Skip to main content

Cookies and Privacy

We use cookies to improve your experience on our website. To find out more, read our updated Cookie policy, Privacy policy and Terms & Conditions

gotmark1_Sen Li_Getty Images_hongkong Sen Li/Getty Images

De wereld en de VN moeten de bevolkingsgroei terugdringen

GOTHENBURG/LONDEN – Op 24 en 25 september zullen de wereldleiders bijeenkomen bij de Verenigde Naties in New York om de vooruitgang te beoordelen op weg naar de 2030 Agenda en zijn 17 Sustainable Development Goals (SDGs, Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen). De SDGs, die ten doel hebben “een einde te maken aan de armoede, de planeet te beschermen, en voorspoed voor allen te verzekeren,” zijn prijzenswaardig, en vatten het soort wereld samen die velen van ons in 2030 willen zien. Maar als deze visie enige kans van slagen wil hebben, moeten overheden daar nu een achttiende doel aan toevoegen: “Temper de bevolkingsgroei.”

De problemen waar de mensheid vandaag de dag voor staat vloeien grotendeels voort uit overconsumptie en overbevolking. Maar beleidsmakers slagen er vaak niet in deze twee factoren samen te beoordelen, en negeren meestal de bevolkingsgroei in het bijzonder.

De algehele menselijke impact op het mondiale klimaat is het product van de bevolkingsomvang en de gemiddelde consumptie per hoofd van de bevolking. Het Intergovernmental Panel on Climate Change van de VN heeft geconcludeerd dat bevolkingsgroei en economische (consumptie)groei de twee voornaamste oorzaken van de opwarming van de aarde zijn. De consumptie van grondstoffen per hoofd van de bevolking en de broeikasgasemissies zijn het hoogst in de ontwikkelde economieën, terwijl de snelle bevolkingsgroei in de ontwikkelingslanden bijdraagt aan het verlies van bossen en biodiversiteit.

Toen regeringen de SDGs in 2015 aanvaardden, waren veel deskundigen verrast door het gebrek aan aandacht voor de bevolkingsgroei. Demograaf Joseph Chamie, een voormalige directeur van de Bevolkingsdivisie van de VN, gaf uitdrukking aan zijn zorg dat de VN het probleem negeerden. Partha Dasgupta, een econoom van de Universiteit van Cambridge, en zijn mede-auteurs waren het hiermee eens en betoogden dat deze omissie “een punt van publieke zorg” zou moeten zijn. Recenter heeft demograaf Massimo Livi Bacci van de Universiteit van Florence geschreven dat “bevolkingsomvang … irrelevant is geworden voor de duurzaamheid van de ontwikkeling, ondanks bewijzen van het tegendeel.”

Tussen 1960 en 2000 is de wereldbevolking verdubbeld van drie miljard naar zes miljard mensen. Deze groei heeft geleid tot meer vervuiling van land, meren, rivieren en oceanen, evenals tot stedelijke overbevolking en een grotere vraag naar landbouwgrond en schoon drinkwater (waardoor op hun beurt natuurlijke ecosystemen extra worden belast). Ondanks aanzienlijke technische vooruitgang op het gebied van de landbouw hebben hongersnoden in deze periode miljoenen mensen gedood. En de snelle bevolkingsgroei in de ontwikkelingslanden heeft arme mensen blootgesteld aan grotere risico's om dood te gaan, gewond te raken of ziek te worden, als gevolg van vervuiling, overstromingen, droogtes en andere rampen.

Er zijn nu 7,7 miljard mensen op aarde. De VN voorspellen dat dit aantal in 2100 zal stijgen naar 11 miljard (en dit veronderstelt al een gestage daling van het geboortecijfer in veel landen, waardoor de bevolkingsaanwas wordt afgezwakt). Een bevolkingsgroei op deze schaal zal voor nog meer vervuiling zorgen, een verdubbeling vergen van de mondiale voedselproductie onder moeilijke omstandigheden (waaronder klimaatontwrichting) en ertoe leiden dat meer mensen de gevolgen ondervinden van conflicten en hongersnoden.

Subscribe now
ps subscription image no tote bag no discount

Subscribe now

Subscribe today and get unlimited access to OnPoint, the Big Picture, the PS archive of more than 14,000 commentaries, and our annual magazine, for less than $2 a week.

SUBSCRIBE

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er heel veel noodzakelijk onderzoek is gedaan naar de vraag hoe de wereld miljarden extra mensen kan accommoderen, in termen van vervuiling, landbouw, energiebesparing en klimaatverandering. Maar bij dergelijk onderzoek worden de voordelen van het terugdringen van nog meer bevolkingsgroei niet gekwantificeerd – een cruciale tekortkoming.

Hoewel veel onderzoekers en beleidsmakers een snel stijgende wereldbevolking als onvermijdelijk lijken te beschouwen, onderkennen gewone burgers de serieuze problemen en risico's die dit met zich mee zal brengen. In een onderzoek uit 2014 van de Global Challenges Foundation blijkt dat een meerderheid van negenduizend respondenten in negen landen (de Verenigde Staten, Brazilië, Zuid-Afrika, Duitsland, Polen, Zweden, India, Rusland en China) de bevolkingsgroei beschouwt als een feitelijke of mogelijk toekomstige bedreiging voor de mensheid. In hetzelfde jaar bleek uit een onderzoek van het Pew Research Center dat 82% van de Amerikaanse wetenschappers de groeiende wereldbevolking als een groot probleem ziet omdat “er niet genoeg voedsel en grondstoffen zullen zijn.”

Maar de grote stijging van de wereldbevolking die deze eeuw wordt verwacht is vermijdbaar. De omvang van de wereldbevolking in 2100 kan nu worden beïnvloed door internationale discussies, overheidsprogramma's en individuele keuzes.

In specifiekere zin zou een extra SDG om de bevolkingsgroei te temperen de financiering van een vrijwillige, op rechten gebaseerde gezinsplanning bevorderen. Deze aanpak heeft een bewezen track record van succes, niet alleen als het gaat om het snel terugdringen van het geboortecijfer, maar ook als het gaat om het stimuleren van de empowerment van vrouwen en het aanjagen van de economische vooruitgang. Er zijn geen gedwongen bevolkingsgroeibeperkingsmaatregelen nodig. Een breder bewustzijn van het verband tussen gezingsomvang en ecologische duurzaamheid kan ouders helpen de voordelen te onderkennen van het krijgen van minder kinderen.

Het is duidelijk dat de bevolkingsgroei niet in één klap kan worden stopgezet, noch op realistische wijze tegen het jaar 2030. Maar we kunnen tegen die tijd wel in alle landen trends in de richting van een bevolkingspiek en daaropvolgende krimp verwezenlijken. Dit omvat niet alleen de ontwikkelingslanden, waar de bevolkingsgroei de veiligheid bedreigt, maar ook de rijke landen met grote ecologische voetafdrukken, waar een bevolkingsteruggang en de voordelen ervan worden betwist op grond van een slecht gefundeerde angst voor demografische vergrijzing.

Voortplantingsrechten en gezinsplanning worden zowel in SDG3 (goede gezondheid en welzijn) als SDG5 (gendergelijkheid) genoemd, maar geen van beide doelen mikt er expliciet op de bevolkingsgroei terug te dringen. Zoals het er nu voor staat, impliceren de SDGs dat er niet langer behoefte zou zijn aan het beteugelen van de bevolkingsgroei, ook al ondermijnt die de meeste van de opgestelde doelen.

Als gevolg hiervan is er een groot risico dat de wereld maar weinig van de 2030 Agenda zal weten te verwezenlijken, vooral in landen waar hoge geboortecijfers blijven bestaan. Maar we mogen niet opgeven. Veranderingen in het bevolkingsbeleid en de normen die daaraan ten grondslag liggen kunnen de geboortecijfers laten dalen. En door een nieuwe SDG, dat dit doel nastreeft, te aanvaarden kan de wereld de 2030 Agenda nog steeds redden.

Vertaling: Menno Grootveld

Naast Frank Götmark en Robin Maynard hebben de volgende personen dit commentaar ondertekend:

Damayanti Buchori, hoogleraar, Bogor Agricultural University (IPB), Indonesië

Philip Cafaro, hoogleraar, Colorado State University, Verenigde Staten

Gerardo Ceballos, hoogleraar, Instituto de Ecología, Mexico

Richard Cowling, hoogleraar, Nelson Mandela Universiteit, Zuid-Afrika

Edu Effiom, onderdirecteur bosbouw, Cross River State Forestry Commission, en voorzitter van het Africa Chapter, Association of Tropical Biology & Conservation, Nigeria

Peter Matanle, Senior Lecturer, Universiteit van Sheffield, Verenigd Koninkrijk

Charles Ochieng, arts op het gebied van de voortplanting, Kenia

Jane OSullivan, Honorary Senior Research Fellow, Universiteit van Queensland, Australië

Luis F. Pacheco, hoogleraar, Universidad Mayor de San Andrés, Bolivia

Aalok Ranjan Chaurasia, demograaf, Shyam Institute, India

Alon Tal, hoogleraar, Universiteit van Tel Aviv, Israel

Lucia Tamburino, PhD en postdoctoraal onderzoeker, Italië en Zweden

Luciano Martins Verdade, universitair hoofddocent, Universidade de São Paulo, Brazilië.

https://prosyn.org/0Fg0GuVnl;
  1. haass107_JUNG YEON-JEAFP via Getty Images_northkoreanuclearmissile Jung Yeon-Je/AFP via Getty Images

    The Coming Nuclear Crises

    Richard N. Haass

    We are entering a new and dangerous period in which nuclear competition or even use of nuclear weapons could again become the greatest threat to global stability. Less certain is whether today’s leaders are up to meeting this emerging challenge.

    0