35

Mondiale ‘ground zero’ in Azië

NEW YORKHet grootste geopolitieke gevaar van onze tijd is niet een conflict tussen Israël en Iran over zijn nucleaire proliferatie. Het is ook niet risico van voortdurende wanorde in de gordel van instabiliteit die nu helemaal van de Maghreb tot aan het Hindoekoesj Gebergte loopt. En het is zelfs niet het gevaar van een tweede Koude Oorlog tussen Rusland en het Westen, naar aanleiding van Oekraïne.

Dit zijn natuurlijk allemaal ernstige gevaren. Maar geen daarvan is zo ernstig als de uitdaging hoe het vredelievende karakter van de opkomst van China te handhaven. Het is daarom bijzonder verontrustend om Japanse en Chinese hoge ambtenaren en analisten de bilaterale verhouding tussen de landen te horen vergelijken met die tussen Engeland en Duitsland aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog.

De ruzies tussen China en verscheidene buurlanden over betwiste eilanden en maritieme aanspraken (te beginnen met het conflict met Japan) zijn slechts het topje van de ijsberg. Wanneer China een nog belangrijker economische macht wordt, zal het land voor de import van energie en andere grondstoffen en goederen in toenemende mate afhankelijk worden van scheepvaartroutes. Dit impliceert de noodzaak tot ontwikkeling van een oceaanmacht om te verzekeren dat de Chinese economie niet afgeknepen kan worden door een zeeblokkade.

Maar wat China beschouwt als een defensieve noodzaak, kan door zijn buurlanden en de VS beschouwd worden als agressief en expansief gedrag. En wat de VS en hun Aziatische bondgenoten als defensieve noodzaak zien – namelijk het opbouwen van meer militaire capaciteit in de regio als antwoord op China’s opkomst – kan door China worden opgevat als een agressieve poging om het land aan banden te leggen.