische zorg is slechts verantwoordelijk voor een klein deel (misschien 20%) van onze levenskwaliteit en levensverwachting, terwijl de rest daarvan wordt bepaald door gezond gedrag, sociaal-economische factoren en de fysieke omgeving. Door de omvang van de mondiale epidemie van chronische ziekten moeten we ons wel bezig houden met deze 80%. Dat kan niet alleen aan traditionele gezondheidszorgorganisaties worden overgelaten.

Veel succesvolle initiatieven, gebouwd op een bestaande sociale infrastructuur, lossen bekende gezondheidszorgproblemen op en leggen zelfs nieuwe problemen bloot. Tot de voorbeelden van deze nieuwe aanpak behoren technologiebedrijven als Omada Health, die op maat gesneden online gezondheidszorgadviezen leveren aan mensen die het risico lopen diabetes te krijgen; sociale ondernemingen, zoals de Grameen Bank, die goedkope systemen voor primaire zorg toevoegt aan zijn netwerk van microleningen; en de One Million Community Health Worker Campaign, die gewone burgers leert hoe ze zorg moeten bieden in hun eigen gemeenschappen, op basis van ervaringen die zijn opgedaan met soortgelijke modellen in Ethiopië, Rwanda en elders in het ten zuiden van de Sahara gelegen deel van Afrika.

Zulke gezondheidszorginitiatieven kunnen op praktische wijze worden versneld. Om te beginnen moeten de nationale uitgaven aan de gezondheidszorg in de OESO-landen afzien van hun vrijwel exclusieve focus op de medische zorg en moeten nieuwkomers worden verwelkomd die verbeteringen in de gezondheidszorg teweeg kunnen brengen. Bovendien moeten deze nieuwkomers toegang hebben tot de dure data- en financiële infrastructuur van traditionele gezondheidszorgsystemen. Artsen en verpleegsters moeten worden aangemoedigd samen te werken met nieuwe gezondheidszorgaanbieders teneinde externe belanghebbenden erbij te betrekken, zoals scholen, voedselbedrijven, financiële firma's en sociale diensten. Tenslotte is er meer steun nodig voor gemeenschapsgroepen en op families gerichte initiatieven die mensen helpen die naar een betere gezondheid streven.

De westerse gezondheidszorgautoriteiten zijn zich van deze ontwikkelingen bewust. De Britse National Health Service in Wales experimenteert bijvoorbeeld met gemeenschapspraktijken die lijken op het type dat in Brazilië gangbaar is. New York City, geïnspireerd door Afrikaanse gezondheidszorgnetwerken, breidt zijn netwerken voor gemeenschapszorg uit om de diverse los van elkaar opererende diensten van de stad met elkaar te verbinden.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de belofte van de traditionele gezondheidszorg altijd dwingend zal blijven zolang de technologische vooruitgang de gezondheidszorginfrastructuur en het dienstenaanbod zal blijven aanvullen. Niettemin kan er veel worden opgestoken van een nieuwe generatie gezondheidszorgdeskundigen, die begrijpt hoe individuen beslissingen nemen, hoe collectieve actie een gezondere omgeving kan scheppen en hoe een goede gezondheid de sleutel kan zijn tot een beter leven.

Fake news or real views Learn More

Tenslotte biedt de nieuwe wereld van de gezondheidszorg ongelimiteerde mogelijkheden, omdat de grenzen ervan worden bepaald door waar we leven, werken en spelen, zodat we allemaal gezondheidszorgdeskundigen en -innovators kunnen worden. Uiteindelijk zal de strijd tegen chronische ziekten thuis worden gewonnen of verloren.

Vertaling: Menno Grootveld